Item in den selven jaere LXXV des sondachs daer nae, te weten op synt Theodardusdach des heyligen buscops inde marteler, so waerdt Joncker Wyllems vurs. syn aldste soen, geheytten ouch Wyllem, eyn rydder, gehult te Reckheym voer eyne geweyldigen lantheer desselven lantz van Reckheym vurs. 1476. - Item inden jaere van LXXV inde ouch LXXVIso sande der vurs. ontsyende, fel inde euvelmodiche Hertoch Karle vurs. uyt iiij maen off Heren, inde die wolden syn geheytten Commyssarissen myns genedighen Heren der ontsyenden Prynsse van Burgonyen inde Brabant. Inde disse iiij boeffven quamen in onssen lande van Valckenborch inde loegen te Tricht op Synte Servaes cloester. Inde sy schreffven inde sanden inde ontboden in allen kyrcken, in allen closteren, in allen Gotzhuyssen, inde aen alle geystelicke orden offe gueden, inde begerden van hons Heren wegen den sy dyenden, inde wolden also hubben alle guede off alle reynttten die beneden LX jaere weren verkregen off gelaeten off gegolden off besaet off gegeven; dat men hoen dat guet inde die baet reycken inde over geven solde, die rentten off die baetten van twe jaeren. Also moesten alle cloester, canonicken, nonnen, moniken, begynen, susterhuyssen, begarden, lollarden, melaetten, pastoren, alsten custeren, kercken, heyligeysten, gasthuyssen, die moesten alle koemen voer die boeffven, off Heren meyn ich te Trycht, inde moesten doer kennen, lyen, openbaer maeken so wy voel eyn elck bysonder hadde verworffven off verkregen bennen LX jaren; inde dat moest men hoen due twe jaer lanck dat guet geven, inde dat gelt solde der Hertoch vurs. hebben oem te baet inde te mer dat korstten bloet te schande te macken inde te vernyelen, also als men due sacht duer alle syn lant. Inde dat druch inde macket groet ontellick gelt inde guet, duer alle lant onder die geystelikheyt. Inde dyt druch overslach van voel gels dat sy uytten lande inde uytten kyrcken toeghen; want eynre kercke off closter off gasthuys den twe vaetten gelaetten off besaet woeren, die moesten daer dat gelt van IIIJ vaetten geven inde doer leggen. Jae sy sochttent also nauwe inde eynge eynre armen kercke der mer 1 quart smautz en waes gelaetten off besaet t'eren Gotz te bornnen in die lampe van dat Heylich Sacrament, men moest hoen nochtaen twe quarth geven off betaelen; al solde dat Heylich Sacrament, Got selve, duysterlynge gestanden hebben inde ongelycht blyffven, sy hedden doeroem nyet eyn alt morcken te myn genoemen off quytgescholden . Dyt macket groette murmuratie onder den volcke inde onder die geystelicheit, mer nyemant en dorffde wederstoen, noch doer tegen seggen, also ontsynde waer disse hertoch vors. Item ouch waes die vreysse inde mynne Gotz al so verloeren in dyssen IIIJ duvelen vurs. (die heren meyn ich) inde hoen conscientie also verblynt, dat sy op Got noch opten Paus, noch op pausban nyet en achtten. Inde als eynighe Heren canoneken off closteren off eynige vanden IIIJ order quam inde brachtten off thonden bullen, bryeff en segel van den pausse, dat sy gevryt off behoet weren van den Pausse, inde so wee sych honre guede onderkerde in rouffe off in dyensten off in schattyngen dat der paus die te banne dede inde vermaledide, dat en halp al nyet; nyemant mocht vordel hebben, noch doer en halp noch bryeff noch segel, noch eijn noch egheyn. Sy en achtden op Got noch op syn Heyligen, noch op paus, noch op baen; sy moesten alle gelt geven inde geschat worden. Inde achter dis male dat Hertoch Karle dat vuer sych naem, inde dene quaden rade geloefde, soe en hadde hee egheyn segen noch vurspoet me; inde heet gynck hoem allet wers, hoe heet bestonde. In dissen tyde, inden selve joer van LXXVI, due worden die arme huysluyden inde gemeynden al so jemerlick verschaet als vurs. steyt myt groetten schattynghe inde gelde, dat men hoen aff braeck, dat der gemeyne maen te mael ser arm begonde te werden, inde sproken sy en kondens nyet me geven. Inde ouch so waert die schattynghe also onredelicke gesat van den scheppenen inden lande, dat men sacht, datsy groet guet aen armen luyden inde ghemeynden stolen inde sy waeren al quyt, inde en gaven egheyn, inde sy waeren die ryxte van den lande, also dat dat volck te mael arm inde wederspennich waert in allen lande inde kroenen over die schepen, dat