Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1507_Beek_Trec, pagina 32

- Inden joer van XC, XCJ, XCIJ inde XCIIJ, so waest eyn uytter maette ser duyre tyt hyr in dyessen landen, also dat der ghemeyne huysmaen inde ambachtsmaen, opten lande inde ouch in den steden, ser groetten noet, honger inde kommer leden. Al hadden die arme dorppeluyden gelt, sy en vonden egheyn korn veyle, inde ouch so en mochtten sy mer eyn koupp broet, te moele uytten steden draghen, also nauwe hoede men die portten gelickerwyss offt orloch hedde gewest inde men die vyanden hedde gewacht.Also dat groette jamer inde honger waes overal onder den gemeynen lantmaen, opten dorppen. Ende eyn vaet roggen galt langhen tyt eynen slepper, XVJ stuyver, eynen gulden, XX stuyver, eynen Hornsgulden, quat so waest doeroem te krighen. Ich sach myt mynen oughen dat sommyghe stercke mannen, die mytten kruydewaghen konden vaeren, voeren uytten lande van Valkenborch inde ouch uyt ander plaetschen al tot Collen, inde halden doer coupbroden inde verkochtden derre eyns deyls te Syttart vuer die portte, op den Steynwech, inde voeren voert doermyt op andere dorppen, inde vercochtden sy al so duere als sy se leven dorstten. Inde die arme luyden waren vro inde blyde, inde loeffden Got, dat sy noch broet veyle saghen, inde oem gelt kryghen konden.
1492.
- Inden joer ons lieffs Heren gebuert, als men screyff MCCCC inde XCIJ, inder vasten, so quam erstwerff wederoem in syn lant der jonghe Hertoch Karle van Gelre, Here Adolfs soen, dee van synen keynt daghen hadde gevanghen geseten in Vranckryck, doer die Gelresse ser dreuff oem woeren, inde hoennen geboeren Here ser gherne gehaet hedden, inde den gueden alden Greyffven Vyncentius van Morsse doertoe brachtten inde versmeycktden myt schoenen worden, die sy hoem naemals qualick hylden, dat hee in Vranckryck toeghe, inde schatty den Hertoch van Gelre uyt, voer voele dusent kroenen; inde oemdat die penninghen nyet aldoer gereyt en loeghen, so waes hy noch also getrouwe inde lyet sych bedryeghen myt schoen worden van den jonghen Hertoch vurs., die hoem jemerlick baet inde syeckerlicke inde ten heylighen swoer, dat hee hoem uyt hulppe inde verloessde. Inde synen eynighen jonghen soen, syn entelynck, syns alsten soens soen, geheytten greyffve Bernart van Morsse (inde egheyn mans gebuertte me van den Morssen heren waes dan dyesse jonghe Bernart vurs.), inde die quam aldoer der Hertoch van Gelre saet gevanghen, inde gynck doer en paus voer hoem sytten. Inde der Hertoch vurs. swoer hoem dathy by synre eren, alsobalde als hy in syn lant queme inde Here woerde over syne steden, so solde hy dat gelt off penninghen der ranssoen vuer syn lyff opbrenghen, inde aldoer seynden, inde hoem loessen, quyten inde uyt helppen, inde hoem daen als eyn vorste inde maen van eren, inde derre trouwe off duchtde nummer me vergetten. Mer leydder hee is qualicke by koemen. Got herbarmps. Die guede greffve Bernart van Morsse, eyn edel bloet inde jonck maen is bedroeghen inde blyfft sytten, inde woert vergetten. Got moet sych synre ontfarmen. Amen.
Inden joere van XCIJ due quamen die broderen vanden Heyligen Graffve, die dat dobbel cruytz draghen, erstwerff te Schaveyen inden kerspel van Herstell by Luydicke .
Item in dit selve joer van XCIJ, so waert te Roemen erstwerff gevonden die taffel, off tytel, die Pylatus, op ons Heren cruys, hadde doen sloen. Doerin stonden gescreffven in dry talen Jhs Nazarenvs rex ivdeorvm.
Inden joer der saligher gebuerte als men scryff MCCCC inde XCIJ op Synte Sebastianus dach inden Januario due waen inde kreyg in, myt ser groetter vyctorie van Got almechtich, die aller cristelixte conynck van Spanghien, vrouw Jennen vader van Brabant, die ser groette inde wonderlicke inde ser schoene stercke staet Garnaten, in Turkyen ghelegen, al heydensch volck, doer hee menyghen dach inde voele jaeren vuer geleghen hadde myt syne conynckynne inde myt groetten menychte van volck inde myt groetten koesten. Aen wylliger staet stoen LXIIJ portten, twe sunderlynghe schoene louppende ryeveren, doerover bruggen sonder getal. Des Conynxs hoeff off pallas waes van wonderlicke ser schoene structure van albaster gesteynte, alomvanghen van schoenen bongarden inde ser sunderlynghe inde menygerhande, wonderlicke boumen inde gueden vruchtten. Got hoebbes ewelick loeff.
