Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1507_Beek_Trec, pagina 47

Inde (die van Ruremunde) quamen terst in dat dorppe off herlicheyt van Elsloe opter Maesse, by Steyn, inde doer deden sy grotten schade inde verderffenysse myt brande; inde sy quamen ouch in dat alde Huyss off vervallen sloet, inde verbranden dat bynnen al kael aff, datselve dat doer noch stonde, des luttel waes.
Inde due mytten selven terstont, sonder eynych merren, (toeghen sy) tot Beick bynnen. Inde sommyghe huysluyden die vluwen in die kercke, inde voert opten thorn, inde werden sych vast dat beyste dat sy konden off mochtten, inde hedden sy gerne vanden kerckhoeff inde uytter kerckegekert myt schyetten van boessen inde van boeghen. Mer leyder! heet en halp nyet; sy woeren hoen te sterck, inde wonnen hoen die kerck aff inde quamen doerin, inde branden die kercke boven, inde meynden off dachten alsus die guede huysluyden, die boven opten thorn loeghen inde sych herlicke werden, te verbornnen off te verblusschen myt roucke, dat sy se aff hedden moeghen krighen, inde hoen boesheyt over hoen bedryffven; want sy ser thornych inde verwoet waeren oem den gheynre wyllen van hoen luyden die doer doet geschoetten woeren van den thorne, inde ouch eynsdeyls gequeytst off ghewont. Inde men sacht dat die Ruytter off Gelresse aldoer eynen capiteyn myt hoen bracht hadden, die aldoer gequeytz off doet bleyff, doer sy ser droeffve oem woeren; inde dat aldoer doet bleyffven en gequeytz woeren omtrent tusschen IIJ off V van honnen luyden, doer sy alsus gram inde thornych oem waeren; inde stocken due dat vuer aen myt groetten thoerne inden dorp van Beick, vuervoetz; inde branden dat schoen doerp al te gronde kael aff, sonder dat Gasthuys, dat huys der armer luyden. Nauwe waest te doen off te verbidden van den gueden erbaryghen vrouwen dat sy dat Gasthuys wolden loetten staen sonder aff te bornen. Alsus toeghen sy due nyederwartz dat dorppe dael, inde verbrandent al kael te gronde aff, sonder yet te sparen, arm off ryck, mer dan eynen hoeff liggende onder off beneden ant dorp, tue behorende den herscappe van Schoenvoerst , inde sy branden den Vroenhoff, des pastoers woenynghe vander kercke , inde die groette Xde Schuyre, inde die cleyn schuyre tue behorende den duytschen Heren vanden Byessen al kael aff. Inde alsus voertaen nyederwartz duer Nyederbeick, inde branden dat ouch al kael aff op tweoff dry huyssen noe, inde alsovoert tot Opgelene, dat schoene dorppe ouch bynoe al kael aff. Inde (sy) deden alsus grotten woest inde verderfflicken schaeden sonder cleyn baet off profijt te hoenwartz. Got herbarmps! Inde dat ongevael off grotten woest vurs. is alsus geschiet als vurscreven steyt inden joer ons lieffs Heren vurs. op eynen Saterssdach, myds somers, op synte Albaenen dach, mertelere , myt schoenen daghe, vuer den noenen, omtrent X off XJ uyren, (anno XVe inde vyffve). Mer sy hadden cleynen rouff te Beick inde omtrent.
Item in diessen selven joer vurs. van XVe inde vyffve, so waest eyn te moel ser naet soemer, inde regende lange inde voele. Also dat eyn ser naet oust waes, inde dat korn ouch ser naet inder schuyren quam. Inde voert so waes der herffst inde vuerwinter al ser naet, inde eyn ser naet joer van voele regens inde groet waetter.
Item in diessen selven tyde off joere vurs. XVe inde V, op synte Maria Magdalenendachs, snachts inde des anderen dachs, te wetten op synte Appolinarisdach , so waest also ser vreysselicke weder, van ser grotten regen inde ser groetten overvloedicheyt van grotten waetter inden ryveren inde waettersstroemen, als men in C joeren yet voele geleyft off gesyen hadde, inde dede also grotten yemerlicken schaeden aen korn inden velde, inde aen hoy inden bemptden, inde aen vlass inder spreyde etc., mer boeven al aen huysser, aen tymmer, aen moelen, inde aen allen deynghen dat langs den ryveren stonden. Inde te Trycht (is) aen Synte Peters portte eynen thorn, van der staet thornen aff geyacht, inde muyren aff gedreyffven. Inde men sacht, dat ouch in somygen plaetsschen luyden verdroncken waeren inde gevyscht woerden inden waetteren. Mer leyder! so wye voele ploegheninde yamers onsse Here liet geschieden op erde, dat ghemeyne volcke overal, dat meyste deyl, geystelicke inde ouch werltlicke en achtden nyrgent op. Want leyder! in diessen tyde so waes die vreysse Gotz al doet inde verloeren overal; inde die wysheyt Gotz waes op getoegen, inde affgenoemen van allen regerres, groet inde cleyn, overmytz die sonden die overal geschieden. Got herbarmps!
