Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1507_Beek_Trec, pagina 51

Dat wyllich der Conynck van Vranckrycke ser balde verhort off verstanden hadde, inde ser guetwyllich doertue waes, want van alden tyt over voele joeren eyn alde vee inde quaet gront is geweyst tusschen die Franssoesen inde Brabanders, oem voelen inde ouch menygherhande saecken wylle, als ouch nu in diessen bucke vors. steyt. Inde (hy) heyft des Hertoghen bede verhoert inde syn begerte vervult, inde hoem so menyghen stoutten inde frysschen maen van wappen, ser fryssche inde herlicke tuegerust inde ser waele gereden. Indemen sacht overal dat doer woeren omtrent VM IIJe pert, inde die toegen noe den lande van Gelre int joer hoeven gescreffven.
Inde (sy) laeghen eyn nacht inden lande van Loene, te Bylssen, bynnen inde alomme buytten op den dorpperen des sondachs vuer Synte Gyelis dach, te wetten op Synte Felix inde Audactusdach merteleren, die due op den sondach quamen, inde deden groetten schade inde woest aen luyden arm inde ryck, doer sy laeghen. Inde Her Robrecht van Arenberch vurs. waes ouch eyn vanden capiteynen des volcks vurs., dee hyr vuertytz Montfort verraden hadde, so als vurs. steyt; des nu al vergetten waes.
Allet in diessen selver tyt, als diesse ser cloecke inde schalke Robrecht van Arenberch vurs. alsus koemen waes mytten boessen, valsschen Fransoessen uyt Franckrycke ind uyt allen landen, byeyn geslaeghen boesse volcke inde quaede mynsschen, waelen inde duytsschen, dyeffachtych inde ser gyrich oem gelt inde guet te krighen in diessen landen van Hollant, Brabant inde landen hyr oemtrent geleghen, Brabant off Hertoch Phylips vurs. tue behoerende, (so syn sy) inden landen van Gelre ontfanghen inde sunderlynghen inder staet van Ruremonde, doerin honnen inganck inde uytganck dat meystedeyl in hadden, inde aloemme toeghen inde reden van eynre platsschen totter andere op die arme lantluyden, op dorper, te spolieren, te beronnen, te vanghen, te spannen, te brantschatten sonder eynyghe barmherticheyt over geystelicke inde over wertlick, over cloester inde anders. Heet waes hoen alleyns, so woer sy te stelen te rouven konden koemen, in die Meyerye Vanden Bossche inde onder Antwerppen inde alomme op die Brabanders. Inde kreghen inde rouffden inde brantschaden die dorpper inde schemel huyssluyden opten landen, also jemerlicken ser, sonder ontfarmerticheyt; also dat nu in dyesser tyt groet jamer, drucke inde lyden in Brabant off onder die Brabanders waes op allen dorppentue behorende Hertoch Phylips vors. Inde hyrenteghen en waert egheyn wederstant gedoen vanden Brabanderen, noch vanden steden in Brabant, Got herbarmps! Noch vanden regerres der landen off steden.
Inde als dit boesse volck nu alle syne hoverdye volbracht hadde inde hoen rycke gestoelen inde gerouft hadden, inde groet, krechtich gelt inde guet by eyn versaement hadden, so syn sy due weder omme sonder slach off stoet uyt Ruremonde op getoeghen duer dat lant van Valkenborch noe Vranckryck, inde loeghen hy Tricht, inden lande van Grontselt te Hoecheym, te Ryckelt, Gronselt, Eysden etc., op sondach, op synte Lucasdach ewangelist.
Inde also waes menter wederoem quyt uytten landen, myt groetten schaden inde schanden. Want sy voerden eyn groet ontellick guet uytten lande van Brabant, sunderlynghen uytter Meyerye Vanden Boessche inde van Tuyrnhout, inde doer omtrent van rouffve inde uytter moete ser voele gels van brantschaette al omme inde omme in den lande, inde ouch myt grotter schanden der brabander inde der brabantsscher steden Antwerppen, Mechelen, des Hertoghenbussche, Loeven, Brusselt, Vlanderen, Hollant, Zeelant etc. Nyemant en wederstonde diessen Her Robrecht van der Mercke off van Arenberch vurs., des buscops broder van Ludicke vurs., myt synen boessen volcke, die Franssoesen vurs. myt eynygher macht, also dat behorlicke hedde geweyst. Also leyder, dat Brabant alsus jemerliken inder quader regerres inde verreders handen waes koemen. Och lassy! dat woert des wyssen mans Salomons woert nu in dyssen tyden wael vervuldt inde woerachtich vonden inden landen van Brabant, doer hy alsus spryckt inde seyt: Wee den landen doer der konynck eyn heynt is. Hyr tue waest nu koemen in diessen tyden. Got bettert. Want die Hertoch Phylippus waes eyn keynt, inde myn daen eyn keynt, want hee liet hoem jemerlichen regeren van synen wyffve, vrouw Johannavan Spanghen, inde hy haer gelocht inde myt hoer uyt synen lande toeghe inde hoer in Spanghen volgede. Dat hoem, noch allen synen landen nye guet, noch salich en waes. Got bettert!
