Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850archieftoegang 1507_Beek_Trec, pagina 42
Transcriptie
Item in diessen selven tyde off joere so waest eyn ser drughe soemer, inde eyn heyt tyt myt allen, inde ser luttel regens in diessen lande.
Item in diessen selven joer van XVe inde dry op Synte Remeysdach des heylighen buscops, dee due tertyt quam opten sondach, inde ouch opten Bylssen kyrmysdach, so woerden in der verdoerffender staet Bylssen, twe altoeren,tot eynre tyt, beyde gelick te saemen ghewydet off geconsacrert, in der prochiekyrcken. Der eyne altoer, dee waes van nuwes erst gefundert inde geordinert, inde ser wael bereynt myt gueden erffreyntten van eynen manne geboeren van Bylssen, mer woenende inde sterffvende eyn burgher te Dyst in der staet. Inde diesse nue altoer waert gewydt inde consacrert in die ere off werdicheyt der lyever inde werdigher moder Synte Annen inde begoefft off belaest myt IIIJ sycker pryncipael myssen inde ouch op IIIJ principael sunderlynghe daghen inder weycken. Te wetten opten Donresdach sal men myssen leyssen vander Heyligher Dryvuldicheyt, opten vrydach van der Passyen inde pynen onss lyeffs Heren off De Sancta Cruce, opten dynssdach De Sancta Anna, opten monsdach Requiem vuer alle gelovyghen zeelen. Also is die fundacie van diessen nuwen altoer, Synte Annen elter, ter rechter hant by Synte Katharynen altoer.
Item der andere altoer ter slyncker hant, by Synte Nycolaes altor, dat is onsser lyever sutter Vrouwen altoer; inde dyt waes eyn ser alt altoer, van alder tyt, inde placht te stoen int mydden der kyrcken, onder dat crucyfix , tusschen die twe altaren inder kyrcke, te wetten Synte Johans Ewangelist altoer ter rechter, inde synte Achtten altoer ter sleyncker. Inde waert affgebroecken te gronde inde versaet ter sleyncker syden vuer den chore, inde ouch gewyt inde geconsacrert myt den nuwen altoer van Synte Annen, opten dach inde joer vurs.
Item in diessen selven joer vurs. van XVe inde dry, omtreynt Omnium Sanctorum, so is der hoeghe geboeren inde ser edele Ertsche Hertoch van Ostenryck, Hertoch Phylippus van Burgongyen, van Brabant, Hollant, Zeelant, Vlanderen etc. wederoem koemen uytten Conynckryk van Spanghen,doe hee henen waes getrocken myt synre Vrouwe Johanna int joer XVe inde eyn, also vurs. steyt. Inde hee quamp tot Trycht in, op sondach, op synte Leonardus avent. Myt grotter ere inde werdicheyt waert hee ontfanghen van geystelycken inde wereltlicken, jonck inde alt; want alle mynsschen duer alle syne landen inde steden, die woeren bedroeft van synen langhen beyden, inde ser verblyt van synre wederkompst in synen landen. Inde syn logys off herberych op die tyt, waes in die prostye op synte Servoescloster.
1504.
- Anno Domini XVe inde IIIJ so waest noch eyn redelicke guede tyt, in brode inde in wyne, in diessen landen. Mer duyre tyt onder die arme ghemeyne luyden overal, die soetten off woenden opten lande inde dorppen, also woerden sy verschaet inde verdruckt vanden Heren inde regeres der landen.
Item in diessen selven joer vurs. so waest al orloch tusschen die Gelressen inde Cleyffsen, inde verderffden hoer plaet lande inde huysluyden aen byden syden ser jemerlicke. Inde dee Here off jonker van Gronsfelt , dee waes by den Cleyffschen inde dede den Cleyffsen syn rouffsloet Reynborch oppen, inde doerop quamen due ser voele boeffven, inde schanden inde branden ser jemerlicke oem Echt. Inde die arme Nuwe-Staet by Syttart wonnen sy, inde quamen doerin myt lyst, inde naemen grotten rouff inde allet dat sy ewech kryghen mochtten, inde branden due die arme staet van bynnen. Item die van Nuwe-Staet inde andere Gelressen, die toeghen ouch in dat lant van Gronsfelt, inde rouffden inde branden ouch die arme huysluyden sonder barmherticheyt. Inde due waert Hoecheym boven Trycht ouch gebrant van den Gelressen.
