Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 342, pagina 7

Er is een theorie - van wie weet ik niet meer - die zegt dat alles altijd blijft bestaan . Men-
sen , steden , ze bestaan eeuwig , alleen hun verschijningsvorm verandert . Korte tijd be-
staan
ze in onze wereld , meestal elders , in werelden die we niet kennen , van ons geschei-
den door oceanen van tijd .
Zo bestaat ook de stad Amsterdam in talloze gedaanten , iedere periode weer anders . Er
is een middeleeuws Amsterdam , dat totaal verschilt van het Amsterdam van Brederode .
Het negentiende-
eeuwse Amsterdam van Justus van Maurik is een compleet andere stad
van het Amsterdam van twee generaties later . En hoeveel heeft het Amsterdam van bur-
gemeester D'Ailly nog te maken met het Amsterdam van burgemeester Cohen - ook al
ligt er maar eén generatie tussen ?
Je kunt het ook zo zeggen : er is een tastbare verschijning van Amsterdam , hier en nu .
Maar daaromheen verdringen zich al die andere vormen van de stad , resten van het ver-
leden zoals die zijn vastgelegd in oude huizen , in de loop van straten , in schilderijen en
prenten , in een handvol beelden en voorwerpen , stuk voor stuk strijdend om aandacht .
Aan welke verschijningsvorm geven we de voorkeur ? Waar ligt ons ideale Amsterdam ? Is
het die vreemde stad van Brederode ? Of toch maar het Amsterdam van D'Ailly ?
Een museum is , zo , tenslotte ook een scheidsrechter tussen al die verschijningsvormen
van een stad . En iedere generatie beslist opnieuw .
Voorwoord
Het Jaarboek van het Genootschap Amstelodamum over het jaar 2001 is in zijn geheel
gewijd aan één thema : het Amsterdams Historisch Museum , dat dit jaar vijfenzeventig
jaar bestaat .
Op 9 februari 1926 werd in het stadhuis de commissie geïnstalleerd , die bij de totstand-
koming van een Amsterdams Historisch Museum moest adviseren . Het was een boeiend
en veelzijdig gezelschap . Voorzitter was vanzelfsprekend dr.EM.Wibaut , wethouder
kunstzaken , met als ondervoorzitter C . H . W . Baard , directeur van het Stedelijk Museum
en als secretaris mevrouw mr . H . van Dam van Isselt , hoofd kunstzaken van de gemeente .
Leden waren de historicus dr.M.G.de Boer , de gemeentearchivaris dr.Joh.GBreen ;
prof.dr.H.Brugmans , hoogleraar geschiedenis aan de Universiteit van Amsterdam ,
dr . F . Schmidt Degener , hoofddirecteur van het Rijksmuseum en J . van Eek , een Amster-
damkenner en de eigenaar van een belangrijke collectie tekeningen en prenten met betrek-
king tot de stad .
Op Schmidt Degener en mevrouw Van Dam van Isselt na , waren allen lid van het
Genootschap Amstelodamum ; Brugmans en Breen waren voorzitter en secretaris van
het Bestuur . Bijna allen waren zij ook betrokken bij de grote en zeer succesvolle histo-
rische tentoonstelling over Amsterdam , die ter viering van het zeshonderdvijftigjarige
bestaan van de stad in 1925 in het Rijksmuseum en het Stedelijk Museum was ingericht .
Brugmans had als voorzitter van het Genootschap Amstelodamum de tentoonstel-
ling geopend met een opvallend vooruitziende feestrede . Hij toonde een grote betrokken-
heid bij een wijze van presentatie van de geschiedenis van de stad die hij als schrijvend
historicus zelf nooit had beoefend , maar die hem kennelijk zeer boeide . Daarbij vergeleek
hij de tentoonstelling van 1925 met de expositie van 1876 , die bij de viering van het zes-
honderd jarige bestaan van de stad was gehouden . De geschiedenis van Amsterdam werd
toen als een geïsoleerd gegeven getoond , terwijl de presentatie in 1925 de geschiedenis van
de stad doortrok tot de Eerste Wereldoorlog . De tentoonstelling , die meer dan 100 000
bezoekers trok , werd het startsein tot de succesvolle oprichting van het Amsterdams His-
torisch Museum . Dat kon een jaar later in het Waaggebouw op de Nieuwmarkt zijn poor-
ten openen .
Het zevende eeuwfeest van de stad in 1975 betekende opnieuw een beslissende stap voor-
waarts in de ontwikkeling van het Amsterdams Historisch Museum : na jarenlange voor-
bereiding werden de verzamelingen van de stad voor het eerst in een volwaardige , fraai
gerestaureerde lokatie , het voormalige Burgerweeshuis aan de Kalverstraat , onderge-
bracht en op een vernieuwende manier gepresenteerd .
De presentatie en informatie-overdracht van de geschiedenis van Amsterdam voor een
8
Jaarboek 93 , Amstelodamum [ 2001 ]
Jaarboek g ^, Amstelodamum [ 2001 ]
9