Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1855_Popp_Jong, pagina 723

Het weder is vaak zwoel, broeisch, drukkend, soms koel met een heldere lucht, vorstelijk gehad. De winden dan krimpend, dan hoogend, veelal wind, soms doodstil. - De wolkens drijven soms tegen wind aan, sosm verschillende rigtingen. Vaak dik, dubbeld, blaauw, soms bleek, dun, meest groot, uitgebreid, soms als kleine wolkentjes, soms hoog drijvende, soms laag dalende. - Veel mist- of daauwdampen gehad, soms duisternis. -
Boter 39, 35, 37½, nu hooger, doch drie Sneekermarktdagen geen marktprijs. - Kaas 25, 26, 28, geen, geen vaste of effen markt, er is graagte. Zeg! ik heb kaas, en zij is al verkocht, op woord. Wij nu 25½ het schippond.
Koejen zijn en blijven duur, zoo wel vette als kalve of melke, 80, 100, 120, de laatsten vooral jonge, beste waar.
De longziekte neemt nog al haar slachtoffers, die afgemaakt worden. Augustus eerste dag 3, tot 9d 15, tot 16d 27, tot 23st 17, tot 30st 26, de beide lest dagen 8. 't Zamen Augustusmaand 96 stuks. Midden maand Syne H. Hoytema te Akkrum gekregen. Later in de maand Sjouke Hylkema aldaar ontlast.
In Wymbritzeradeel meer aan de nieuwe straatwegskant Zuidwaarts Sneek heerscht het dusgenoemd venijn (miltvuur), verscheidene dood. Is daarvoor ook oorzaak te vinden in het drinkwater, door de lucht, door het veel moddermesten? Of buitenlanden, lies- of snyllanden tot dusgenoemd venland te maken, te weinig dongbemesting en dus verandering in de natuurlijke bodem, dwingende tot ander dan hun natuurlijk gewas?. - Bij drooge jaren meer gehad in Friesland. Doch 't is dit jaar geen droog jaar. Maar wel trekt de lucht sterk, want naar mate de regens, is de grond droog. - En naar mate het naar ons inzien groeizaam weder geeft het goed, doch geen overvloed, noch in gras noch in graanen. - Verwacht hoop en zoort van hooi niet tegenvallende doch ook niet toevallende. Veel donker, broeisch en mottige, daauwend weer gehad.
Geen gras overvloed in weide, laat gehooid, vooral hieromstreeks. - Geen zwaar melk, enkelden weinig boter naar de markt nog, ook wij zeer gering boter, doch een grooter hoop kaas dan naar de melk; zoo zijn er meer, zoo zijn er veel hier. - Doch de onbestendigheid des weders, warmte en koude soms op één etmaal. De zeer veel electriciteit in de dampkring. - Sommige insekten als rupszoorten veel, sommogen minder, vooral de kleine vliegjes (bloedzuigertjes, neefjes!). - De bijen niet voordeling, enz. enz. -
Alle graanzoorten zeer duur. Rogge en boekweit meer dan d 8.- de mudde. - Aardappelen 3.- à 4.- de mud kleizoort, 2,50 à 3.- de mud zandzoort. En veel zijn taai, geen meel erin. - De olyzaden zeer rijzend. De oly tot 45 cents de N. kan en meer. - Erwten, boonen hoort men weinig. - Gerst niet lager dan geweest. Veel, zoo niet alles rijst in prijs nog, zeer duur is boter, kaas, spek, vleesch, aardappelen. Meel 9.- de 40 N.ld, brood 56 cents de 5 N.ld.
En de daghuur niet hoger. Hoe zal het zijn voor den behoeftige, den arme, den arbeidsman?
O Vader in de hemel! aller oogen wagten op U! -
Er is een overvloed van appels rondsom, zeer veel, wij nooit meer gehad. Het is een oogenlust te zien, als risten uijens. -
Kalvers duur, van K 15.- à 25.- tot 30.-. Varkens duur, 15.- à 30.- biggen, mageren uit het land. Doch ook de varkensziekte heerscht weder, zegt men. Hier niet veel.
Schapen duur en goede lammerzoorten. Veel galligen.
Paarden goed geld, doch niet naar het ander vee. De onze is tot nog een ja volmaakt paardje, voor alles. Hoort noch ziet geen kwaad, gewillig en doodmak.
Voor den boer is alles schoonschijnend, doch voor wat hij benodigd is, moet zeer veel worden betaald. Mondbehoefte duur. Timmerhout al duurder door de buitengewoon levendige scheepvaart, in de vrachtvaart het verschil in een Memelsch, Riga's of Dantzig. De kuiper klaagt, ieder stuk 25 à 30 cents duurder, alleen door de vragten. Het ijzer ook.
De inkwartiering van militairen was hier bij zeer velen onbekend, zedert de overheersching onder Buonaparte, geëindigd 1813. Het was als een feest, vrolijkheid, en werder buitengezoon onthaald. Ja! onthaling om te lagchen ?!
Den 26sten 's avonds en de 27sten tot 's avonds zeer veel appels en peeren afgewaaid rondsom. Honderden van mudde, want er zijn veel aanwezig. De onzen een paar mud. Dit jaar zoo veel appels en peeren als vroeger in 20 jaar gezamentlijk. Voor twee jaar ook ruim bedeeld, doch nu nog meer. Wat zullen bij deze duurte deze boomvruchten gelden? Naar vroeger jaren zeker goedkoop. - Zeer veel afgevallene verkocht voor 90, 80, 70 cents de mud.
Een opmerker schreef de oorzaak van het miltvuur (venijn) aan de vergiftige waterscheerling toe. Waargenomen in 1847 te Terkaple, Utingeradeel nog eens 1850 enz. enz. Zie Leeuwarder Courant.
September