Browse transcripts » National Archives / Archives South Holland
Summary (also from the previous page)
- 15 May 1600: The Dutch reported they had almost no medicine left because they had only received supplies from Admiral van Caerden that were worth mentioning.
- They had received no wine, arak (a strong alcoholic drink), oil, bacon, or meat for over 7 months, and even before that they had been completely without such supplies on several trips, even though proper obedience and order were maintained there.
- The situation was very bad for them compared to Banda and Ambon, where everything could be obtained more easily. Those places had also been better supplied with food, ammunition, and war supplies from the ships and from Bantam than the Dutch location, even though such supplies were not as necessary there as they were where the Dutch were.
- The Dutch noticed from some people that the Moluccas were not held in as high regard as they should be. This was partly shown by the orders given on Banda to Bantam, which only recommended and ordered that Banda itself be supplied, without even thinking about the Dutch locations.
- This had been followed so carefully that none of the yachts sent from the Dutch location to Bantam had returned, so everyone looked out for themselves there and no one tried to return to the Moluccas.
- The messengers of this letter could give a good report to the Honourable Lords about all this, since they had witnessed everything there with the Dutch for 18 months, during which time they had also experienced worries.
- The Dutch explained how highly the Moluccas should be valued based on present findings: on the island of Makian alone, over 1,500 barrels of cloves had been picked during this season, of which they now had about 1,100 barrels in hand. Due to a lack of cloth, they would obtain the rest more slowly.
- According to the inhabitants, they could produce up to 2,000 barrels, but time would tell. The Dutch would do their best to obtain everything.
- If they had been well supplied with cloth, they could have known exactly by now what this island could produce in cloves and could have advised the Honourable Lords about it. They had several means to achieve this, but it would now take longer and still be uncertain, because the inhabitants were not very willing to sell their cloves for cash, which was also not as profitable for the Company.
- Those who had traded the cloth for money against such a season had done badly. The cloth had mostly been borrowed from the office of Makian, which was a great disappointment to those who would have preferred to see it otherwise and were sure that enough could be obtained in time if they were abundantly supplied with everything.
- If they only gave the inhabitants cloth on credit for the coming season and kept it in storage without selling anything for money (which they should still start doing in time), it would cause the clove picking to be started with more eagerness and care. On the contrary, when everything could be obtained for money, many put clove picking aside, it being enough for them to be able to get costly cloth. The people there seldom strove for great wealth.
- The Portuguese knew better than the Dutch how to handle these things. They used to supply these people with only as much cloth as they needed for maintenance, for which they received everything themselves. Several other reasons could be mentioned, which would be addressed at another opportunity.
- The Dutch also had to consider what was being done there by the King of Spain to drive them out. From the report of Captain Apollonius Schotte from the Honourable wise and prudent Lords of 9 January 1681 (written as 14), they learned about maintaining his places and allied Tidore, for which no labor, people, or costs were spared, without any other advantage or profit being enjoyed so far.
