Browse transcripts » National Archives / Archives South Holland
Transcription
32
33
Van Macassar onder dato 4=en Iulij Ao 1702.
Van Macassar onder dato 4=en Iulij Ao 1702
naer den inhoud vande besworene Contracten verpligt zyn
de Celebische volkeren generaliter by hare oude wetten, en de
Costinnen, te laten, ende daer in te maintinieren, in soo verre
selfs dat haer Ho: Ed=ns over dese materie by de aparte memorie
aen d' Ed=e Heer gouverneur Isaac van thije den 22=en January
a„o 1695 op sijn Ed=ns vertrek mede gegeven resonerende, wel
absoluytelijk verklaren, dat wij verbonden zyn, ons naer
hunne wijse, namentlijk inlandse vonnissen betreffende te schicken
al was het ook dat onse wetten, sulx met finael en vorderde, ende
dater nadere bewijsen, die dese soo precies met en benodigen gerequi
„neerd wierden, om de zaek ten principale af te doen, soo spreekt
de zaek van selfs dat wij van die belofte, sonder misnoegingh
te geven, ende ons selfs illusoir en hatelijk te maken, niet en
konnen resilieren voornamentlyk nu wij dese zaek om in
allen deele Equitabel te gaen, gelijk haer Ho: Ed=ns altijd die.
met hode goet gekeurt en de nu jongst nog over het slegten der
goase wallen, bij missive van den 17=en feb: sprekende hoog nodig
geoirdeeld hebben,. de invidie die hier door konde gecauseerd werden
van onsen en Comp:e hals af te schuijven, ende het op ons simpel
goedvinden op dat men buijten af niet en soude kunnen leggen rabbelen
dat sy wel mee gaende waren, maer dat d' E. Comp het strickte
regt vorderde, en die Executeerde sonder haer daer in tekennen,
niet te laten aenkomen, in een Complete land vergadering gebragt
hebbende, naer den loop der stemmen, en advisen hebben getermineert
ende tot de Executie toe afgedaen, behalven dat de bontgenoten, genera„
„liter eer het tot voteren quam versogt en besproken hebben, dat men
naer de Collecte der stemmen op de meerderheyt der Nota soude
agt geven, ende de Executie daer na volvoeren, of wel dat wij anders
alles op ons beliefden te nemen, wanneer sij sustineerde geen
verantwoording voor de gevolgen te hebben, een notoir bewijs sijnde
dat dese by haer selfs wet wisten, dat de deliceten van Aron teko
onmogelyk waer de wet ongestraft konde blijven, ende dat hy aron
teko, sij gestend hebbende ook van kant soude moeten, soo men de deur
voor geen groter ongemacken, wilde open setten, welk alles men
soo lange getragt heeft te Eviteren, tot dat wij ons verklaerden—
het proces sonder haer wel te konnen, maer niet te willen afdoen,
ende dat men haer wel terieuselijk recommandeerde, niet buijten de
wetten te gaen, ende te gelijk ook alles in agt te nemen, tgeene sij
oordeelde ten meesten nutte en ruste van het algemeen,
te behoren,. Hier bij voege ik nog hoe de Ervarentheyt als de
beste leermeester zijnde, ons met de vinger aenwijst dat de
Coningen hier best en geluckigst regeren, die hunne onderdanen,
in een strickten band houden, en dat sonder onderscheyd van personen
dat de gemeente op die wijse ook schijnt geregeerd te willen werden,
alsoo dese bij de minste Conniventie ende buijten een stadige
vreese levende, ijlings tot alle Extravagantien uijtspatten, en —
waerom den ouden Raadja Palacca, de natuur van desen land=aerd
heet wel kennende, voor soo verre niet qualijk gedaen heeft, van noijt
stil te zitten, ende der een stadige schrik in te houden, verbannende
of van kant helpende alle die hem maer in de weg waren, haer te
veel inbeelden, of daer hij maer 't minste vermoeden van quade
gangen op had, doende sulx nog meesten tijd ter vligs sonder
forme van proces, en aensien van 't Eedelste bloed, om hier
mede voor te komen, dat d' E. Comp: door hare aengeboorne
clementie (dat bij hem, en de sijne voor een verkeerde barmher„
tigheijt te boek staed:) geen stock in 't wiet stak, op welke vaet
het mij ook toeschijnt dat Comp:s dienaren van alle oude tijden
in den aenwas van Comp:s soo dier gekogte respect en mogentheyt
hier op Celebes en Elders gehandelt en geregeert hebben, om des
te Eer veele tegenspoeden te ontworstelen, ende het gewonnene
ende geobtineerde prerogativen des te secuurder te konnen behouden
dat
tgeene
33
Van Macassar onder dato 4=en Iulij Ao 1702.
