Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1695_Iepe_Anon, pagina 218

ANNO 1640 op den 3 van april in den nacht wasser
binnen ijpre gevoelt een groote Aerdebevinge, die groote
schaede heeft veroorsaeckt, onder ander sijn door dese Aerde¬
bevinge achterwaers omme gevallen den steenen meur ende
nog meer de steenen trappen van de nieuwe kaeije aen den
westkant gelijck tegenwoordig nog eenige trappen daer van
te siene sijn de ander die nog meer ingevallen waeren wierden
hersteldt, in de brauwerie genaemt het lammeken inde
ricolette straete ende nu in de brauwerie den kemel in de
boterstraete recht over sinte nicolais kercke ende in vele
ander plaetsen soo sy besig waeren met brauwen wierden
de brauwketels ommegesmeten soo dat alles verlooren liep
en drie brauwers knechten geweldig verbrandt waeren, in
vele kelders waeren de wyn botellien ommegesmeten
ende gebroken de biertonnen van de gantieren gerolt
als oock de menschen uijt hun bedden
ANNO 1640 op den 29 mey wierdt binnen ijpre de
wet vernieuwt ende aengestelt als voogd d’heere joos
bulteel, pieter hanneron, jan baptiste de visch, henderijck
thijbaut den welcken afstervende wiert in syn plaetse
gestelt francois de gruijter, jan strouvaert, jaques de
fijne Christiaen maerten daniel laijee lieven herreman
lieven Cobbaert, jaques desquin, pauwels valke francois
De soutter ende jaques meure
ANNO 1640 op den 2 julij was voltrocken de schoone
ende breede nieuwe vaert van boesinge tot ijpre als oock
was het zas ten eijnde van de nieuwe boven boesinge vaert
voltrocken het welcke een uijtnemende kostelijck ende
konstig werck is, waer door het water van de nieuwe vaert
wordt opgehouden, want de oude vaert achter dit zas vele
leeger licht, aen dit zas synder 6 houten deuren die open en toe
gaen om de komende en keerende schepen te verzassen bo¬
ven vier van dese deuren moet het voet volck ende oock
peerden, over het zas passeren dit zas ge volgens de afmetin¬
ge die houdt in 17 duijst en 52 tonnen van 60 stoopen jeder
gentsche maete nevens dit zas wierdt een fortresse ofte
wachthuijs gebauwt alwaer een wachte van soldaeten opgestelt
wierdt om dit zas te bewaeren, door desen nieuw voltrocken
vaert ende zas is geheel den schipvaert die te vooren langst het
ijpergeleet in de stadt quaem, aen de kaeije, staende op de leet
recht voor Sinte maertens kercke teenemael uyt de stadt geslo¬
ten geweest tot groot ongerief der inwoonders mits alle voer¬
212
lieden, biervoeders barselossers ende ander te kaeye staende op de
leet veel naerder ter handt hadden, om alles te laeden ende te
lossen, als nu met te moeten loopen naer de nieuwe ste
ANNO 1640 op den thuijndag ende de volgende daegen heeft
de princelijcke gilde van de h. grootmoeder godts anna geseydt rogie¬
ren met melodie voor de halle op de groote maerkt gespeelt ende
vertoont het treurspel van de h. maget ende martelaeresse
dimphna dochter van den koninck van irlandt welcke wel ge¬
componeert was door jan bellet dichtmaster der selve gilde,
ANNO 1640 op den 1 7bre is binnen ijpre overleden een
sekeren marijn moor aldus genaemt omdat hij alsoo was
ter weirelt gekomen hebbende geheel de gedaente van eenen
moor syn geboorte ende toevallen in syn leven syn geweest
soo hier onder volgt
WONDERLIJCKHEDEN
van den yperschen moor ende moorinne
Als wanneer dat de stadt van ijpre onder de macht der ketters
was, is binnen ijpre gekomen op den 10 oust 1580 eene jonge
joffrouwe de welcke ginck logieren in de herberge genaemt
den rooden leeuwe nevens het sweert op de groote maerkt bij
der nacht heeft die joffrouwe aldaer den aerbeydt gekregen
soo dat men moeste de vroedevrouwe loopen haelen ende tegen
den daegraet gelag sy van eenen soone zynde eenen moor ge¬
heel swart van velle kort ende gekrolt hayr, ende een breede
plaette neuse; men meent dat dese jofvrouwe van eenen moor
verschoten ofte wel van eenen moor heeft laeten bedriegen
immers het is gansch onseker hoe, want naer dat sy een half
ure gelegen was is sy gestorven ende niemandt en heeft oijt
geweten wie dat sij was noch van waer dat sij quaem maer
sij hadde een borse over haer met 60 spansche pijstolen, alle
dat gelt heeft men gegeven aen een borgers vrouwe met naeme
lowyse mispelaer huijsvrouwe van pauwels boijaert om dat
moore kint daer vooren te kweeken ende men heeft het in den
doop genoemt Marijn Moor om dieswille dat het nateure¬
lijck eenen moor geleeck dat kindt, nu groot gewoorden syn¬
de heeft leeren pottebacken, en is ten eijnde meester pottebac¬
ker geworden, desen marijn moor en wilde niemandt
trauwen ten zy met een moorinne in het landt vondt en
daerom ondersocht hij of men ergens een moorinne in het landt
vondt, om met haer te trouwen binnen poperinge woonde al¬
daer een kleeremaecker met naeme lauwen gijsberecht
den welcken een dochter hadde van 19 jaeren oudt, de welcke