Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1695_Iepe_Anon, pagina 217

Nota door desen boek, genaemt de uijtlegginge van St Augus¬
tinus, door desen bisschop jansenius gemaeckt, is voortgekomen
een abominable ketterie die men jansinisten noemt ende in vranc¬
kerijck besonder-lyck sterck gestapelt is, ende van menigvul¬
dige selfs groote princen achtervolgt welcken boek ende leeringe
van de roomsche kercke nochtans gedomt is, men segt als desen
bisschop nu op sterven lag, dat hy soude geseijdt hebben aen de
swarte nonne die hem besorgde gaet en neemt dien boek die daer
licht en smyt hem in t'vier maer het nonneken meenende
dat hij door de siekte was raesende, en heeft het niet gedaen dog
syn tistament kan aen de jansinisten tot een voorbeelt diemen
dat hij desen boek in t oordeel laet van de h. kercke, daer sij
ganschelijck Contrarie, ende met hertneckigheijdt opstinaet
blijven in hunne opgenomen ketterie soo dat men wel met
de waerheydt mag seggen dat waer het saecke dat jansenius
noch leefde, hij selve geen jansinist en soude zijn - - - tis oock
aenmerckens weirdig, dat niet tegenstaende de ketterie der
jansenisten uijt ijpre sijnen oorspronck heeft, nochtans nie¬
mandt van de yperlingen met dese secte en is besmet ge¬
weest, godt sij eeuwig lof
ANNO 1638 op den 4 juni arriveerde binnen ijpre den
prince thomas francois van savoijen die Eerlijck wierd ont¬
fangen als Capiteijn generael van het spansch nederland
ANNO 1638 op den 4 julius passeerde door de stadt van ijpre
Octavinus piccolomini hertog van danialphi, treckende door de
stadt de torroutpoorte binnen ende de boterpoorte uijt als oversten
der ruijterie van het spansch leger naer de stadt van sint¬
omaes tegen de franschen sijne vijanden
ANNO 1638 den 26 julij wesende St ANNA dag, wierdt
door den prince ende alle broeders der princelijcke gilde van
de h. grootmoeder godts ANNA geseijdt roosieren met
melodie, verkosen ende aengestelt den persoon van joannes
bellet een boekdrucker van sijnen stijl, als eersten dicht¬
meester der selve gilde sedert haer erstellinge, onder bleven
door de ketterie desen joannes bellet was eenen uijtnemend¬
den vermaerden poëit wiens schranderijcke wercken tegen¬
woordig noch te vinden sijn
ANNO 1638 op den 21 xbre wesende den feestdag van den h.
thomas Apostel, heeft het geweldig gedondert ende geblixemd
als wanneer den blixem is geslagen in de houtten naelde van
St pieters thoren binnen ijpre, waer door de geheele naelde van
St pieters is afgebrandt met het smelten der klocken, ende
groot gevaer van geheel de kercke af te branden, maer soo men
godtvruchtiglijck gelooft is de selve kercke bewaert ende
211
beschermt geweest door de alderheijligste maeget Maria die al
daer met groote devotie gedient wordt onder den tijtel van haer seven
weën ofte droefheden
ANNO 1639 op den 4 junij wiert binnen ijpre de wet vernieuwt
ende aengestelt als voogt d'heere jan joos bulteel, antonius de la tour, gelein
van pamele, adolf heere van gothem, jaques de willaert, philipus de
visch, jan van der haege, jan thibaut, Cornelus ryckebusch, jan
baptiste bonaert, absolon bomvaert, Lowijs Moenijn, pieter van Coste¬
noble, joris de ghelke, en laurens metsu,
ANNO 1639 op den 2 julij heeft men binnen de stadt van
ijpre beginnen af te breken alle de overdragen staende op de vaert
van yperleet daer waeren houten en steenen bruggen die over de
vaert laegen, om dieswille van de nieuwe gedolven vaert die naer
bij voltrocken was streckende een groote mijle van de stadt tot
op de prochie van boesinge, ende op den 28 dito wierdt den eersten
steen geleijdt van de Comme ofte de nieuwe Caeije in de nieuwe
ste, door den heere joos bulteel als dan voogt van stadt ende d'
heere antonius de la tour voorschepen
ANNO 1639 op den 20 julij wierdt binnen ijpre gevonden in
den achtergaelgevel van een huijs in de hondtstraete een doodts¬
hooft staende in een Capelleken in t driekante van dien achterge¬
vel boven welck doodtshoofd voor desen een Cruijcifix hadde ge¬
staen die waerschijnelijck ten tijde dat de ketters ende hollansche
geusen binnen ijpre de overhandt hadden door hun was afgebro¬
ken geweest dit doodtshoofd hadde altijdt aengesien geweest ge¬
maeckt te zijn van kalck ofte van houdt, maer in het afbreken
van desen achtergevel wierd het bevonden een doodtshooft te sijn
van een afgestorven mensch, ende binnen in dat doodtshoofd lag
het vol goude gelt op welck goudgelt stondt het afbeelsel van
philippus den Eersten koninck van Spangnien men was van ge¬
voelen dat jemandt in troubel tyden dat gelt daer hadde ver¬
steken immers den heere michiel denijs aen wien dat huijs
toebehoorde heeft geheel de somme van dit gevonden goude¬
gelt aen den Aermen van de vier disschen van stadt doen uijt¬
deelen gevende aen mans vrouwen en kinderen elck een
paer nieuwe hemdens de mans elck een nieuwen lederen
brouck ende de vrouwen en weduwen elck een blauwen
laecken rock elck huysgesin een sack kooren een hondert
fagooten, elck 12 stucken boter en van het overschot dede hij
in alle vier de prochie kercken alle daege ten thien uren
een zielemisse lesen daer alle de Aermen van elcke prochie
moesten ten offeren gaen ende telckens soo lange als het ge¬
deurt heeft hadden sij elck een witte broodt van 4 stuij¬
vers met een spanschen schellinck