Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 342, pagina 6

131 LODEWIJK WAGENAAR
De sluizen van het Oosterdok Een model van een spectaculaire onderneming
143 WIMDEBELL
Het zichtbare verleden
153 NORBERT MIDDELKOOP
Visies op de werkelijkheid Damgezichten in het Amsterdams Historisch Museum
173 GUSTA REICHWEIN
Andermans huis
177 GUSTA REICHWEIN EN HUBERT VREEKEN
Wonen aan de gracht Honderd jaar Museum Willet-Holthuysen
195 JAN BAART
Nieuwe inzichten in oude huishoudens
211 HUBERT VREEKEN EN ANNEMARIE DE WILDT
Cultureel socialisme in de Jan van Galenstraat De meubels van een
Amsterdams gezin
225 Overzicht van tentoonstellingen in het Amsterdams Historisch
Museum en in Museum Willet-Holthuysen , samengesteld
door Nel Klaversma , Frans Oehlen en Gusta Reichwein
236 Bestuur van de Stichting Amsterdams Historisch Museum en
leden van Het Genootschap Amsterdams Historisch Museum
239 Over de auteurs
genootschap AMSTELODAMUM:bestuur,adressen
Honderdeerste Jaarverslag , lopende over het jaar 2000
245 Verslag van de penningmeester over het honderdeerste boekjaar
247 KRONIEK VAN AMSTERDAM OVER 2000
samengesteld door Channah van Straaten en Marianne Meijer
GEERT MAK
Ten geleide
G
eschiedenis is een verhaal dat mensen samenbindt . Voor sommigen is het
een mythe over helden en halfgoden dat hen opheft uit het stof van alledag . Voor
anderen is het een vorm van nostalgie , heimwee naar een niet bestaande jeugd in een niet
bestaand verleden . Er zijn er die de geschiedenis beleven als een terugkeer naar de on-
schuld , de naïviteit van een nog overzichtelijke wereld . Voor weer anderen — de meerder-
heid , denk ik — is het vooral een manier van reizen door de tijd , de sensatie van het be-
kende dat , door de jaren een kwartslag gedraaid , opeens vreemd en onbekend wordt .
Het komt allemaal in het Amsterdams Historisch Museum aan bod , maar het laatste toch
het meest .
Een museum is dan ook in de eerste plaats een huis vol historische ervaring . Zie je op
prenten van het oude stadhuis , weggestopt in de galerij van de vierschaar , de contouren
van de beelden van de vier graven van Holland , in het Amsterdams Historisch Museum
staan ze opeens werkelijk voor je , je kunt ze bijna aanraken , en plotseling slaat er iets door je
heen : het is écht zo geweest , dat oude stadhuis , die oude Dam , die vreemde menigte , het
heeft écht bestaan , het is geen mythe geweest . Datzelfde geldt voor dat verweerde roer van
een middeleeuwse kogge , of dat elegante schoentje , ooit uit de modder van een gracht ge-
vist . Ze hebben geleefd , die vroegere Amsterdammers , ze hebben bestaan , ze zijn gezien .
Daarmee heeft een museum ook een andere functie dan alleen het herbeleven : het is
tegelijk een plaats van erkenning . Van het verleden , van vorige generaties , van de cyclus
van het leven . Een gang door het museum aan de Kalverstraat is een tastbare confrontatie
met onze bijna vergeten stad van twee , drie eeuwen geleden . Zet eens een camera voor de
grote vogelvluchtkaart van Cornelis Anthoniszoon , zoom in , en je loopt door het zes - tiende-
eeuwse Amsterdam . Je ziet hoe laag de huizen zijn , hoe wijd de Dam nog is , hoe
fier de St.-Anthonispoort boven de Nieuwmarkt uittorent , hoe bovenmenselijk de afme-
tingen van de Oude en Nieuwe Kerk zijn , hoe krachtig de Schreierstoren zich steekt in het
IJ , als een vuist .
In een museum leer je dingen begrijpen . Een halfuurtje in de Schuttersgalerij , en je
snapt meer van de verbijsterende overgang die Amsterdam doormaakte aan het begin
van de Gouden Eeuw dan in tien college's bij elkaar : beginnend met die sombere , zwart
geklede mannen uit de zestiende eeuw , en aan het einde van de rij al die kleurige feestvier-
ders . Amper twee generaties later , en wat een nieuw soort mensen , wat een andere menta-
liteit ! Op dezelfde manier kun je de stippenkaart lezen waarmee het Amsterdamse bevol-
kingsregister voor de Duitse bezetters alle joodse bevolkingsconcentraties in de stad vast-
legde , een keurige planologenkaart voor wie niet beter weten zou . Hoe ijverig heeft een
anonieme Amsterdammer hier aan gewerkt , hoe blind , hoe braaf .
6
Jaarboek g3,Amstelodamum [ 2001 ]
Jaarboek gj,Amstelodamum [ 2001 ]
7