- In the writer's opinion (subject to better judgment), the Spanish clearly understood what was at stake in the outcome of the war there: namely, the entire state or well-being of the Indies for the
Transcription
Om syne plaetsen ende geallieerde tydoresen te mainteneren, Waer toe geen
arbeyt volck ofte Costen en spaert, sonder eenich ander voordeel off proffix
tot noch toe daer voor genoten te hebben
Myn Beduncken (t'welck te stelle onder een beter oordeel) Is als dan De
spaensche wel mercken wat aen de Utcompste vanden oorloch alhier gelegen
Is: naemelijk den ganschen stant ofte wel stant van Indien voor V. E. ofte
den coninck van Spagnien, wam onder alle natien van oost Indien, daer
dese moluquen bekent sijn van t' gum alhier passeert, gesproken wen, soo dat
een Ider van dese natien sijn Ooch daer op geworpen heeft een wtcompste
daer van verwachtende, d'engeliche natie die nae wy mercken Connen trachten
mede eenige vaste aliantie met eenige van dese natien aen te gaen, waer
toe verscheyden middelen met vercleyninge van onse achtbaerheyt gepleecht
hebben quade geruchten van d'onse Wtstroyende, die tot noch toe weynich
vruchten voor hem maer Confusien voor ons veroorsaeckt hebben, den onsen
onderganck alhier soude in sulcken voor nemen seer voorderl:jk Connen wesen
De Spaenguaerts end pourtuquesen weeten Insonderh onse naedeelen tot hunnen
voordeele te verbreijden, verbregen, van gelijcken oock wel connen verdraeyen
t' gum van ons Jegens haer wel wttgevoert wert Insonderh onder de hunne
geallieerde als op andre neutrale plaetsen, waer tegen wy oock vsorchte
hebben dat door getuijgenisse van termnatanen een ander geboelen van ons sal
wesen, by eenige natien daer sy ons gesocht hadden te vmaeken, ten wat eynde
bren gesz hebben aen eenige coningen op Java end Celebie onder andris aen
coninck van macassar, van waer als hier maer ordre onderhouden
werde groote quantiteyt van Pys en, ander Vivres voor dese plaetsen met
groot voordeel van U. E. getrocken Can worden
Eede soo wert alles vanden Javanen, maleyen en Chinesen die tot verscheyjden reyse
met verscheijden Joncken jn dese moluquis geweest syn, met verwonderinge
aengehoort ende gesien, waer van op veel plaetsen daer sy thuys hooren ende handel
dryven onder de mooren gediscoureert wert, soo dat tot besluyt van dese reeden
seggen wil dat aenden op ofte onderganck van torrnnatanss veel gelegen Is
deur welckx den stant van Jndien door V. E sal verseekert ofte vernieten werden
Jnsonderhn Banda waer naer toen verscheijden reijsen de Spaensche door tijdoresen
advijs gesonden hebben, sijn oock van Banda meermaels alhier geadviseert geweest
door toedoen van een tydoreschen kitchyl die by den Bandanesen In groot achtinge
Is en onder andren een Oorsaeck van veel quaets voor ons, nevens dese
gebruijcken de portuquesen noch ander middelen om Banda In voer te stellen off
te houden, soo dat hun laeten voorstaen hun saeken hier bericht synde daer niet veel
moeijten souden hoeven te doen
Donpedro da Cunha terrinaeren verovert hebbende heeft getracht te weeten de
seekere Cantiteyjt van naegelen die dese moluquen souden mogen opbrengen, Is
onder andren onderrecht geweest van oudste ende ervarenste portuguesen In
dese quartieren woonachtich als dat op een groot gewas. Valt
Op t' eylant mackian. van - - 1600 tot 2000 baar
Op t' eijlant ternaten - - 1200 Bax naegelen
Op t' eijlant tijdoor - - 1000 Baar
400 Baar
Op t' eylant motyr
70 Barer
p t' eylamt Batsian - -
Op Beta china - 5ofte — 6 Baar
tsaemen op een groot gelvas 4276 Bax naegelen
Twelck wy alsoo verstaen hebben wi eeniz chommanetto voor als nu gevangen In
wilm stadt, Is Jnden tit van Portuguesen den treffelycksten coopman In
dese quartieren geweest tselve hebben oock met andre portuquesen gecommuni
ceert die sulckx verclaerden waerachtich te wesen, Jegenwoordich Is van
arbeyt volck ofte Costen en spaert, sonder eenich ander voordeel off proffix
tot noch toe daer voor genoten te hebben
Myn Beduncken (t'welck te stelle onder een beter oordeel) Is als dan De
spaensche wel mercken wat aen de Utcompste vanden oorloch alhier gelegen
Is: naemelijk den ganschen stant ofte wel stant van Indien voor V. E. ofte