Item in diessen joer vurs. so regerde eyn alte ser quade syeckde over alle diesse landen. Inde dat waes der quadehoest, doer dat volck so ser myt belaest waes. Vrouwen inde mannen in waeren also ser syeck doer aff, dat sy al plaet te bedde laegen, sterffsyeck. Inde voele alde luyden storffven doer aff. Item ouch in diessen tyde, so storffven overal voele mynsschen ser haestelicke eyn onversyenelicken doede.
Item in diessen selven tyde inden mey so staerff te Rekem, der vry-edel inde wael geboeren Joncker Frederick van Sombreff, heere tot Rekem, sonder gebort. Inde doermyt so waes dee vry edele stamme vergangen, inde die wappen verloeren, inde myt hoem begraven .
Item in diessen selven joer vurs. in den soemer, so stondt op bynnen der staet van Luydyck eyn ser quaet gherucht inde fame, als van sommygherhande volck off partie, die doeroem uyt waren off doernoe stonden, al heymelicken myt loesser suptylicheyt hoennen eyghenen Here inde buscop, den edelen Here buscop Johan van Horne, jemerlicke te verraden inde te vermorden, inde doet te sloen allet dat sy gewetten hedden dat guet Horns off Hers hedde geweyst, inde die staet in honnen handen te krygen, inde dat gans lant in te nyemen, inde in grotten drucke inde lyden te breynghen alle die ghene die gerne in rusten inde in vreden geleyfft hedden. Mer onsse Heer die guede Got vuersach dyt quade spel anders. Inde dyesse quade gruyt off opsaet diesser verreder off boesser mynsschen, men woelde seggen due tertyt dat sy waeren vanden blode off geslechtte van Synte Lambrechsmorderen, die den heyligen buscop inde vrunt Gotz Synte Lambrecht doet sloegen inde jemerlicke vermorden; wyllich boese geslechtte nummerme al te gronde bynnen Luydick vergoen noch versterffven en sal totten leysten eynde der werlt, want sy en sullen nummermerguet gedoen, noch honnen gherechtte Here lieff gehobben. Got betert, dat is der art inde natuyr van den Luydicker mynsschen, die van den boessen arde off quaden bloede syn vanden geslecht van Synte Lambrechtsmordeneren, die hoem vermorden. Item diesser quader luyden opsat vurs. quam nu uyt, inde der verreder wart eyns deyls gevangen inde jemerlicke gherycht. Inde die bedroegen daen die ander voert aen; also datter vast eynsdeyls qualick voeren, inde die anderen vluwen al heymelicken ewech uytten lande. Also dat bynnen der gueder staet ser qualicke stonde, inde die guede, erbarighe luyde bynnen der staet inde buytten der staet alle dat lant duer ser qualicke te vreden waeren inde schampden hoen des ser, dat dit alsus opstonde onder hoen. Inde der Here off der wysdoem der staet lachtte in hoen staet van Luydick volck van wappen, soldenersknechtten van orloch om nacht inde dach in die wappen bereyt te syn, off sy yet horden off vernemen van diesser verrederyen, dat te keren inde te wederstoen noe honnen beysten. Inde des scamptden hoen dye guede (luyden) ser, dat dit alsus geschach, inde sy dyssen schande inde opspracke moesten hoeren inde lyden, dat men hoen verweyt off noe sacht dat sy volck van wappen moestten halden in hoen eyghen staet, op hoens selves borger in honre staet.
