Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 266, pagina 38

DE SALE-GANG IN DE JORDAAN
In een collectie oude papieren deed ik een vondst , die gemakkelijk meer
gedaan kan worden en daarom geen bijzonderheid uitmaakt . Het was een
gedrukte uitnodiging ter begrafenis . Blijkbaar had dit formulier aan zijn
bestemming voldaan , want met inkt was in grote schrijfletters duidelijk de
naam der geïnviteerde : ' Mejuffrou de Weduwe Wint ' erop ingevuld . Overi-
gens luidde de tekst aldus :
In Amsterdam , Anno 1786
Tegens Dingsdag , den 26ste September
Wordt
Versorgt : ter Begraavinge /
Met het Lyk van
Dirk Wint .
In de Angelier Straat , by de Maddelieve Straat , in de Sale Gang : Om ten
drie Uuren te gaan na ' t
Kathuysers Kerkhoff
M . van Kolm '— — ( afmetingen 20 x 18 cm .).
Door nieuwsgierigheid gedreven ben ik gaan kijken of in de Anjelierstraat
bij de Madelievenstraat van nu de Sale-Gang wellicht nog terug te vinden
zou zijn , de plek dus vanwaar in 1786 de rouwstoet van Dirk Wint naar het
drie straten verder noordelijk gelegen toen nog volledig in gebruik zijnde
Karthuizer Kerkhof getrokken was . Helaas zijn in het bewuste deel van de
Jordaan slechts weinig oude woningen overgebleven en op de plek , waar-
naar de aanduiding nabij de Madelievenstraat verwees , viel niets meer van
de Sale-
Gang te bekennen . Ook de naam was te enen male uitgestorven . 1
De oude plaatselijke plattegronden bijv . de Schutterskaart helpen in het
geheel niet . De kaart van Loman ( 1876 ) geeft in de Anjelierstraat ter hoogte
van de Madelievenstraat weliswaar twee gangen doch met andere namen ;
en verschillende kleine gangetjes , maar die te enen male naamloos .'
Nadere gegevens betreffende Dirk Wint konden niet worden opgespoord .
Het is inmiddels wel zó , dat de regel ' rubrica non est lex ' nog altijd op-
gaat . Maar toch kan er misschien een aanwijzing geput worden uit het feit ,
1 Zie voor het Karthuizer Kerkhof , behoord hebbende bij het Klooster St . Andries ter
zaligen Haven , later ' Karthuizer Plantsoen ' en si Is begraafplaats In gebruik tot 1 januari
1860 het Maandblad ' Amstelodamum ' XXXI , 134 , bldz . 56 en XXXV111 , 1951 bldz , 4
evv . en 28 , Thans is het een met enkele reeksen bomen omgeven kale vlakte en blijkens
de poort aan de 2e Lindendwarsstraat is daar nu de ' A.S.V . Afd . Noorderspeeltuin '
gevestigd . In de Madelievenstraat is nog redelijk bewaard het huis no . 5 met de
gevelsteen voorstellend ' T WYNWIEL '.
Ik dank deze gegevens aan Mejuffrouw Dr . 1 . H . van Eeghen , die mij er bovendien
op wees , dat de Amsterdamse Gangen vaak niet meer te identificeren zijn doordat zij
te klein waren en soms ook omdat de naam veranderd is . — Zie ook Maandblad als
voren XXXVIII , 1951 , bldz . 58;80 en XLV , 1958 , bldz . 15 evv ; 119 en 146 .
dat ik naast het boven weergegeven document een tweede formulier aantrof ,
dat misschien met het eerste verband houdt . De inhoud van die tweede
ontdekking luidt :
' De Municipaliteit van Nieuwer-Amstel Permitteeren Willem Blikborn en
Dieuwertje Wind met hun kind Willem - om in het Ambacht te woonen ,
mits zig reguleerend naar de Keuren en Ordonnantien der zelven Ambachte ,
en pro rato helpende betalen in der zelvcr Lasten . Nieuwer Amstel den
12 Mey 1797 Joannes Homan Civiele Aanklager . - Aan den Overtoom
bij A . Goejes , Drukker ter Municipaliteit van Nieuwer Amstel .' 8
Tenslotte bevonden zich bij deze papieren nog deze drie documenten :
een verklaring van de secretaris der Stad Purmerende van 28 mei 1774 ,
waarbij kwijting verleend werd wegens ontvangen recht op het trouwen on-
der de classis van drie gulden aan Dirk Wind , jongman ;
een verklaring , inhoudende : ' Ik ondergeschreven Overman van ' t kleyne
Kramers Gild , bekenne ontfangen te hebben van Dirk Wint Grutters Win-
kel in de Lourierstraad vier gulden voor het recht van ' t Gild , en Achtien
stuivers voor ' Keur-Boekje , volgens Ordonnantie . Actum Amsterdam , den
11 Aug - : 1774 Jan Hana Jansz . G.F . 54 ;
en een kwijting , luidende : Amstelveen 5 November 1802 . De Begraaf-
kosten van het Lijk van Antje Kuijper , Wed '
. van Dirk Wind met het
gebruik van Een Lij kkoets met 4 Paarden , Agt dragers af . 1 . : -. Fooitjes
aan Rijder en Doodgraversknegt En dienst als Aanspreekcr te zaamen , de
somma f . 34 .—:—: Voldaan den 2e December 1802 P . : van den Daal Dood-
graver .'
8 4 ° Papier , met watermerk ' Pro Patria ' en ' P.S ,\
Mr . J . Belonje
DE RESTAURATIE
VAN KEIZERSGRACHT 544
Elk pak grond - of eigendomspapieren van een huis in Amsterdam levert
verrassingen . Dat was voor mij ook het geval bij het zeer volledige dossier
over Keizersgracht 544 : reeds de oudste overdracht was merkwaardig .
Ik had daar in 1972 tevergeefs naar gezocht , omdat de serie op het Gemeen - te-
archief hiaten vertoont in die tijden . Nu bleek het , dat op 18 januari
1670 door de timmerman Daniel Molenijser voor f3700 . — contant aan
Hans de Cerff ' een erff met een getimmcrt zacltge daerop staende ' was
overgedragen . Zoiets had ik nog nooit gezien en natuurlijk verdiepte ik
mij daarom extra in dit geval . Dat was niet zo moeilijk , omdat ik in 1972
al geschreven had over de bouw van de buurhuizen 538-542 en de moei-
lijkheden , die daarbij gerezen waren . Ik zal die geschiedenis hier eerst in
62
63