den coninck van Spagnien, wam onder alle natien van oost Indien, daer
dese moluquen bekent sijn van t' gum alhier passeert, gesproken wen, soo dat
een Ider van dese natien sijn Ooch daer op geworpen heeft een wtcompste
daer van verwachtende, d'engeliche natie die nae wy mercken Connen trachten
mede eenige vaste aliantie met eenige van dese natien aen te gaen, waer
toe verscheyden middelen met vercleyninge van onse achtbaerheyt gepleecht
hebben quade geruchten van d'onse Wtstroyende, die tot noch toe weynich
vruchten voor hem maer Confusien voor ons veroorsaeckt hebben, den onsen
onderganck alhier soude in sulcken voor nemen seer voorderl:jk Connen wesen
De Spaenguaerts end pourtuquesen weeten Insonderh onse naedeelen tot hunnen
voordeele te verbreijden, verbregen, van gelijcken oock wel connen verdraeyen
t' gum van ons Jegens haer wel wttgevoert wert Insonderh onder de hunne
geallieerde als op andre neutrale plaetsen, waer tegen wy oock vsorchte
hebben dat door getuijgenisse van termnatanen een ander geboelen van ons sal
wesen, by eenige natien daer sy ons gesocht hadden te vmaeken, ten wat eynde
bren gesz hebben aen eenige coningen op Java end Celebie onder andris aen
coninck van macassar, van waer als hier maer ordre onderhouden
werde groote quantiteyt van Pys en, ander Vivres voor dese plaetsen met
groot voordeel van U. E. getrocken Can worden
Eede soo wert alles vanden Javanen, maleyen en Chinesen die tot verscheyjden reyse
met verscheijden Joncken jn dese moluquis geweest syn, met verwonderinge
aengehoort ende gesien, waer van op veel plaetsen daer sy thuys hooren ende handel
dryven onder de mooren gediscoureert wert, soo dat tot besluyt van dese reeden
seggen wil dat aenden op ofte onderganck van torrnnatanss veel gelegen Is
deur welckx den stant van Jndien door V. E sal verseekert ofte vernieten werden
Jnsonderhn Banda waer naer toen verscheijden reijsen de Spaensche door tijdoresen
advijs gesonden hebben, sijn oock van Banda meermaels alhier geadviseert geweest
door toedoen van een tydoreschen kitchyl die by den Bandanesen In groot achtinge
Is en onder andren een Oorsaeck van veel quaets voor ons, nevens dese
gebruijcken de portuquesen noch ander middelen om Banda In voer te stellen off
te houden, soo dat hun laeten voorstaen hun saeken hier bericht synde daer niet veel
moeijten souden hoeven te doen
Donpedro da Cunha terrinaeren verovert hebbende heeft getracht te weeten de
seekere Cantiteyjt van naegelen die dese moluquen souden mogen opbrengen, Is
onder andren onderrecht geweest van oudste ende ervarenste portuguesen In
dese quartieren woonachtich als dat op een groot gewas. Valt
Op t' eylant mackian. van - - 1600 tot 2000 baar
Op t' eijlant ternaten - - 1200 Bax naegelen
Op t' eijlant tijdoor - - 1000 Baar
400 Baar
Op t' eylant motyr
70 Barer
p t' eylamt Batsian - -
Op Beta china - 5ofte — 6 Baar
tsaemen op een groot gelvas 4276 Bax naegelen
Twelck wy alsoo verstaen hebben wi eeniz chommanetto voor als nu gevangen In
wilm stadt, Is Jnden tit van Portuguesen den treffelycksten coopman In
dese quartieren geweest tselve hebben oock met andre portuquesen gecommuni
ceert die sulckx verclaerden waerachtich te wesen, Jegenwoordich Is van
Source citation
National Archives / Archives South Holland, archive number 1.04.02, Inventaris van het archief van de Verenigde Oost-Indische Compagnie (VOC), 1602-1795 (1811), inventory number 1053, Heren Zeventien en kamer Amsterdam, INGEKOMEN STUKKEN UIT INDIË, Kopie-resoluties van gouverneur-generaal en raden, Kopie-resoluties van gouverneur-generaal en raden in de serie overgekomen brieven en papieren uit Indië aan de Heren XVII en de kamer Amsterdam, 1610-1637, 1610 dec. 20 - 1611 juli 13
Scan + Transcription
Click on the image to enlarge it and see the transcription next to it
Artificial Intelligence 
The transcription was made by computer via automatic handwriting recognition. The summary is created by the computer based on a language model. Neither of these methods is perfect, but they are often more than sufficient to make the historical document understandable. The results of the application of (European) artificial intelligence have not been verified by a human.