Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 342, pagina 19

NEL KLAVERSMA
' Bewijzen van verknochtheid '
DE FAMILIE VAN EEGHEN EN DE COLLECTIE VAN HET
AMSTERDAMS HISTORISCH MUSEUM
C
HRiSTiAAN PiETER van eeghen ( 1816-1889 ) Vanaf de negentiende eeuw is
de familie Van Eeghen voor de stad Amsterdam en zijn kunstverzamelingen van
cruciaal belang geweest . Het eerste lid van deze familie dat die aanwijsbare interesse voor
kunst toonde , was Christiaan Pieter van Eeghen . In een door hemzelf op jonge leeftijd
bijgehouden ' Memorandum ' gaf hij blijk van een veelzijdige belangstelling . Hij beschrijft
hierin onder meer het genot dat hij beleefde bij het kijken naar schilderijen . 1
Zijn grote
liefde voor kunst en cultuur uitte zich vervolgens gedurende zijn gehele leven in tal van
activiteiten . Allereerst was hij zelf een begenadigd tekenaar , die ook zijn kinderen stimu-
leerde om te tekenen en schilderen . Dit werd overigens in gegoede kringen vaak als een
vast onderdeel van de opvoeding beschouwd . De kunstenares en tekenlerares Maria Vos
uit Oosterbeek werd een huisvriendin van de familie Van Eeghen . Jarenlang ging zij iedere
dinsdagmorgen met de kinderen Van Eeghen tekenen en schilderen , afhankelijk van het
weer in huis ( stillevens ) of buiten in de natuur rondom Pietersberg ( landschappen ). 2
Pie-
tersberg in Oosterbeek was het buitenverblijf dat de familie in 1 858 in bezit kreeg en waar
zij sindsdien graag verbleef .
Binnen de stad Amsterdam was Christiaan Pieter vaak de stimulator van activiteiten op
cultureel gebied . Hij verleende bijvoorbeeld steun aan het Museum Van der Hoop , was
één van de oprichters van het Koninklijk Oudheidkundig Genootschap en was voorzitter
en oprichter van de Vereniging tot het Vormen van een openbare verzameling van Heden-
daagsche Kunst te Amsterdam ( vvhk ).
Dankzij Van Eeghens grote betrokkenheid bij de v v h k ontving de gemeente Amster-
dam na zijn overlijden - overeenkomstig zijn nadrukkelijke wens - 115 moderne schilde-
rijen van zijn kinderen ten geschenke . 3 In deze schenking waren verder nog begrepen : een
verzameling gravures door William Hogarth , gravures en enkele tekeningen door Ary
Scheffer , gravures en tekeningen door Sir David Wilkie en ruim 800 tekeningen en gra-
vures door Jan en Casper Luyken . Deze Luyken-verzameling bevindt zich thans in het
Amsterdams Historisch Museum .
de luyken-collectie Jan ( 1649-1712 ) en Casper ( 1672-1708 ) Luyken , vader en
zoon , worden naast Romein de Hooghe gerekend tot de belangrijkste boekillustratoren
die rond 1700 werkzaam waren . In de loop der tijd is herhaaldelijk geprobeerd hun om-
vangrijke oeuvre te verzamelen , maar veelal zijn deze verzamelingen later weer verspreid .
Van de negentiende-eeuwse verzamelingen moeten , buiten de collectie van Christiaan
Pieter van Eeghen , vooral die van Johan Philip van der Keilen en de heer Geisweit van
der Netten genoemd worden . Alledrie hadden zij een ander uitgangspunt bij het verza -
Jaarboek gj,Amstelodamum [ 2001 ]
33