sy de landen verderffden inde der armen luyden sweytstranen etten. Due clachden die scheppen dit den rentmeyster inde den boven inde pyckarden, die te Trycht lagen, so wie dat volck wederspennich worde inde hoen qualick uytrichtten. Syet due sanden sy hoen jongere quade mynsschen uyt opten lande inde dorperen, inde die vynghen inde spenen die arme huyssluyde als dyff inde morder, inde vorden se te Tricht sonder eynich wederseggen. Inde so wee doe tue eyn onyffen wort sacht, dat hoen dat docht boverye syn off onrecht off gewalt, dee wart overgeschreffven inde beclapt inde dien drouden sy ouch inde wolden sy vanghen inde spannen als dyeven. Off sachten die arme huysluyden eyn onyffen woert opten Hoghen Raet off hoghe recht dat te Trycht lach, off tot honnen dyeneren, die worde gevanghen inde te Trycht gevort als dyff inde morder, inde dat dorst nyemant verantworden. Nu myrckt inde bescout, so waer der arme huysman der leyt noetz inde peryckels. Item in den joer ons Heren MCCCC inde LXXVI, inden April, op Synte Joris dach des heyligen mertelers so waest capittel te Syttard, inde quaem aldoe in dat capittel des proest dyener van Merssen, myt name meyster Heynrick, inde versocht aldoe oem syn recht, te weten twe rynsgulden, so wy dat men die lamber Xde schuldig were te heven inde ouch schuldich were te betalen. Due beryeden sych der decken Her Johan Wouff van Bornne inde die pastoers al gemeynlicke inde clerden inde weyssen alsus: dat der prostvan Merssen, off syn dyener van syne wege, die sulden die lamber Xde gesennen inde hoelen XV daghen noe den poeschdach inde nyet langer, so en doerffden hoem die huysluyden syn Xde lamb voer halden. Ten anderen moele wessen sy ouch alsus als der Xder queme inde gesune der lamber Xde, so solde der stal off der gheyn des die scapen off die lamber weren terst in den stal goen onder die lamber inde kyessen terst, inde setten te voeren uyt V lamber te synen schonsten behage, inde doe by off hee wolde eynen weder, dat weren daen VI lamber die der stael erstwerff uitsetten mach te synen schonsten behage. Inde daen so sael der Xder dat VIJde kyessen inde nyemen te synen schonsten behaghe inde wylle doert hoem gemoghen sal. Inde daen so sael der stael off meyster der schapen noch IIIJ lamber kyessen, so is dat eyn lamp verdeydingt etc. Item ysser daen noch me in den stael dat men noch eyn al doe verdeydingen mocht, so sal der stael off meyster der scapen daen wederom eyn kyessen inde uyt setten ten ersten moele V scapen of lammeren inde egheyne weder, inde daen so sal der Xder dat VIde kyessen off nyemen te synen schonste; inde daen so sal der stael wederoem uyt setten V lammer also is dat IJde lamp dan ouch verdeydingt. Inde also sal men daen voortaen doen, also decke als men des noet heet, al weynt sy al verteyndiget syn, die den stal tue behoeren. Inde ist daen dat saecke dat doer eyn lamp overt, off twe, off IIJ, off IIIJ, off V die en sal der Xder nyet scatten, noch doe van en sal hee nyet myt al hoebben; mer overen doe VI lammer, so sal der stael IIJ lammer uyt setten inde dat IIIJde sal der Xder op eynen pennynck scatten inde setten, mer der stael sal der koer hebben off hee dat lamp behalden wylt off nyet, inde beheldet der stael, so sal hee den Xder dat halffve gelt geven, inde beheltet der Xder, so sal hee den stal dat halff gelt geven. Alsus heet der Xder van VJ lammeren J lamp off dat gelt doeraff. Item overen doe VIJ lammeren so sal der Xder eyn ganss lamp hoebben; off overen VIIJ off IX off X lammer so sal der Xder eyn gans lamp doe van hobben, mer van VIJ lammer moch hee sonder meysdoen eyn gans lamp nyemen. Inde des gelix van kornne inde gerffven etc. inde ander guet. Item der stael en sal ouch gheyn lamber uyt setten inde ewech geven synen kynderen, syn wyff, synen knecht.
Bronvermelding
Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850, archieftoegang 1507_Beek_Trec, Anoniem. “Chronijk Der Landen van Overmaas En Aangrenzende Gewesten Door Eenen Inwoner van Beek.” Edited by Jos Habets. Publications de La Société Historique et Archéologique Dans Le Limbourg, 1870, 5–197.,
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.
Zoek uw voorouders en publiceer uw stamboom op Genealogie Online via https://www.genealogieonline.nl/