Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1553_Utre_Mijn, pagina 5

§ 2. Item hiernae volghet, hoe die heeren van sinte Katerynen, off sint Johans-heren ghenaemt, weder een ander cloester hebben begrepen.

Item als die belyer sach, dat hy mit sijn heren sijn cloester ruymen most, soe is die belyer voorseyt ghereyst te hove aen vrouwe Margriet des keyssers moy, die doen reghent was van deesse landen, mit mijn heere van Hoochstraten, eene sone van Laleyn stadtholder van Hollant ende van stichte van Utrecht; ende ghaff alsoe sijn clachte te kennen, hoedat het onbehoorlick was, alsoe sijn cloester te verlaten sonder eniche omtfangh te hebben van penninghen, want het niet mueghelick en was hem binnen Utrecht weder sulcken cloester te doen hebben, hy en solder groot ghelt daeraen te coste legghen, om ghemack te timmeren nae haren gheleghentheyt. Item soe stondt daer een schoencloester van der Vrouwenbroeders in der Nyestraten, binnen corter jaren by hueghenisse van mynen tyden van nieuws opghetimmert, ende het coore mitter cruyswerck verder niet dan het steenwerck, van der kercke rontsomme van der cruyswerck voorseyt off, tot soe hooghe vant beneensten van der glasen, ende oock een parte ende het meestendeel van der kercken was dat steenwerck bynae heel opghetimmert mit den pylleers, die in der kerken staen; ende daer was over die kerke een reden cappe ghemaect. Ende die onsser Liever Vrouwen-broeders worden vant hoffs weghen bevolen, dat sijt cloester solden rumen ende varen op sinter Niclaes kerckhoff, als ghy hae horen sult. Item als deesse heren voorseyt van den Vrouwenbroeders haer cloester mosten ruymen, daer sy soe noede uutqwamen, alst wel reden ghaff, want sijt mit groten arrebeyt ende bidden van aelmisse hadden doen timmeren. Ende die heeren van sinte Katerynen worden vant hoffs weghen daer weder innegheset; maer had het mueghelick gheweest, sy hadden liever in haer selffs cloester ghebleven, daer nu Vredenborch staet. Item alst die belyer voorseyt gheghost was, dat hy varen soude in den Vrouwenbroederscloester, soe is hem gheghost rontomme sijn convent van den Vrouwenbroeders-cloester ende oock doert beveel vant hoff, soe stonden daer veel schoender woninghe(n) aen der Nye grafft teghens tBregitten over, die ghoede lieden mosten hem vercopen haer woninghen, daer hy selffs op deesse uure die belyers-huyssinck ghetimmert heeft; ende opten hoeck van Vrouwenbroeders-steechghen, dat noch den naem voert vant Vrouwenbroeders-cloester, daer stondt een schone woningheaen der Nye graffte voorseyt, daer heeft hy ghetimmert het Ellendiche ghasthuys, dat aen sinte Katerynen-poorte plach te staen by sijn convent voorseyt. Ende die belyer voorseyt wordt gheghost ende ghegheven achtdusent Carolus-ghulden om mede te timmeren, te weten van den huysse van Borgondyen.

§ 3. Item hier volghet, hoedat die Vrouwenbroeders een ander cloester begrepen hebben.

Item als nu die Vrouwenbroeders uut haer cloester verdreven waren, soe is hem gheghost ende gheghont een ander cloester te begrypen mit een somme van penninghen van den keysserlicken magesteyts weghen. Ende want sy liever in haer cloester ghebleven hadden, ende sy en begheerden niemant uut haren cloester te verdryven, daer nochtans die spraecke off was, dat men die Brigitten uutsetten wolde ende setten se by dat convent van Soest , alsoe het één oorden was; maer die Vrouwenbroeders voorseyt vercoren sintter Nycolaes-kercke mitter kerckhooffe ende die beqwaemste huyssinghe aldaer staende, om alsoe een nye convent van den Vrouwenbroeders aldaer te fonderen, als men huydendaechs noch sien mach.

VII. Intocht van Karel V te Utrecht (1540).

Item hier wil ick wederkeren berurende den huysse van Cronenborch.

