Blader door transcripties » Lokale Kronieken uit de Nederlanden 1500-1850

archieftoegang 1695_Iepe_Anon, pagina 189

TUMULTE
van d'Ipersche
AMAZONNEN
ANNO 1619
In de maend 7bre op den Saterdag naer den #
feestdagh van den h. mattheus patroon van de wevers
Isser binnen Ipre een zeldsaemen oproer noyt gehoort
gevecht ende algemeyne temulte geschiet en dat alleenelyck
onder het vrauwvolck besonderlyck onder de die de welcke
met Craemen of tafelen ter marckt saeten soo tegen
elckander als tegen de boerinnen de welcke met hun goedt
te Coope stonden, dese tumulte van synen oorspronck
uyt desen oorsaecke daer was een sekeren Loebbier nit###
den welcken den tol ontfinck desen liet hem van
sommige Crameniers liet uytkoopen om de beste plaets
op de marckt te hebben, waer tegen de ander over langer
tydt gemuermureert hadden ende tegen elckander dikwels
gekeven, tis dan gebeurt dat een nieuwe fruijt ver###
aen die van haere soorte een boutellie of twee brandewyn
in de herberge genaemt De valcke op de marckt als voor
haer schynkagie gaf waer door alle de fruijteniers
vrauwen wat meer als alf droncke zynde uyt de
herberg al schreeuwen en tieren comende ende vindende
de beste plaetse om hunne Craemen te Stellen van
ander Ingenomen beginnen als raesende vierdraecken
op de ander Crameniers te vloucken ende uijt te vallen
184
schelwoorden dus hunne Craemen ten besten mogelyck gestelt
synde word dese murmeratie vernieuwt tegen elckander kyvende
Crameniers de welcke verweten dat die ende die door bedrog
en uijtkoop de beste plaetsen Creegen en wel besonderlyck
de buyte boerinnen waer door sy t'sotte in thooft crygende
beginnen met een furieusen oploop elckanders Craemen om
verren te smijtten, besonderlyck eerst en voor al in de melck
marckt, de welcke met tonnen keyremelck en seulen soetemelk
naer gewoonte ontrent de Casselrie te marckt stonden, de
melck tonnen wierden omverren gesmeten, van daer met een
trop vallen in de groenmarckt smijtten kraemen, koolen,
Caroten raepen en boonen overhoop, dan de tafels met belsche
Caesen, sij stamten en sloegen de potten en pannen
in stucken van de pottebackers sy smeeten d'appels en peeren
pruymen en ander fruijt de geheele marckt rondt, dan liepen
sij in de pence marckt recht voor de vangenis op de marckt
en smeeten tafels en bancken pencen en kalfs hoofden
dat sij vloogen als de agel steenen, dan moesten het de
boerinnen beseuren met hun boter en eyerpanders onder de
halle vaute soo dat men tot over de schoen in de boter
en eyers, de saecken met gaeren booten van vlasch en
stoppe wierden van dhonden weg-gesleept de saecken met
appels en peeren en acker noten rolden door de marckt
men sloeg met schaelen eynsels ellen en vuysten overhoop
d'eene stont blotshooft d'ander den neusdouck ofte schorte
rogen en Craegen gescheurt, het was alsdan Stryd der
amazonnen, het manne volck stont daer op en sien al
Lachen en schimpen de selve met plaecken der honden
noch toestouwende soo gelyck men de honden opjaeght
om te vechten, dogh het scheen eene moedwillige broodt¬
dronkenschap als een nydigh gevecht, want als de
Spaensche hooftwacht met de opcommende Spaensche
wachte dit amazonne gevecht deden eyndigen, en wasser
onder alle bijnaer niemant gequest, behalven sommige
met een bulte in thooft maer veele gescheurt ende geschaeft