1493.
- Dat Syttart verroeden waert. Inden joer ons Heren van XCIIJ als men nu hoeptde inde ouck meynde, dat vrede syn solde over allen landen inde steden, inde men nyet mer openberlich en ruytte noch en rouffde, so waest quaet couppe mytten dyeffven inde boeffven, die gewoen woeren geweyst te leven myt quadem aessen. So vergarde sych eyn houp vuylre onnutter boeffven inde dieffven van dat Arenberchs volck. Inde Her Everartz soen van Arenberch, myt naemen Joncker Robrecht, die waes hoen houftmaen off capiteyn, inde quamen al heymelicke des tweden dachs nachts, vuer Synte Johannes baptistendach, mytter somer, inde woen off lyppen duer die watter graeffven inde clommen over die muyren al heymelicken. Inde den die waecke bevoelen waes, die woeren versumelick inde gyngen sloeppen, ert dach waes. Inde alsus clommen sy over den muyrren sonder eynighen hynder off wederstoet van emant, inde vynghen der gueden burgeren voele op hoen bedden, inde deren ontvloen hoen voelen ewech inde vyelen over die muyrren inde croppen deur die graven. Inde alsus kreghen sy dat guede stetgen Syttart in hoennen handen, sonder slach off stoet inde sonder arbeyt; inde kreghen doer eyn groet gereyt guet van golde, van sylver inde des gelixs. Inde sy bleyffven doerin also lyggen inde en wolden doer nyet uyt, inde woldent also vuer hoen behalden. Inde terstondt doernoe so toeghe Hertoch Wyllem van Guylick doer vuer, inde belacht sy doer bennen inde schoetten menyghen harden steyn doerin, mer het en holp nyet. Ten lesten waert eyn vont gevonden, dat sy op gaeffven inde uyt toeghen met allen den plonder, den sy myt hoen gedraghen konden van gereyden guede. Inde so werden die van Syttart honre quyt myt grotten schaden.
Inden joer van XCIIJ oemtrent aengons weynters vuer Korsmysse so geschach den gueden luyden van Tongeren also den van Syttart geschyet waes. Sy en achtden der waecken nyet, den sy op dertyt bevoelen waes, inde gynghen sloeppen. Inde due waes eyn vuyl houppe van des Roemsschen Conyncks garden, die al omme toeghen, inde verderffden den gueden huysmaen, inde noement den aermen luyden sonder barmherticheyt. Inde quamen in der nacht inde sloeghen haere stygludderen aen die muyren, inde clommen op, inde luysterden tue; mer sy en horden nyemant, doer sy blyde aff woeren. Inde clommen alle op die muyrren inde gynghen in, inde wonnen die staet sonder arbeyt, inde kreghen sy tot honnen wyllen, inde vonden groet gereyt guet doer bennen. Want mallick woende dat guet pays inde vrede were in allen landen. Inde (sy) bleyffven doerin lyggen inde reyden uyt inde in, inde halden alomme op dat lant inde dorppen, doer sy wolden, sonder wederstant van emant. Ten leystte so toeghe myn Her van Luydicke, buscop Johan van Horne, mytter staet inde macht van Luydick doervuer, oem die staet inde burger van Tongeren hulp inde bystant te doen, inde belachtten die staet. Mer der Roemsche Konynck dee toch hoem due der luyden aen, inde schreyff aen myn Here inde staet van Luydick, dattet syn luyden weren inde hoem tue behoerden. Inde also wart der Konynck ontsyen inde die bouffven gaeffven die staet, en toeghen doer uyt, inde noement allet myt hoen, dat hoen belyeffde inde dat sy begerden van bussen, van harnysschen, inde toeghen also gelaeden uyt, inde nyemant en sacht eyn quaet woert tot hoen. Des die Luydicker ser erre inde quaet woeren, inde hedden hoen ser gerne aen geweyst, en heddet myn Here van Luydick hoen nyet so hart verboeden. Alsus guede vrunden, kompt menych verdriet, dat men die waecke nyet wael en wacht. Got betert, inde mallick sye wael tue.