Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1509_Zier_Anon, pagina 6

1472 des vrydachs na sinte Martynsdach viel den oplop tot Zierixee ende wort verslagen Machgyel van Heenvlit ende heer Clays Symonss. pryester ende wort ten weyster uut gheworpen up der stede huys, in weelcken zaken dat men someeghe personen groet ten tycht in gave. Ende doe woude die heere van Bourgongen die stede verdorven hebben, twelke die heer van Ravesteyn met veel edelen gheholpen heeft dat dat met wysheden verby gheset voert . Ende daer warter IX den hals off gheslagen. Mar die van Myddelbourch ende meer ander en deden der stede nyet vel behulps. Ende die heere van Bourgongen die quam met veel wolcx bynnen der stede van Zierixee daer die ghemeente zeere of bedunghen waren. Nochtans costet die stede 2300 lb. gr .
1473 toch die heere van Bourgongen te Broeselen den IIIten dach in marten ende nam met hem uut der stede van Zierixee XXIIII manne die hem belyeefde ende leydese te gysele in die stat van Brucelen. Ende zy lagen daer VII weken lanck. Ende vridage voer 1473 wort een uutsprake ghedaen by den cansselyer dat die stede van Zierixee soude beteren 30 dusent Rynsse gulden ende 1200 cronen voer die doden ende een cruyce maken voer der stede huys, behouden die partyen hoers rechts op denghenen daer zyt op brengen mochten met rechte. Nochtans moesten alle die prevelegyn ende hantwesten in zynen handen ghelevert vorden van der stede voers. ende alle die dooeren van den poerten van der stede moesten uut den hangen wesen ende der worter noch drye gerecht .
Anno voers. was die meeste drochte die oyt man beleefde . Want alle cruyden bedorwen van drochte ende die wateren stoncken ende die hitte soe groet dat vele arbeyders sturwen van hitten . Ende alle vruchten waren ghelyck voer haer tyt . Ende men dranc nyewen most op den eersten dach van september overal. Ende 't en regende nye van meye tot Bamysse toe . Men winc meer dan dusent carpers int lant van Schouwen .
Anno voers. wan die hartoge van Bourgongen Gelderlant. Ende die van Nymmagen moesten alle haer angyn ende harnas bryngen in tsereenen handen . Ende sy en mochten niet achter dien dach dragen een mees dat een noort hadde. Ende ghevangen Carle, tsaertogen zon van Gelre, die out was omtreent VIII jaer , ende Catryne zyn suster, ende voer zee te Gent . Ende scattede dat lant van Gelderen zeere, ende zy moesten synte Andryescruyce op haer cleederen dragen .
1469 was die stede van Zierixee schuldich van lyfpencien 2600 ende 6 nobelen, gerekent 7 s. 6 gr. voer eelken nobel. Ende men gaf van asyse den bras 14 gr. ende die tappers 18 gr. Ende dat scepenendom was zeere benyt van den twaelven ende hoeftdekens ende dat omme dat die yustycie soe kranckelyc gheschyede alsoe dat daer eenen grooten roopen onder die ghemeente quam ende ryepen met groeter meenychte omme dat gherechte wernyeut te hebben . Dat welke die stede in groten cost ende schade ghebrocht heeft, want die manyere van doen nyet goet en ware, ghemarct dat die prevelegen daermede te buyten gedaen wordden, dat zeere te beclagen is. Want synt dien tyt tot noch toe gheen goede manyeren ghehouden en zyn als vaer by die ghemeen ingeseten zeer bezwaert zyn, twelke God verhoeden weyl dat dat nyet meer en ghescye toe comende. Ende overmyts die duwalynge voers. ende dat dat regement doe verandert was, soe maecte zy binnen vier jaren dat zy schuldich waren van lyfpencie
5800 nobelen. Ende op den Xsten dach van september anno LXXIII was die asys geset op 15 stuvers tvat ende 6 gr. van calyote . Ende den ghemeenen roep was omme dat nyeuwe recht, twelke dat zeer quaet was hoewel dat dat nochtans van grote noode was ghemaerct dat groete gebreck van yusstycien om dat te rmeederyeren dat voers. staet. Soe hebben zy groete costen ghedaen. Maer hadden de voers. personen dit wel over ghemarct, zy soudent met beter manyeren hebben moeghen doen. Want doe zy desen weech ghyngen mochten zy wel dencken dat ander luyden dat na doen souden. Ende hadden zy eenen anderen weech ghegaen, dat is hadden zy hartoge Karle selve binnen der stede van Zierixee ghebrocht, daer en hadde nyet anghelegen wattet gecost hadde want die prevelegye hadden daermede onderhouden gebleven. Ende nu en is daer nymmer meer ende an ten zy dat ment weder opt oude brengen mochte. Want men wint altos lyen die wylle hebben willen daer die stede mee comt tot grootten costen, dat zeer te beclagen is.
Item int jaer XVcIX was een groete vloet op Cosmos ende Dameyaens avent , die groete csade dede in die soutkeeten gyent in Stavennysse ende Moegger hyl.
Item int jaer XVc elve was een die meeste vloet daes na synte Lucyendach die was synt die qua Palme sondach , dat daer due in gynge veel coerne lande, daer grote scade ghescyede .
Item int jaer XVc XVI op den tweeden Koorsdach was een die meeste vloet die yeman belevede. Due gync in den oestmoer op Tylle ende synte Onccomemere polder, Steenbarghe ende Buerch ambocht .
Den Ven in november zoe was de meeste vloet die oyt was, dat was anno XVc XXXIX. Doeen ginghen vele dyversse polders in Scowen, Walgeren, Duvelant, Zut Bevelant, Borssele, Nort Bevelant ende vorts heel Zeelant sonder Wolfaert dicke ende Drysser, Sonemair ende Dierixlant . Dat al groet jamer was ende verdryet.
Bron: Handschrift A: R.A. Zeeland, Handschriftenverzameling nr. 1142, f. 102v-105 (oude foliëring 107v-110) en 117; Handschrift B: Streekarchivariaat Schouwen-Duiveland en Sint Philipsland, G.A. Zierikzee, Oud-archief van de stad, Voorbodenboek (oud-archief voorl. nr. 117), f. 192-194v; Handschrift C: R.A. Zeeland, Handschriftenverzameling nr. 1139, p. 361-376.
Bijlage 1
31 maart 1467. - Zierikzee schrijft aan Gouda over het herstel van de afgebrande St. Lievensmonsterkerk. De stad verzoekt aannemers te sturen (of attent te worden gemaakt op andere deskundige aannemers) voor het bijwonen van een bijeenkomst, waarop men zich zal beraden over het herstel.