Item in diessen selven joer van XVe inde dry op Synte Remeysdach des heylighen buscops, dee due tertyt quam opten sondach, inde ouch opten Bylssen kyrmysdach, so woerden in der verdoerffender staet Bylssen, twe altoeren,tot eynre tyt, beyde gelick te saemen ghewydet off geconsacrert, in der prochiekyrcken. Der eyne altoer, dee waes van nuwes erst gefundert inde geordinert, inde ser wael bereynt myt gueden erffreyntten van eynen manne geboeren van Bylssen, mer woenende inde sterffvende eyn burgher te Dyst in der staet. Inde diesse nue altoer waert gewydt inde consacrert in die ere off werdicheyt der lyever inde werdigher moder Synte Annen inde begoefft off belaest myt IIIJ sycker pryncipael myssen inde ouch op IIIJ principael sunderlynghe daghen inder weycken. Te wetten opten Donresdach sal men myssen leyssen vander Heyligher Dryvuldicheyt, opten vrydach van der Passyen inde pynen onss lyeffs Heren off De Sancta Cruce, opten dynssdach De Sancta Anna, opten monsdach Requiem vuer alle gelovyghen zeelen. Also is die fundacie van diessen nuwen altoer, Synte Annen elter, ter rechter hant by Synte Katharynen altoer.
Item der andere altoer ter slyncker hant, by Synte Nycolaes altor, dat is onsser lyever sutter Vrouwen altoer; inde dyt waes eyn ser alt altoer, van alder tyt, inde placht te stoen int mydden der kyrcken, onder dat crucyfix , tusschen die twe altaren inder kyrcke, te wetten Synte Johans Ewangelist altoer ter rechter, inde synte Achtten altoer ter sleyncker. Inde waert affgebroecken te gronde inde versaet ter sleyncker syden vuer den chore, inde ouch gewyt inde geconsacrert myt den nuwen altoer van Synte Annen, opten dach inde joer vurs.
Item in diessen selven joer vurs. van XVe inde dry, omtreynt Omnium Sanctorum, so is der hoeghe geboeren inde ser edele Ertsche Hertoch van Ostenryck, Hertoch Phylippus van Burgongyen, van Brabant, Hollant, Zeelant, Vlanderen etc. wederoem koemen uytten Conynckryk van Spanghen,doe hee henen waes getrocken myt synre Vrouwe Johanna int joer XVe inde eyn, also vurs. steyt. Inde hee quamp tot Trycht in, op sondach, op synte Leonardus avent. Myt grotter ere inde werdicheyt waert hee ontfanghen van geystelycken inde wereltlicken, jonck inde alt; want alle mynsschen duer alle syne landen inde steden, die woeren bedroeft van synen langhen beyden, inde ser verblyt van synre wederkompst in synen landen. Inde syn logys off herberych op die tyt, waes in die prostye op synte Servoescloster.
1504.
- Anno Domini XVe inde IIIJ so waest noch eyn redelicke guede tyt, in brode inde in wyne, in diessen landen. Mer duyre tyt onder die arme ghemeyne luyden overal, die soetten off woenden opten lande inde dorppen, also woerden sy verschaet inde verdruckt vanden Heren inde regeres der landen.
Item in diessen selven joer vurs. so waest al orloch tusschen die Gelressen inde Cleyffsen, inde verderffden hoer plaet lande inde huysluyden aen byden syden ser jemerlicke. Inde dee Here off jonker van Gronsfelt , dee waes by den Cleyffschen inde dede den Cleyffsen syn rouffsloet Reynborch oppen, inde doerop quamen due ser voele boeffven, inde schanden inde branden ser jemerlicke oem Echt. Inde die arme Nuwe-Staet by Syttart wonnen sy, inde quamen doerin myt lyst, inde naemen grotten rouff inde allet dat sy ewech kryghen mochtten, inde branden due die arme staet van bynnen. Item die van Nuwe-Staet inde andere Gelressen, die toeghen ouch in dat lant van Gronsfelt, inde rouffden inde branden ouch die arme huysluyden sonder barmherticheyt. Inde due waert Hoecheym boven Trycht ouch gebrant van den Gelressen.