Van Macassar onder dato 4=en Iulij Ao 1702
naer den inhoud vande besworene Contracten verpligt zyn
de Celebische volkeren generaliter by hare oude wetten, en de
Costinnen, te laten, ende daer in te maintinieren, in soo verre
selfs dat haer Ho: Ed=ns over dese materie by de aparte memorie
aen d' Ed=e Heer gouverneur Isaac van thije den 22=en January
a„o 1695 op sijn Ed=ns vertrek mede gegeven resonerende, wel
absoluytelijk verklaren, dat wij verbonden zyn, ons naer
hunne wijse, namentlijk inlandse vonnissen betreffende te schicken
al was het ook dat onse wetten, sulx met finael en vorderde, ende
dater nadere bewijsen, die dese soo precies met en benodigen gerequi
„neerd wierden, om de zaek ten principale af te doen, soo spreekt
de zaek van selfs dat wij van die belofte, sonder misnoegingh
te geven, ende ons selfs illusoir en hatelijk te maken, niet en
konnen resilieren voornamentlyk nu wij dese zaek om in
allen deele Equitabel te gaen, gelijk haer Ho: Ed=ns altijd die.
met hode goet gekeurt en de nu jongst nog over het slegten der
goase wallen, bij missive van den 17=en feb: sprekende hoog nodig
geoirdeeld hebben,. de invidie die hier door konde gecauseerd werden
van onsen en Comp:e hals af te schuijven, ende het op ons simpel
goedvinden op dat men buijten af niet en soude kunnen leggen rabbelen
dat sy wel mee gaende waren, maer dat d' E. Comp het strickte
regt vorderde, en die Executeerde sonder haer daer in tekennen,
niet te laten aenkomen, in een Complete land vergadering gebragt
hebbende, naer den loop der stemmen, en advisen hebben getermineert
ende tot de Executie toe afgedaen, behalven dat de bontgenoten, genera„
„liter eer het tot voteren quam versogt en besproken hebben, dat men
naer de Collecte der stemmen op de meerderheyt der Nota soude
agt geven, ende de Executie daer na volvoeren, of wel dat wij anders
alles op ons beliefden te nemen, wanneer sij sustineerde geen
verantwoording voor de gevolgen te hebben, een notoir bewijs sijnde
dat dese by haer selfs wet wisten, dat de deliceten van Aron teko
onmogelyk waer de wet ongestraft konde blijven, ende dat hy aron
teko, sij gestend hebbende ook van kant soude moeten, soo men de deur
voor geen groter ongemacken, wilde open setten, welk alles men
soo lange getragt heeft te Eviteren, tot dat wij ons verklaerden—
het proces sonder haer wel te konnen, maer niet te willen afdoen,
ende dat men haer wel terieuselijk recommandeerde, niet buijten de
wetten te gaen, ende te gelijk ook alles in agt te nemen, tgeene sij
oordeelde ten meesten nutte en ruste van het algemeen,
te behoren,. Hier bij voege ik nog hoe de Ervarentheyt als de
beste leermeester zijnde, ons met de vinger aenwijst dat de
Coningen hier best en geluckigst regeren, die hunne onderdanen,
in een strickten band houden, en dat sonder onderscheyd van personen
dat de gemeente op die wijse ook schijnt geregeerd te willen werden,
alsoo dese bij de minste Conniventie ende buijten een stadige
vreese levende, ijlings tot alle Extravagantien uijtspatten, en —
waerom den ouden Raadja Palacca, de natuur van desen land=aerd
heet wel kennende, voor soo verre niet qualijk gedaen heeft, van noijt
stil te zitten, ende der een stadige schrik in te houden, verbannende
of van kant helpende alle die hem maer in de weg waren, haer te
veel inbeelden, of daer hij maer 't minste vermoeden van quade
gangen op had, doende sulx nog meesten tijd ter vligs sonder
forme van proces, en aensien van 't Eedelste bloed, om hier
mede voor te komen, dat d' E. Comp: door hare aengeboorne
clementie (dat bij hem, en de sijne voor een verkeerde barmher„
tigheijt te boek staed:) geen stock in 't wiet stak, op welke vaet
het mij ook toeschijnt dat Comp:s dienaren van alle oude tijden
in den aenwas van Comp:s soo dier gekogte respect en mogentheyt
hier op Celebes en Elders gehandelt en geregeert hebben, om des
te Eer veele tegenspoeden te ontworstelen, ende het gewonnene
ende geobtineerde prerogativen des te secuurder te konnen behouden
dat
tgeene
Source citation
National Archives / Archives South Holland, archive number 1.04.02, Inventaris van het archief van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), 1602-1795 (1811), inventory number 1663, Heren Zeventien en kamer Amsterdam, INGEKOMEN STUKKEN UIT INDIË, Overgekomen brieven en papieren, Overgekomen brieven en papieren uit Indië aan de Heren XVII en de kamer Amsterdam, Overgekomen brieven en papieren uit Indië aan de Heren XVII en de kamer Amsterdam, 1703. RRRRR. Dertiende boek: Batavia's ingekomen brievenboek, deel II: Makassar, Timor, Palembang, Japan, Malakka
Scan + Transcription
Click on the image to enlarge it and see the transcription next to it
Artificial Intelligence 
The transcription was made by computer via automatic handwriting recognition. The summary is created by the computer based on a language model. Neither of these methods is perfect, but they are often more than sufficient to make the historical document understandable. The results of the application of (European) artificial intelligence have not been verified by a human.