Blader door transcripties » Nationaal Archief / Rijksarchief Zuid-Holland

archieftoegang 1.04.02, inventarisnummer 1053, pagina 978

Tot noch toe hebbe alle die hier In authoriteyt syn geweest In geboelen
contrarieerende bevonden, alsoo eenige begeert hebben dat de souberaine
regieringe gansch aen termatanen soude blyven, die de selve goetwillicheik
In onse handen handen gestelt hadden, hun eygen ewbarenthijk deselve niet toe
vertrouwende) en dat bij naest Jn sulcken forme als tot Bantam ende op andere
plaetsen, t' welck dese Jnwoondren nu medesoucken In train te brengen,
doch noch soo niet ofte en werden van deselve Beter geholpen als op eenige
andere plaetsen t'selve was onnoodich dese luijden Inden mom te geven,
alsoo van hun selven Cloeck genoech syn, en niet soo eenvoudich alsmen wel
soude meynen, mede oock wel weeten waerom ons secours hier geroepen
hebben, naemel om den oorloch die sy tegen den Spaenguaerts en portuguis
hadden, die sy vreesden dat den tydoresen welcke den Spaengnaerden en
portuguesen altyts getrouw geweest waeren, souden bouen den terrimatanen
verheften van gelijk gevoelen syn de tydoresen tegens ons en den terrinatanss over
sulckx onder vrede versouck van dese twee natien, niet als bedrochen schuijlt
Mede soo werden dese Inwoondren van malayen en Javanen genouchouderrecht,
soo dat de onse Jn sulckx daer bij te vougen onnoodich was-
Ende alsoo de erbarentheden van alle plaetsen niet over al wel en Cas te pasgebracht
werden, alsoo delanden van vscheyden eygentschappen, en de Inwoondren van
diversche humeuren en conditien syn, naer de welcke sich soo veel te vougen
In de Regieringe als mogel. Is, den besten voer sal weesen
t' principaele v datmen dit volck geen onrecht en doe ofte toe en laete te
geschieden, niets onredelyckx van selve te versoucken, soo veel hun religie
aen gaet, mach Int minste niet geroert werden, dit syn de voorneemste
oorsaeken geweest van het verderff der Portuguesen In dese quartieren door
oorsaeke van eenige boven verhaelde redenen, sondemen wel soo veel en verscheijden
accoorden men dit volck maeken alsmen soude mogen voorsouden, maer hebben
niet veel vstants Immers en begeerent niet te hebben van alle t'gunst
beloven naer te comen, ten sy met beleeffde authoriteyt daer toe gebracht
werden, hoe schaedelijk flatterende regieringhen hier syn geweest connen wy
daegelyckx genoech bevinden.
Alsoo de tenmatanen en die hier ontrent syn onder de chrygh lieff hebben natien
vander weerelt met reeden connen gerekent worden, meugen behoorlycke
authoriteyt in reeden gefondeert synde gansch wel lyden, t'welck I tot
dibersche reysen bevonden hebbe, op verscheyden tochten met temmacanen en
mackianen geweest synde daer sulckx wel noodich was als oock met de selve
op diversche plaetsen In fortificatien gearbeyt hebbe, soo dat hun Conditien ten
naesten by nevens andere hebbe leeren kennen, syn In oorloch de Europasche
manieren seer aennemende, alle hun doen Is streckende tot wereltsche
eere, In sulckx den Pomeynen seer gelij. synde dickwils liever sullen sterven dan
t'gunt onbroom achten bestaen souden hartneckel. ton der doot toe vechten,
verachten alle Cleynherrige manieren van doen, syn seer genegen tot hoochht, sien
met verwonderinge aen datmen gevangenen wel trackteert, alsoo sy sulcke
seer wreedelijk handelen, Somma Is een moedich en weerels lieff hebben
natie t'welck mi dunckt dat hun religie wel liden mach, hoewel redenen
en discours geern aen hooren hebben veel liever de daet als beloften, al Is deselve
dickwils minder, voor onbroomheyt ofte ontrouwsn vanden termatanen Jegens
ons Is gansch niet te duchten, ten waere van donse selffs daer oorsaeck toe gegeven
werde als wanneer Ie wel gemerckt hebbe noch soo licht veerdich als wel
andre moren niet souden wesen, met alle Schryven wt het vaderlant wert