Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 251, pagina 39

een eer die hij deelde met de beroemd geworden Pieter Nieuwland . Het
volgend jaar ( hij was toen achttien ) werd hij volwaardig lid . Hij had toen
al verzen als ' De lof der milddaadigheid ', ' De Deugd ' en meer onverteerbaar
dichtwerk op zijn naam staan . Zijn tijdgenoten - ook zijn dichtvrienden
C . Hoogeveen en Willem Bilderdijk - hadden niet bijzonder veel met zijn
werk op . In een brief aan de baronesse De Lannoy schrijft de laatste , dat
Dobbrauski in de dichtkunst behoort ' tot die soort van minnaars , die zich
beroemen op gunsten die zij nimmer genoten hebben . Men wil zelfs dat hij ,
bij de Dame ( de Muze ) geen hoop hebbende , bij een harer kamer jufferen ,
het rijm , zo zij genoemd wordt , het hof maakt , ten einde door het frequen-
teren van haren drempel zich het uiterlijk aanzien van haren begunstigde te
gewinnen . Of dit waar of valsch is , laat ik aan zijn medeminnaars te be-
slissen : maar zij die in een vertrouwden omgang met de Dichtkunst zijn ,
getuigen dat hij hen nooit in de weg liep .'
In ' t kort gezegd : Ferdinand ging voor een rijmelaar door , al werd hij
óók nog werkend lid van het Rotterdams en Haags dichtgenootschap . Dat
moet hem verdriet hebben gedaan , denkt U zich maar in ; je bent negentien
jaar en bovendien dichter . Overdag zit je pennen te versnijden op het
kantoor van Christiaan Paulus Meyer , en als je ' s avonds in je pension bent
( bij P . W . Sagius op het Rokin ) moet je om het kostgeld te betalen , nog
kopieerwerk aannemen . Dan kom je niet tot meesterwerken I
Gelukkig werd Ferdinand blijkens zijn dikke vriendenrol als mens wel op
prijs gesteld en heeft hij ook het genoegen gesmaakt , een boekje uit te
geven : een lofzang op het tweede eeuwfeest van de invoering der Her-
vormde godsdienst in Amsterdam .
Maar plotseling komt een eind aan dat leventje . Op voornoemde vijf-
tiende januari 1782 , enkele dagen voor zijn drieëntwintigste verjaardag ,
tussen twaalf en twee , is Ferdinand Dobbrauski verdwenen . ' Zonder orde
op zaken te stellen ', zegt de verklaring die nog in het schepenen minuut-
register in het rechterlijk archief van de stad berust .
De zaak werd nog vreemder , toen men twaalf dagen later bemerkte , dat
het klerkje drie paarden en een fargon had bezeten , die gestald waren bij
SchijfF aan het Haarlemmerplein . . hoe kwam hij eraan »? Zijn weinige
schuldeisers die alles heten verkopen , hebben daar waarschijnlijk niet lang
over nagedacht , maar voor degenen die niets van Dobbrauski te vorderen
hebben , is het zonderling . Hij is verdwenen , maar waarschijnlijk niet weg-
gereisd . Dan had hij immers wel een paard genomen , Hij heeft bij zijn
kosthuis geen geld of goederen opgehaald . 1 ) Hij is niet verdronken , zoals
men wel eens heeft gedacht ; het is onmogelijk om tussen de middag in de
*) Voor notaris Galenus van Hole werd na de verdwijning een inventaris van zijn bezit-
tingen in een voorkamer en achterkamer bij P . W . Sagius op het Rokin opgemaakt .
Daaruit blijkt , dat hij niet alleen dichter en paardenliefhebber , maar ook verzamelaar
was . Vele beelden , schilderijtjes , schelpen - en een grote bibliotheek waren daar . Meubels
waren er weinig , maar wel een goed gevulde klerenkast en dan nog ' een doos en een
papiere omslag met eenig gocheltuig en eenige printjes '. Ook werden nog bezittingen
bij de stalmeester Schijf , bij de zadelmaker Geerlof , bij de boekverkoper Vermandel
en op het comptoir van de heer Meyer beschreven . ( N.A . 16334 , 61 en 92 ). De afwikke-
ling van deze boedel duurde tot 1796 ( R.A . 1203 , 59 ) ( Noot Redactie ).
Gedicht van de Lange Brug over het Rokin , waar Ferdinand Dobbrauski woonde in het % esde buis
ten Ruiden van de Gapersteeg . Opticaprent ± 1760 Verrr . IJsbrand Kok
stad te verdrinken zonder dat iemand het merkt . Voor zijn familie is het
altijd een raadsel gebleven ; pas in 1809 , wanneer Ferdinands moeder op
12 april haar testament maakt voor notaris Santhagens , wordt aangenomen
dat hij niet meer zal terugkeren .
Hoe zijn ' vrienden op het verdwijnen gereageerd hebben , is niet bekend ;
slechts weet ik dat Bilderdijk op 11 februari 1782 aan zijn Amsterdamse
vriend P . J . Uylenbroek schreef : ' Schrijf mij , bid ik , zo dra mogelijk , ' t
geen gij weet en hoort van de zaak Dobbrauski ? Hij placht mij niet on-
verschillig te zijn ; waarom zou hij ' t nu wezen ? ' t Geen er goeds in hem was ,
is er nog in , en ik heb nooit zijn gebreken bemind '.
Deze woorden zijn de laatste die ons van een tijdgenoot over Dobbrauski
zijn overgekomen . Voor ik overstap naar het schimmenrijk om Ferdinands
gangen daar na te sporen , vermeld ik alleen dat de bekende romancière
Truitje Bosboom-
Toussaint eens een schets zou hebben gemaakt voor een
novelle over Ferdinand ( een mededeling die ik niet kon controleren ) en dat
het Amsterdamse gezelschap Drachenfels in januari 1957 ( dus 175 jaar na de
verdwijning ) een bijeenkomst hield , waarop enkele leden hun fantasieën
vertelden over ' hoe het Ferdinand verder was gegaan '.
o o
62
63