Item in diessen tyde off joere vurs. van XVe inde V, so lach der Roempssche conynck myt te moel ser voele grotten prynsschen inde voersten, geistelicken inde werltlicken inder staet Collen, inde tracterde van voele inde menygerhande sacken, doer der ghemeyne maen luttel aff wyst te sprecken. Inde in diesser tyt, inden soemer so waert pays inde vrede tusschen den Hertoch van Brabant inde Hertoch Karle van Gelre, inde wordens te samen wael eyns. Inde nyemant int ghemeyn en mocht wetten so wy diesse soene off pays quam off gemackt waes. Inde die verdorffven off verbrant woeren die hadden den quaesten couppe. Inde die Heren wordens wael eyns, inde heet voere also dat plocht te vaeren mytten armen lantluyden. Mer heet (accord) waert balde daernae gebroecken vanden Hertoch van Gelre.
Item in diessen joer, so waest eyn ser naet joer inde ser voele regens overal, also dat vurschreven steyt. Inde der wyn hadde eyn ser naete bloet , inde der herffst vyele ouch ser naet; also dat der wyn nyet geryppen en konde, inde ser qualick weyss. Doer waeren druyffven ghenoech verschenen inde gewaesschen opten stucken off reyngen; mer sy en mochtten nyet ryppen, oem des naets tytz wylle, inde hynghen aen den renghen versluydert, recht off sy gesoeden hedden geweyst. Also dat der wyn ser kranck inde suyr waes dit joer, inde ouch redelicke duyre.
Item inden selven joer vurs. van Ven, inden somer inde inden herffst, alle den tyt duer tot inden weyntter, so waessdat volck overal, jonck inde alt, so ser syecke inde kranck, inde loeghen in doetz noede . Also dat die kerspels prister alomme inde omme mytten Heylighen Sacramenten lieppen van huysse tot huysse, recht oft perstylencietyt hedde geweyst. Inde ouch so starffer vaest myt eyn deyl, hyr inde doer inde vuere ewech. Inde die nyet en storffven, inde opstonden off ghenaesen den waert alte ser suyr inde hart, er sy herkoemen konden, inde gyngen alte lange die somyghen, er sy wederoem genessen waeren. Inde dat febris terciaen inde quartaen regnerde ser onder jonck inde alt, also dat eyn weycke tyt waes overal in allen landen, sonder groette sterft.
Item in diessen selven joer XVe inde V, so starff die edel Here van Horne, buscop tot Ludick, te Trycht, in die staet, des donredachs vuer Synte Thomasdach apostel vuer kersmysse, dee due tertyt op eynen sondach quam . Inde syn lychaem woert buytten Trycht gevoert op eynen vrydach, inden quatertemper te Lychtenberch, in dat observanten cloester inde aldoe erlicken begraven, inde ter erden bestaet myt grotter eren inde stoet der burger van Trycht, die sych doerin erlicke queytten inde ser wael by deden, also sych dat gebuerde. Inde des anderen dachs doernoe, op saterdach inder quatertemper (werd hy) ouch aldoe beganghen vanden bruederen inde ouch myt van somygen anderen van synen gueden vrunden. Inde doermyt waes (men) synre al vergetten,also plecht te syn. Inde den hee groet guet schuldich waes, die en hadden off kreghen nyet myt allen. Dat waes ser te beclaeghen, want doer menych omme verdorffven moest syn, die hoem dat hoen opgedragen hadden.
1506.
- Anno Domini XVe inde VJ so waes groette banycheyt off sorchfoldicheyt onder die edel inde wysse, gelerde Heren Canonicken der Kyrcken off Capittels van synte Lambrecht to Luytghen, oem wederoem eynen anderen inde eynen gueden buscoppe te kyessen inde te ordineren, doer Gotz eren in geleghen hedde moeghen syn, inde ere der kercke van synte Lambrechs, inde salicheyt syns volcks, inde vrede syns landes; inde hylden wyssen raet te saemen onder sych bynnen Luydicke, geystelicke inde wertlicke, myt grotter eyndrachticheyt, dat men leyder aldoer neet vernoemen off wetten te geschieden also dat (tot) nu tue geganghen is off geschiet. Got hobbe des loeff inde ere tot aller tyt. Dyt aldus duyrende inde hoen wael doerin voersyen inde besennende al vanden sondaghe vuer Kerssdach off van Synte Thomas dach Apostel, dee due tertyt op eynen sondach quam, al totten dynsdach vuer Jorsdach, op Synte Sylvestersavent, hobben sy sych due, alle die Canonicken, die op die tyt tot Luydick woeren by eyn versamelt in hoen Capittelhuyss, inde die portten vander staet vast tue gestoetten, inde nauwe tuegesyen buytten inde bynnen, inde Got inde den Heyligen Geyst aengeroppen inde by der gracie Gotz inde meysten deyl der stemmen der gueder Heren vurs. gekoeren inde geordenert ter eren Gotz, noe honre beysten weyt den Erwerdighen inde edelen Here inde mytbroder, myt name geheytten Her Erardus Vander Merck off int ghemeyne van Arenberch. Inde diesse guede Here waes eyn ser guet, erbaer, wyss maen, geheytten inde onder dat ghemeyne volcke geystelicke inde werltlicke ser lyeffgetalich. Inde ser groetten vroude off blytscappe waes overal, onder allen mynsschen, jonck inde alt, dat diesse eleccyealso gotelicke inde eyndrechtelicke tue gynge onder die wysse inde edel Heren des capittels van Synte Lambrecht.