Item als Melis van Aemstel van Mijnden int jaervan 38 offlyvich gheworden was , soe is Antonis van Aemstel van Mijnden ghereyst na Den Haghe, om verlydinghe te vercryghen (van) dat huys te Cronenborch nae sijns vaders doot salicher, welcke hem in weyngheringhe was, ende dat doer oersaeck als van breder bescheyt, dat Antonis voorseyt daeroff vernemen solde als den keyserlicke majesteyt in deesse lande qwame. Ende doen die sprake daghelix ghinck in Ytalyen te wessen , ende den keyserlicke majesteyt die qwam uut Spangien te lande over duer Vranckrijck, daerwelcke die keyserlicke majesteyt van den coninck van Vranckrijck grote eere gheschieden. Ende Antonis van Aemstel voorseyt wolde contrary segghen , daer ghenoch om te doen is gheweest, ende het is altijt ghecomen aent vertreck tot deessen daghen toe, dat was dat het hoff seggen wolde, dat die van Cronenborch haer lossinghe aent huys behielt voor 8000 gholde ghuldens, ende dat het hoff haer acsy van die van Cronenborch ghecoft hadden.

Item als den keyserlicke majesteyt in deese lande in Brabant was, soe is hy ghetoghen naderhant in Hollant int jaer 1540, en(de) is van Amsterdam op ons Lieff Vrouwen avont Assumtyo ghecomen tsmiddaechs op Cronenborch, ende tsavons hebben hem alle die rijckdomme ende ghemeen borgheren van Uutrecht int hernas inne(ghehaelt), ende alle int swerte ghecleet, ende dat overmits dat die keysserinne binnen tsjaers in Spangien ghestorven was. Ende wy ghemeen ridderscap binnen ende buyten der stadt van Uutrecht sijn alleghader te peert gheweest ende int swert fleweel ghecleet ende sijn den keyserlicke majesteyt te ghemoet ghereden tot by Den Dale toe; ende die borghers hebben hem gheholden in een slachoordt aen die Coldehooren , ter tijt toe dat die keyserlicke majesteyt ghepasseert was, ende sijn toe ghevolcht. Ende die keyserlicke majesteyt is ghereden nae Tollensteghe-poorte toe; doe daer opt singhel, als men ghaet nae sinte Anna , daer stonden die scout borghemeysters ende raden van der stadt van Uutrecht, ende hietten die keyserlicke majesteyt wilckome. Ende aen die Smeebrugge, daer qwam den bisscop mit den Domdeeken, diet woert vuerden, mit den vijff ghoedtshuysen mit processe ende hietten daer den keyserlicke majesteyt willecoome; ende is voort over die brugge ghereden an der westsyde van der grafften tot aen den Dom toe, ende daer ghesonghen Te Deum Laudamus. Ende die keyserlicke majesteyt is aen die noortsyde van der kerke uutgheghaen, en(de) is op sijn peert gheseten, en(de) is ghereden over het Olde kerckhoff voort over die Plaetse na die Backerbrugghe, ende dat voort over die Nue nae sint Johans-kerckhoff tot intkeyserlicke majesteyts hoff, datwelcke wasDomdeeckens huysse, staende aen der noortsyde van der kercke. Ende alle deesse weghe van buytten Tollesteghe off tot aen keyserlicke palleis wast costelicke ghesiert, ende elcke brugge bysonderlinghe; ende opter Nue daer stondt eenen schone poorte, ghetimmert van steene, schoon ghesiert, daer den keyserlicke majesteyt most doerryden. Ende dit was die keiserlicke majesteyt sijn eersten intre suer der stadt van Utrecht keyssers gheworden was. Ende den keyser en was maer vier daghen binnen der stadt van Uutrecht, ende most schiellick wederomme optrecken doer Duytslant nae Ytalyen ende voort nae Spanien, ende dat overmits van grote last van den Turck doende int kerstenrijck.

VIII. Ketterij te Utrecht en elders (1520-1543).

Item hie(r) heb ick een weynich gheset int cortste van der groote ketterye ende dwalinghe, die daer was, beghinnende van den jare van 1520 ghedurende tot deessen jare toe anno 43 ende altijt Ghodt betert ergher dan ergher.