Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1507_Beek_Trec, pagina 23

Due doernae anno MCCCCLXXIIII so quam hee myt allen synen herre inde herwaghen te liggen achter Hasdel, boven Merssen by Rader , off aen der Nonnebussche by Synte Gerlach, inde daer dede hy menighen schoen teynt off pauloen op sloen inde syn perck off logys maken . Inde due quam der Hertoch Karle selver in synre teyntte off pauloen die ser schoen inde kostelicke waes, des donredachs op Synte Marien Magdalene avent. Inde doer lach hee myt menighen stoutten maenne in dat velt vurs. al tot op Synte Jacobsdach doer noe. Inde doe brack hee op inde toch tot Kathaghe over, al voer Nuysse opten Ryn int busdom van Colen; inde doer quam hee voer des vridachs noe synte Jacops dach in Julio.
1475.
Item int joer ons Heren MCCCCLXXV inden selven tyd due noch die vurs. hertoch Karle voer die edel staet Nuyss lach myt menyghen, ewyge stoutten maen inde myt grotten macht inde mogentheyt die edele staet Nuyss vurs. ser bestormbde inde gerne daerin gewest hedde myt synre macht inde myt syn volck oem die staet te wennen, gelick dat hee andere steden gewonnen hadde inden lande van Ludick off van Gelre; also en konde hee noch in die edel staet nyet gekomen overmyts dat hoem die staet inde die in die staet waeren al so vromelicke inde al so rydderlicke, inde herlicke, inde berffelycke werden, inde ryppen onssen lyeffven Here Got aen inde Maria die Moder Gotz inde den heyligen glorieusen merteler den lyeffven Synte Queryn, dess gloriose licham in die staet Nuyss rastende is. Also dat sy Got inde Maria die moder Gots inde synte Queryn noch al wael behoet hoebben inde bewaert, al van des vrydachs nae synte Jacopsdach des Apostels in Junio als vorschreven steyt anno x tot in dat ander jaer van LXXV, omtrent in den Mey. Due begonde onsse lyeff Here hoen gebet te hoeren, inde staet Nuyss inde hoen groet jemerlick jamer, druck inde lyden aen te syen, inde vuchde dat doe also dat der Roemssche Keysser Frederick due quam, van boven uyt syn lant myt rade der hyliger Kyrcke inde des pauss Calixtus, inde toch teghen dissen hertoch Karle voer Nuysse, oem die staet bystant inde ontseyt of hulp te doen inde te verloessen van den groetten jamer inde druck doer sy in waeren. Inde alsus is der Keyser vurs. komen te velde bij Nuysse oem den Hertoch te verdrieffven inde die staet Nuyss hulpe inde ontset te doen; al so dat due in dissen tyde groet druck, jamer inde lyden waes in allen landen vande korstenheyt inde sonderlynge in dissem lande omtrent Colen, Gelre, Gulich,Aken, Mastricht, als oem dis groetten orlochs wylle. Die eyne Mynsschen mosten selver mytten lyff ten orloch trecken, die andere mynsschen werden jamerlick verschaet, die derden woerden oem geslaghen inde vermoert off vertert vanden ruytteren; also dat men due des te rade waert in der staet van Maestricht, dat men due doer oem droech myt grotte werdicheyt inder processyen die Noetkasse te synte Servaes, die boven den hoeghen eltter steyt, daerin dat liggen voel reliquien van Synte Servaes inde van van voel andere heylige buscoppen. Inde men sacht dat men disse Noetkasse in LXXVI joeren nye me uyt gehaet en hadde, noch gedraghen. Inde oem disser groetten noet inde jammers wylle vurs. so waert dis heylige noetkasse nu och gedraghen, opdat alle landen te paysse quemen, inde alle Heren te vrede quemen. Inde dyt geschiedde dat men disse kasse druch int jaer vurs. van LXXV op eynen mondach nae des Heyligen Sacramentsdach des XXIX dachs inden Mey, inde due geschyedde ten selven maele tot Trycht eyn schoen myrakel. Daer woert eyn keynt leventich vor der kassen, dat III uyrren tytz verdroncken waes geweyst.
Item groet jamer waes in dissen selven tyt van orloch, van schattynge inde des gelixs als vurs. steyt. Inde auch golt eyn vaet rogge due ter tyt IX bod., inde dat gelt waes al te ser duyr inde quaet te krighen onder den gemeynen maen, al so ser worden sy verschaet.
