Browse transcripts » National Archives / Archives South Holland

archive access 1.04.02, inventory number 1663, page 244

Van Timor onder dato 8=en
Meij A„o 1702.
Van Timor onder Dato 8=en Meij A„o 1702
van Padie, goela, sout is doende, derthien vlag voerende negoryen
op 't Eijlant Rattij werden gevonden, en alhoewel gem: Negorijen
Excepto Racouw bulba, en bato isse, daer sij als gesegt, mede in
oorlog syn geraekt, jegenwoordig vrij vredig werden gevonden, soo
mankeert het egter noyt of daer Rijsen jaerlix bij d' een of d' ander
wel geschillen, die wel ten principalen ontstaen.
dat den een des anders vee ontsteelt of doot slaet
dat den een des anders vrouw debochieert of tragt te debochieren
dat den een des anders volk of slaven die van den een tot d'ander weg
lopen aenhout met wil restitueren.
bij manquement int betalen vande gerequireerde bruijtschap als
in't restitueren der zelve
door dat den eenen weygert syn schulden te betalen, den Crediteur als dan
syn garand tey op wat wyle best kan, op den debiteur of desselfs
negorije volk: of vee, komt te zoeken
Mede door 't vervoeren, en steels wijse op vatten, van malkanders
vee volk of slaven op dit of geen pretext
ook om 't ontrecken van malkanders ackers tijfferbomen, en onder„
kruijping van bequame waterleijdinge en andere zaken meer
twelke om dat niet tot meerder quaet soude komen uijt te spatten, ook des
te beter te kunnen weten watter op dat Eylant om gaet soo hebben
hare ho: Ed=ns by missive van 19=en feb: 1692. en 12. maert
1693. expres gelieven te ordonneren, datter jaerlijx een â. tweemaets
de visite over dat Eijland door't opperhooft in persoon, en van
geen ander sal moeten werden gedaen. met aenwijsinge in wat
manieren de geschillen te betleffen, en de misdadigers tsij van wat
Extractie die ook soude mogen wesen, te handelen, waer toe VE.
bij desen als een volkomen rigt moer addressere dewyle voorgem:
missivens een genoegsame Instructie vervatten, waer naer VE.
hem bij alle voortkomende twist en oneenigheden zullen kunnen
Reguleren, waer toe die van 25=en feb:r 1694. en 19=en fob: 1695.
en wel bysonder die van 24„en feb: deses jaers het hare als hier voorn
gesegt, mede Contribueren, daer in desen aen gediffereert wert
soo vinde wegens dat Eijland VE niet meer te recommanderen
dan die wispelturige natie met minsaemheijt te bejegenen, en de
selve van hunne domme driften, gepractiseerde Leugenen, daer
sij d' een den anderen mede tragten te hinderen, ook wel de voornaem„
„ste onder mogen getelt werden, en daer VE voor al op te letten staet
door goede onderrigtinge met gedult vermengt, soo veel mogel
sal wesen tragten te verbeteren, en haer lieden met ernstiger te
Indagtigen dan de vreede, onder betuijginge dat zulx den
voornaemste dienst sal wesen, die sij de Comp: connen
toebrengen &=ra
Vermits het Eyland Javo, vrij wat afgelegen is, en met Expresse
besending daer weynig profijt voor de Comp: te doen is, als
kunnende daer geen naemwaerdige bequame slaven ingecogt
werden, soo wert derwaerts ook selden eenig vaertuijg gedepecheert
en soo zulx gebeurt geschiet het ordinaris, als'er geen andere
dienst met de chialoup te versuymen is, ten principalen om te
vernemen, hoedanig die inwoonders met den anderen leven als
mede te zien, dat de macassaren, en diergelijke natie haer te
dierplaetse niet komen uijt te breijden, van welk laetste
gedurende mijn gesag niets hebbe gehoort maer wel dat die van de
negorije thimo, en seba, VE mede niet onbekent, tegens de
negorije messare a„o 1699. ten tijden van den E. Moerman
met malkander in oorlog waren geraekt, en bij verschijning
van onse Chialoup vernomen, dat die van Simo en Seba.
na een hevig gevegt Eijndelijk massare verdistriceert en
d' inwoonders onder haer verstroijt hielden, en alsoo als gesegt om het
weyjnig belang dat d' E. Comp: met dat Eijlant heeft, soo moet
VE. ingevalle sij met den anderen in geschil wederom raekte sig
niet verder dan bij middel van tussen spreken, t welke tot den
vreede dient daer in treden, leggende op dat Eyland niet
en
meer