Item in diessen joer vurs. so regerde eyn alte ser quade syeckde over alle diesse landen. Inde dat waes der quadehoest, doer dat volck so ser myt belaest waes. Vrouwen inde mannen in waeren also ser syeck doer aff, dat sy al plaet te bedde laegen, sterffsyeck. Inde voele alde luyden storffven doer aff. Item ouch in diessen tyde, so storffven overal voele mynsschen ser haestelicke eyn onversyenelicken doede.
Item in diessen selven tyde inden mey so staerff te Rekem, der vry-edel inde wael geboeren Joncker Frederick van Sombreff, heere tot Rekem, sonder gebort. Inde doermyt so waes dee vry edele stamme vergangen, inde die wappen verloeren, inde myt hoem begraven .
Item in diessen selven joer vurs. in den soemer, so stondt op bynnen der staet van Luydyck eyn ser quaet gherucht inde fame, als van sommygherhande volck off partie, die doeroem uyt waren off doernoe stonden, al heymelicken myt loesser suptylicheyt hoennen eyghenen Here inde buscop, den edelen Here buscop Johan van Horne, jemerlicke te verraden inde te vermorden, inde doet te sloen allet dat sy gewetten hedden dat guet Horns off Hers hedde geweyst, inde die staet in honnen handen te krygen, inde dat gans lant in te nyemen, inde in grotten drucke inde lyden te breynghen alle die ghene die gerne in rusten inde in vreden geleyfft hedden. Mer onsse Heer die guede Got vuersach dyt quade spel anders. Inde dyesse quade gruyt off opsaet diesser verreder off boesser mynsschen, men woelde seggen due tertyt dat sy waeren vanden blode off geslechtte van Synte Lambrechsmorderen, die den heyligen buscop inde vrunt Gotz Synte Lambrecht doet sloegen inde jemerlicke vermorden; wyllich boese geslechtte nummerme al te gronde bynnen Luydick vergoen noch versterffven en sal totten leysten eynde der werlt, want sy en sullen nummermerguet gedoen, noch honnen gherechtte Here lieff gehobben. Got betert, dat is der art inde natuyr van den Luydicker mynsschen, die van den boessen arde off quaden bloede syn vanden geslecht van Synte Lambrechtsmordeneren, die hoem vermorden. Item diesser quader luyden opsat vurs. quam nu uyt, inde der verreder wart eyns deyls gevangen inde jemerlicke gherycht. Inde die bedroegen daen die ander voert aen; also datter vast eynsdeyls qualick voeren, inde die anderen vluwen al heymelicken ewech uytten lande. Also dat bynnen der gueder staet ser qualicke stonde, inde die guede, erbarighe luyde bynnen der staet inde buytten der staet alle dat lant duer ser qualicke te vreden waeren inde schampden hoen des ser, dat dit alsus opstonde onder hoen. Inde der Here off der wysdoem der staet lachtte in hoen staet van Luydick volck van wappen, soldenersknechtten van orloch om nacht inde dach in die wappen bereyt te syn, off sy yet horden off vernemen van diesser verrederyen, dat te keren inde te wederstoen noe honnen beysten. Inde des scamptden hoen dye guede (luyden) ser, dat dit alsus geschach, inde sy dyssen schande inde opspracke moesten hoeren inde lyden, dat men hoen verweyt off noe sacht dat sy volck van wappen moestten halden in hoen eyghen staet, op hoens selves borger in honre staet.
Bronvermelding
Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850, archieftoegang 1507_Beek_Trec, Anoniem. “Chronijk Der Landen van Overmaas En Aangrenzende Gewesten Door Eenen Inwoner van Beek.” Edited by Jos Habets. Publications de La Société Historique et Archéologique Dans Le Limbourg, 1870, 5–197.,
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.