Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1507_Beek_Trec, pagina 54

Van der orden des Heyligen Graffs inde hoe te Henegouwe bij Hasselt die vrouwen erst quamen te woenen, inde dat eyn vrouwencloster waert. Item in den joer vurs. als men screyffXVe inde VIJ, so syn erstwerff gekoemen die jouffrouwen off susteren vanden Heyligen orden des heylighen graffs ons Heren die eyn roet dobbel cruytz draghen op swartten mantels. Item oem eyn luttel te hoeren off te wetten dat begyn van diessen selven closter vurs. te Henegouwe, geleghen by Hasselt, op eyn halffve myle opder straetten, die van Hasselt noe Tongeren geyt :
Also is te wetten, dat in vuerleden tyden is geweyst eyn ser guet, edel inde ryck maen, dee tot Jherusalem waes ghereyst inde aldoer syn Rydderscappe gehalt inde ontfanghen hadde op dat sutte graff ons lyeven Here Jhesu Christi. Inde aldoe tue tertyt synde, inde aenmyrkende die groette werdycheyt inde hocheyt der heylige orden vurs., van den heylighen Grave ons Heren, - in wyllighen tyden due noch die kersten Jherusalem inde dat heylighe lant van Galileën in hadden inde besoetten ser erlicken inde der Patriarch van Jherusalem eyn alleroverste is over diessen orden, vrouwen inde mannen, duer alle die werlt inde in allen landen - inde diesse edelmaen off rydder vurs. aensyende die Hocheyt inde werdicheyt diesser heyligher orden, so heet hee ser grotte mynne inde lyefftde gekreghen tot diesser heyliger orden, oem hoenre grotter afloeten wylle inde schoene gracie off privyleygien, die sy sunderlynghe hobben boeven eynyghen anderen orden off Religie, uytgenoemen die Duytssche Heren.
Also als hee wederoem te lande gekoemen waes, so heyfft hee terstont hyrnoe dat beweyssen mytten wercken, dat hee diessen orden vurs. ser lieff gehaet heet, inde heyft due uyt synen patrymonyum off vaderlycken erffguet gegeven diessenhoeff inde erffve vurs. myt groetten reyntten doer tue behorende inde doerom gelegen, geheytten Henegouwe, ter lieffden inde ter eren Gotz diesser heyligher orden vurs. inde Heren Canoniken des heylighen graffs vurs.; inde heet doernoe inde doeroem gearbeyt totter tyt tue dat hee aldoer gekreghen heet brueders inde Heren vander selven orden vurs. Inde dit is alsus gescheyt inde begonden, dat die brueder deser orden erstwerff hyr op diessen hoeff vurs. koemen syn, als men screyff dusent dryhondert inde XIJ.
Alsus so heet dit closter off plaetsche vurs. syn begyn gehaet als vurscreven steyt, inde waes beseten off bewont alle tyt van Heren off bruederen vander Heyligher orden vurs., mer Got herbarmps, luttel ter eren Gotz off ter eren honre orden. Wylt inde rueckeloesse (hobben sy) die grotte reyntten inde ser schoene guet vertert in ydelheyt, inde doerop gewont in sunden inde in schande, sine reformacione, al totter tyt, due men screyff dusent CCCC inde LXV. So heet Got der Here eynen ser duchtelicken jonghen clercke doertue verweyckt in synre hertten, myt naemen Broder Johan van Abrock, van Beick, geleghen by Brede in de Kempen, dat hee die mynne off lyeffde gekreghen heet tot eynre heyliger plaetsschen inde eyn ser schoene kercke, geleghen by Ruremunde op der Ruyren, in eyn dorppe geheytten te Synte Odylien-berghe .
Inde diesse heylighe plaetz off schoene kercke vuers. waes bynae al vergangen inde vervallen van gebrecke van gueden, dat doer nyemant op en wonde. Want die doer op gewont hadden inde Gotz dienst doer erlicke op gedoen in vuerleden tyden off joeren, die woeren aldoer aff ewech getoeghen, inde lietten dat Gotzhuyss inde ser schoene kerke woest indeledich stoen, inde noement al myt hoen ewech dat sy konden inde hoen volghen mocht, oem jamer inde gebrecke der ongenuchtden der orloeghen, inde toeghen in guede vasten bemuyrden steden, opdat sy myt rust inde vreden Got dyenen mochtten inde hoen reyntten inde guet myt vreden verteren. Also die Canonicken off Collegie te Ruremunde in den Heyligen Geyst , die hadden erstwerff hoen erste begyn op diessen heylighen Berch off plaetz vurs., inde woeren doeraff getoeghen, also nu vors. steyt. Alsus dat diesse heylighe berch inde schoen kercke al woest, ydel in ledich lach, sonder emans doer in te syn off doerop te wonen. Dat ser te jameren waes off te beclaghen, want die doeren woeren aff inde ewech gedraeghen. Die vercken, die koe, perden inde andere beystten lieppen doer in inde uyt, dach inde nacht, inde ontreynden dat Gotzhuyss so jemerlicke; inde die vogel, duyffven, doelen, musschen etc. die wonden doerin in allen hoecken; also dattet doer ser onreyn inde vuyl in waes inde jamerlicken aldoer gestalt.
Also alst Got vuchtde doer synre gracie, so quam diesse jonghe clercke vurs. aldoer, inde myt hoem noch eyn leyckenbroder, geheytten broder Johan, inde noemen diesse plaetz inde heylighen berch inde schoene kercke aen, myt consent Hertoch Arets van Gelre, inde (van) dat capittel inden heylighen Geyst te Ruremunde, die aldoer vuermoels op gewont hadden, inde hoen ouch noch tue behoerde, inde voert myt raede inde orloeff de ghemeyntte inde hoeffluyden aldoer omtrent omme geleghen, die doeraff allen ser verblyt woeren.
Inde (sy) macktden diesse schoene woeste kyrcke schoene inde suyver. Inde mallicke alomme quam hoen te hulppe myt honnen elmoessen inde gyfften, also dat die kyrcke inde die bylden inde altoeren, due wederom gesyert worden, inde aldoer gestalt waert mysse te leyssen, inde Gotz dyenst te doen.
Also (waest) by der schyckynghe Gotz, dat onsse Here wolde hoebben, dat diesse heylighe orden des heyligen graffs ons lyeven Here solde op koemen in diessen landen, inde bekant werden, inde geërt van allen gueden Crysten luyden; die overvlodighe schoene verborgen scatten inde groette gracie van schoenen privilegien inde onspreckelicken affloet, die diesse orden hobbende is, solden nu int cloer koemen inde bekant werden. So gynghen diesse twe jonghen tot Henegouwe.
Doer saet due noch eyn Here, off canonick van diesser werdiger orden alleyn, inde van quaden leven, inde regerde diesse schoene plaetz inde groet guet te Henegouwe, inde verterde dat in sonden inde in schande, sonder reformacie inde geystelick Abyt, dan alleyn eyn roet, dobbel cruytz. Got ontfarmps. Inde sy versochten aen hoem inde begerden te syn, inde werden broder van den Heyligen Orden vurs.