Parcourir les transcriptions » Archives Nationale / Archives Hollande du Sud

accès aux archives 1.04.02, numéro d'inventaire 1663, page 50

86
87
Van Macassar onder Dato 4=en Iulij Ao 1702.
Van Macassar onder dato 4„en Iulij 1702:
ende gedemonstreerd had, hoe syn Hoogheyt om geene redenen d' EComp
moest zoeken te mislagen, wilde hij sijn, ende de mindere bontgenoten
haer ruine en ondergank niet beschoren zien. leggende in dit gesprek
desselfs soo driftig aengedrevene onderstelling, ende wat hy daer mede
voorgehaadt soude hebben aldus uijt, ik hebbe vE (waren sijn
woorden) bevorens gesegt, hoe het vet der maccassaren boven drijvende
dese hunne aenslagen door finesses geluckiglijk siende uijtvallen,
het hooft tegens de bonijers met de vlag te laten waijen, schemperig
begosten op te steeken, maer nu seg ik 'er dit by, schoon het haer niet
te misprijsen was, want ijder vicl op syn gety, dat sy te gelyk
ook onder die handeling met d' E: Comp: de spot dreeven als siende
hoe ligt deselve door moije woorden en vleijerijen was in slaep te
wiegen, het gene mij, en alle vreed lievende bontgenoten diermate
geriefde, dat wij naer een Rijx overleg geen beteren raed wisten
om de macassaren in haren hoog moet wat te brijdelen, als om den
presenten Coning van bony door d' E. Comp: voor het volk de genaemde
magt te doen geven, van syn oom Radja Palacca vervolgende
wijders sijne redenen niet te zeggen, ik weete wel dat dese magt
naer den inhout van het bonaijse Contrakt, om soo te spreken, d' E.
Comp: alleen toekomt, maer N: wij weten ook te gelijk dat
d' E. Comp onvermogens is, die zelve magt het geheele land door
in treijn te brengen, nog veel minder uijt te voeren, sonder een tweede
of mede hilper die zig op alles buijten af eerst ten regten informeerd
ende d' E. Comp: berigt gedaen hebbende, maer eens klaps de zaken
van geen al te grooten na sleep bevonden werdende) met het vonnissen
en Executeren voort gaet, ende daer uijt het besluyt treckende stellen
wy vast het van daer gekomen te zyn, dat syn Ho: Ed„s den wel
Ed=e Heer Cornelis Speelman Z: M: die selfde swarigheden
voorsiende even voor syn Vertrek ter presentie van meest alle de
Rijx groten mondeling aen Radja Palacca dese magt schoon
onder het hoger gesag van d' E. Comp: bepaeld heeft op gedragen
en overgelaten. —
1702.
f
Extract als voren
Dingsdag 21=en februarij
Een ouden Coning van sumbawa datoe Locka in de voormiddag
ter besoek by den gouv=r zynde, wierden tusschen syn E. en hem
datoe Locka, al verscheijde discourssen verhandelt soo wegens het
Is het nu dat Radja Palacca dese magt misbruykte en by verhoop
der tijden met de jaren nog meerder aensien krijgende alles naer syn zin
stelde, Ia soo verre dat hij de grootste van het land in sijne
grummigheijt over een kleene faulte dikmaels ter neder Sabelde, —
en geen tegen, of voorspraek van ijmand ter wereld (dan bij sekere
gelegentheden alleen vande oude vrouw dain Bahalille) wilde dulden
sulx is eerder een misslag te zijn, van de sulke die hun ampt het
mede bragt, om dien voortgank in syn geboorte te stutten, als
van Radja Palacca selfs, daer wij die geweldenarijen als onser
aller vader williglijk van verdroegen, om dat het kennelyk was
dat wij soo wel door syn hand en beleijd als door die van de wel Ed„en
Heer Speelman L. m: vrijgevogten zyn, behalven dat bappa
Radja Palacca de bontgenoten alomme heeft bij den anderen geroepen
en als leijts man by d' E: Comp: gebragt twelk voor syn Ed„e
speelman sonder dese mede hulpe ende N het geluk dat hy op —
bouton sonder bloetstorting aen 'trof ommogelijk om doen soude
geweest zyn, hebbende ons onder alle syne bedryven met harder
gevallen, als dat syn hoogheijt met de uijtvoering van veele proce„
„duren maer voortging, en Coningen aenden Hals quam sonder
haer verantwoording of het geding eens te willen horen zulx
er veeltijts onnosel bloed vergoten was, eer er ymand sig derfde
verstouten sijn Hoogheijt desselfs onschuld te demonstreren uijt
vreese van in een gelyk ongemak te zullen vervallen,
kappen
Is