Terstont in diesse tyt dat de Brabanders in diessen grotten drucke inde sware lyden woeren, myt diessen quaden volcke die Fransoessen vurs. so quam den Brabanderen due noch dat meyste lyden, drucke inde ser groette drueff heyt over, als dat hoen edel jonckheer Hertoch Phylips vurs. in Spanghen doet inde gestorffven waes; doer groette drucke, rouwe inde lyden oem waes duer alle syne lantscappen, onder geystelicken inde onder werltlicken. Got ontfarme synre zeele. Amen.
Item in diesser selver tyt vurs. als men screyff XVe inde VJ, den XXV dach in den mont geheytten September, so is der Hertoch Phylippus vurs. gestorven; inde due hee starff die doet also vurs. steyt, due waes hee alt, XXV joer inde dry mont.
Item noch allet in diessen tyde off joere vurs. XVe inde VJ, als Hertoch Phylippus vurs. doet waes inde die ongeluckyghe Karle, Hertoch van Gelre dit vernaem, so en hylde hee die soene off contract nyet waele dat gemackt waes tusschen die Brabanderen inde hoem; inde vergaderde by eyn te saemen in synen lande, dat hee noch hadde inde macht over hadde, als myneghen in Ruremunde, Venloe, Erklant etc. inde dede noch vast groetten schade inde hynder op die Brabander in honnen platten landen inde armen schemelen huyssluyden, die hee jemerlicke verderffde myt synre garde inde ser boessen volcke, uyt allen lantschappen byeyn geslaeghen; inde ten leysten die landen aen beyden syden, also arm inde ongevellich woerden, inde al verdoerffven vanden Duytsschen inde vanden Waelen off Fransoessen, also vurs. steyt, dat armoet den payss macktde tusschen die Brabanders inde Gelressen, inde tusschen die Gelressen indeCleyffschen; also dat die boeven vanden Garden off voetknechtten nyrgent en wysten te stelen, te rouffven, also sy langhen tyt gewoen hadden geweyst inde orloeff hadden in alle plaetschen off landen vurs. Also sloeghen due te houppe al byeyn te saemen; dye terst groette vyanden hadden geweyst woerden nu groette vrunden. Inde al byeyn in eynen houppe, al dat hoenre te moele ser voele waes inde eynen groetten houppe macktden, inde toeghen also al omme inde overal in Brabant in die Meyerye Vanden Bussche inde onder Antwerppen, op die dorpper inde over den armen lantmaen, inde deden den armen huysluyden, die buytten den steden loeghen grotten verderffelicken last inde schaeden overal doer sy quaemen off laeghen.
Ten leysten so toeghen sy over die paelen van Brabant, inde lachtten sych in die Kempen in den lande van Loene, onder den edelen Here Erardus van der Marcke, here inde buscop van Luydicke. Der wyllige Here off buscop vurs. myt synen landen inde edelen des lans inde die staet van Luydick myt allen anderen steden, des al nyet lyden noch verdraeghen en wolden, noch des also hoen nyet te guede loetten. Inde (sy) vergaederden eyn ser groette volcke by den anderen, so te voet, so te pert, oem diesse boeffven vurs. op te sloen inde uyt honnen lande te verdryffven inde hoen te stroeffven off te corrigeren van honre ser grotten hoverdien inde quaetz so sy gedaen inde bedreyffven hadden in hoennen lande off Kempen vurs. Inde (sy) stelden sych herlicken te saemen te perde inde te voette ser restelicken myt honre attelryen van bussen, van geweren etc. Inde als dit die vertwyfelde boeffven vurs. saeghen inde vernaemen, so woeren sy al ververt inde verslaeghen, inde sanden eynen van honnen oversten cappiteynen teghen den edelen Here inde buscop vurs., du due tot Hasselt koemen waes myt synen hoeffluyden, oem teghen diesse boeffven te trecken, inde op te sloen. Inde der cappiteyn vurs. vyele den edelenHere inde buscop vurs. te voetten inde baet ghenaede vuer hoem inde vuer alle die andere knechtten, inden avent, op onsser Vrouwen avent Conceptio. Inde hoem waert due ghenaede gedoen, inde al vergeven hoen groette ontocht off boesheyt. Inde sy geloeffden due den edelen Here inde buscop vurs. uyt synen lande te trecken inde nyet op hoem noch op syne ondersetten mer te schedyghen.
Inde also togen sy ewech over die Maesse, inde alsus is men der dyeffven quyt worden sonder slach off stoet, off bloet te stortten. Got hobbes loeff tot aller tyt! Men sacht overal due sy byeyn quamen inden lande van Valkenborch inde van Roede datter wael waren mer daen dry dusent; Got herbarmps dat men hoen also voele wyllen lyet inde nyet en wederstonde.