Anno dusent CCCC inde LXXV omtrent synte Peters dach due toch vurs. hertoch Karle wederoem van der edelre staet Nuyss, inde toch duer dort lant van Rade, neven Aken, inde also duer Trycht des vridachs nae onsser Vrouwe dach Visitatio. Mer syn volk inde syn ruytteren, die toghen al oem inde oem duer allen landen hy omtrent der Maesse, inde deden den armen huysluyden groeten schade, laest, thoern inde verdryet. Sonder ontfarmherticheyt moesten die arme huysluyden inde dorpluyden dat lyden, want sy en haddennyemant dee sych honre ontfarmde, off hoen daervan verloesde. Inde alsus waert die edele staet Nuyss verloest inde ontsaet van den Hertoch Karle vurs. doer den Keysser Frederick vurs. Inde men en mach, noch men en kaen in vollen nyet volschryeffven noch uitsprecken als vanden herlicheyt, vromheyt off berffheit der edelen staet Nuyss, inde der genre die due op die tyt doerin woeren, also wy herlich inde brefflick dat sy hoen gehalden hadden, inde vromlick inde rydderlick gewert, want nye staet in Duytslant en mocht also voel geleden hobben, noch al so vast en sterck belegen worden. Inde nochtaen so haet sy Got behoet inde bewaert inde der gloriose marteler Synte Quyryn, also dat sy in eren is blyeffven. Nochtaen lach hee daer voer omtrent IX mont tytz myt menighen, ewigchen stouten maen inde myt grotter macht uyt Brabant, uyt Burgonye, van Vlanderen, uyt Henegouwe, uit Hollant, uyt Zeland, uit Vryslant, van Namen, uit Luytssenborch, van Limborch, van voel andere landen, daer hy doe ter tyt eyn geweyldich heer over waes. Ouch hadde hy dat lant van Gelre, van Luytgen die hee due al onder sych hadde. Ouch hadde hee grotte hulpe inde bystant van synen swager den Coninck van Ingelant, coninck Edewart. Mer dat en holp al nyet; Nuyss bleyff ongewonnen. Item men sacht dat hy voer disse staet wal hadde gelaten inde verloeren mer dan XX dusent maen.
Item in dat jaer LXXV waest dat IIIde gulde jaer te Rome; inde waert due nog eyns verwandelt te XXV jaeren. Mer der ganck waes cleyn van den pelchromen onvermyts aen des orlochs wylle.
In den joer ons Heren geburt MCCC inde LXXV. des anderen dachs nae synte Katherynen dach in November als opten heyligen sondach, due worden te Valkenborch opten Kyrckhoff dry clocken te eynen moel, off te samen korsten gedoen; inde die groetste clock heyt Appollonya inde dat waes die saecke oem dat sy hoeff die vrouwe Appolonya vanArenberch des drossiten wyff op die tyt te Valkenborch, geheyten Her Dederych van Palant, rytter, here tzo Wildenberch. Item die andere daernoe die waest geheytten Gabriël, inde die derde Maria, dat waes die cleynste.
In den jaere ons Heren dusent CCCC inde LXXIIJ, due waert erstwerff begonnen te reformeren dat nonnen closterken te Reckheym gelegen. Inde in den joer van LXXIIIJ due waertet besloeten, inde due lyeppen der Jouffrouwen twe uyt den cloester int wylde, inde en wolden also nyet besloeten syn. Inde inden joer van LXXV, due begont wael inde erbarlicke aldoer gehalden te werden dat besloet; mer heet waert erstwerff alte suyr inde haert te beslytten inde int besloet te breynghen.
In den joer van LXXV, due starff der Heer van Elsloe, her Johan van Gaver, omtrent den heumont.
Item inden selven joer van LXXV due starff der vry edele joncker Wyllem van Sombreff, heer te Kerpen inde tot Reckheym; inde hee starff des vyffden dachs in den mont geheytten September, des ersten dyngsdachs in den selve mont. Inde hee starff te Trycht in die Breyde-Stroet, tegen Synte Jacops Gasthuys. Inde waert opten selven dysdach van Trycht gevoert syn lycham tot Reckheym; inde daer waert hee begraven in dat nonnencloester voer des heyligen Cruyts eltter, in syns vaders inde moders graff. Inde int joer van LXXVI, des anderen dachs noe synte Gyllisdach, due waert hee beganghen int closter.