Blader door transcripties » Het Utrechts Archief
Samenvatting (ook van de vorige pagina) (ook van de volgende pagina)
Op 2 januari 1673 schrijft iemand uit Den Haag een brief. Er is geen post uit Duitsland ontvangen, de laatste brief was van 17 december. De schrijver vertelt over twee zorgen:
- De heer van Ginkel is volgens brieven uit Brussel en van heer Vrijberge ernstig ziek geworden. Dit gebeurde in het leger bij Charleroi door een erge verkoudheid en aanhoudende koorts. Ook luitenant-generaal Weldere en ritmeester De Gruijter werden ziek. Graaf van Werfusee bracht hen met 60 ruiters naar Brussel. Weldere en De Gruijter stierven daar na 3 dagen. Ginkel had het overleefd dankzij zijn sterke gestel.
- Er kwam een nachtelijk alarm dat de vijand via het ijs bij Bodegraven was binnengevallen. Koning had zich met zijn troepen naar Alphen teruggetrokken. Raadspensionaris Fagel en andere heren gingen er direct heen. Rond 1 uur 's nachts kwam er meer nieuws, de nachtwaker riep alarm en iedereen moest zijn bed uit. De burgerij kwam in het geweer, de kerkklokken luidden en er was grote onrust. De burgers wilden niemand uit Den Haag laten vertrekken. Het huis van de heer van Gent werd bijna geplunderd. De vijand zou 10.000 tot 15.000 man sterk zijn geweest. Door een plotselinge dooi kon de vijand niet verder.
Transcriptie
seer intstantelijck versocht te hebbe sijn loosgement
in sijn huijs bij hem te neeme, het welcke hij Exs
useerde en in sijn herberch is gebleefve, seijt
segge, de docktoore bij aldien de heer van ginckel
niet Een bij sondere starcke natuer had ge¬
hadt daer niet vande op soude gekoome hebbe
hij is te bruijsel g Een Adergelaeten, nu ver
lange wij seer naer den dach van mergen
dat de bruijselse post komt om te hoore hoet
nu is en hoet laeten hem is bekoome, ijan sijn
kamerlin en de geweesene maijoor harden broeck
die bij hem is sijn ock sieck maer almee beeter
die groote en swaere fatijgees diese op die
mers hebbe gehadt heefter Eens wt gewilt
dit schreef de graef van werfusee aen sijn
moeder en dat hij se tot bruijsel had gebrocht
en geen hoop van leefe tot weldere en gincke
hadt, voorleede woonsdach seijmen mij het
quaetste wel niet maer dat mijn soon heel
sieck tot bruijsel gebrocht was, daer op kree
chge wij snachts hier den alarm dat de vijant
overt ijs van achteren bij boodegraef was
in gebroocke dat konins merck met sijn volck
tot Alphee was gereetireert, den r p fagel
en andere heere die savonts te tien Eure deese tijdin
al hadde en aenstonts derwaerts ginge, seekree
teerde het, maer snachts ontrent Een Eur quam¬
der post op post, en ick die door de bekomerinde van
mijn soon niet kost slaepe, hoorde de klapper
man roepe harwt harwt, daermeede, Elck
ten bedde wt de burgerij in wapene de klocke
op alde dorpe luijde alles was in sulcken roer
dat het mij niet licht vergeeten sal, ick was
mose mnet de vrou van ginckel en de kindere be¬
komert en kostse onmoogelijck niet wech krijge
de burgers oft kanaelye wilde onmoogelijck niet
lijde datter Eimant wt den haech ginck, het huijs
vande heer van gent heeft prijckel geloope vand geblu¬
ndert te worde om datse maer twee koffers tot
den reesident van deenmercke wilde laete been
uhEd kan dencke hoe men hier te moede van dientijt
af tot nu toe is geweest, ick was tenden raet en wist
niet wat ick doen sou, den vijant seijmen dat 10000
sterck en andere seijde wel van 15000, was, de ver
dere pertikulaerijteijte hier van die wat lan
soude sijn te verhaelle sal ick niet segge vermiss
de heer van rhijnswou mij seijt aen uhEd te sulle
schrijfve, doch moet noch segge dat godt almachtich
ons op Een bijsondere manier sijn genade heeft ge
toont door Een seer schielijcke en viemente doeij
waerdoor den vijant niet voort noch te ruch en
kost, en sonder dat pinevien sijn post die hem aen
ieuwe bruch aen bevoolle was had verlaeten naer
in sijn huijs bij hem te neeme, het welcke hij Exs
useerde en in sijn herberch is gebleefve, seijt
segge, de docktoore bij aldien de heer van ginckel
niet Een bij sondere starcke natuer had ge¬
hadt daer niet vande op soude gekoome hebbe
hij is te bruijsel g Een Adergelaeten, nu ver
lange wij seer naer den dach van mergen
dat de bruijselse post komt om te hoore hoet
nu is en hoet laeten hem is bekoome, ijan sijn
kamerlin en de geweesene maijoor harden broeck
die bij hem is sijn ock sieck maer almee beeter
die groote en swaere fatijgees diese op die
mers hebbe gehadt heefter Eens wt gewilt
dit schreef de graef van werfusee aen sijn
moeder en dat hij se tot bruijsel had gebrocht
en geen hoop van leefe tot weldere en gincke
hadt, voorleede woonsdach seijmen mij het
quaetste wel niet maer dat mijn soon heel
sieck tot bruijsel gebrocht was, daer op kree
chge wij snachts hier den alarm dat de vijant
overt ijs van achteren bij boodegraef was
in gebroocke dat konins merck met sijn volck
tot Alphee was gereetireert, den r p fagel
en andere heere die savonts te tien Eure deese tijdin
al hadde en aenstonts derwaerts ginge, seekree
teerde het, maer snachts ontrent Een Eur quam¬
der post op post, en ick die door de bekomerinde van
mijn soon niet kost slaepe, hoorde de klapper
man roepe harwt harwt, daermeede, Elck
ten bedde wt de burgerij in wapene de klocke
op alde dorpe luijde alles was in sulcken roer
dat het mij niet licht vergeeten sal, ick was
mose mnet de vrou van ginckel en de kindere be¬
komert en kostse onmoogelijck niet wech krijge
de burgers oft kanaelye wilde onmoogelijck niet
lijde datter Eimant wt den haech ginck, het huijs
vande heer van gent heeft prijckel geloope vand geblu¬
ndert te worde om datse maer twee koffers tot
den reesident van deenmercke wilde laete been
uhEd kan dencke hoe men hier te moede van dientijt
af tot nu toe is geweest, ick was tenden raet en wist
niet wat ick doen sou, den vijant seijmen dat 10000
sterck en andere seijde wel van 15000, was, de ver
dere pertikulaerijteijte hier van die wat lan
soude sijn te verhaelle sal ick niet segge vermiss
de heer van rhijnswou mij seijt aen uhEd te sulle
schrijfve, doch moet noch segge dat godt almachtich
ons op Een bijsondere manier sijn genade heeft ge
toont door Een seer schielijcke en viemente doeij
waerdoor den vijant niet voort noch te ruch en
kost, en sonder dat pinevien sijn post die hem aen
ieuwe bruch aen bevoolle was had verlaeten naer
Bronvermelding
Het Utrechts Archief, archieftoegang 1001, Huis Amerongen, inventarisnummer 2723, Brieven gericht aan Godard Adriaan van Reede afkomstig van zijn echtgenote Margareta Turnor, 1673 jan.-sept
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie (AI)
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning.
De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel.
Beide kunstmatige intelligentie taken zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.
De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel.
Beide kunstmatige intelligentie taken zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.