Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 251, pagina 38

veranderen ( 1884 ) nadat Henri Polak ( 1903 ), P . L . Tak ( 1904 ) en Jos .
Loopuit ( 1905 ) voor de S.D.A.P . in de gemeenteraad hadden zitting ge-
nomen . De diepere waarheid is daarmee echter geen geweld aangedaan ,
Loopuit ( bij Mendes de bijna karikaturale Jochem ) sprak in de raad in de
geest van Amstelodamum en de andere genootschappen , die het stads-
schoon behouden willen . Zo pleitte hij op 7 november 1917 1 ) voor het pand
uit 1618 op de hoek van de Keizersgracht en de Westermarkt , welks afbraak
mede de stoot gaf tot de oprichting van de vereniging Hendrick de Key§er , a )
en hekelde de verknoeiing van de bakkerij op de hoek van Spuistraat en
Heisteeg . 8 )
De lezers van Amstelodamum , die de Herinnering aan een stad eerder ter
hand zullen nemen dan het bijna 800 bladzijden tellende Geslacht der
Santeljano's , hebben bij hun exemplaar wellicht als schrijver dezes een
verklarend namen-
lijstje gemaakt . Ik geef daarvoor enkele aanvullingen , 4 )
die voor mij nieuw waren en moge verder verwijzen naar het appendix
zelf . Portugees-
gele Brammetje ( blz . 194 ) is S . Rodrigues de Miranda ;
de Lange Goi en de Kleine Jehoede ( blz . 125 ) zijn Jan Ceton en David
Wijnkoop ; de al grijze , rond-corpulente , fijnzinnige intellectueel ( blz . 137 ) is
P . L . Tak . „ Gedonderjaag " ( blz . 135 ) was de pittige , plotseling alom in de
partij gebezigde term geworden , die voor het eerst door de voorzitter van
de sigarenmakersbond J . H . Huijbers was gebruikt ter veroordelende
qualificatie van de veelvuldige discussies omtrent velerlei innerlijke ge-
schillen , die allengs in de partij waren opgekomen . Zo was ook Schapers
spontane uitval in het parlement „ juristerij " ( blz . 135 ) een zo uit aller hart
gegrepen woord geweest , dat het als in een oogwenk door heel de beweging
was overgenomen en had , wanneer het om vraagstukken van het omzichte-
lijk beleid ging , P . L . Taks woord „ nog even wachten ' ( blz . 135 ) een op-
merkelijk burgerrecht verkregen . Op blz . 181 is de episch-brede romancier
met het kleine , fijne vrouwengezicht , die ze allen aanbaden en allen , zonder
veel voorkeur , innig en diep liefhadden , Israël Querido . De alom bekende
Dortendamse joodse slopers-firma ( blz . 157 ) waren de gebroeders A . en
B . Slier van de Zwanenburgwal 34 . De op blz . 40 genoemde proclamatie
wordt vermeld in Van Christen tot Anarchist , Gedenkschriften van
F . Domela Nieuwenhuis . 6 ) Zij was op 23 mei 1885 in Karlsbad gedateerd
en werd te Amsterdam aangeplakt in de nacht van 27 op 28 mei . Men zag
hierin het werk der socialisten en in de drukkerij van Recht voor Allen te
' s-Gravenhage werd huiszoeking gedaan . De secretaris van de afdeling
Amsterdam van de Bond voor Algemeen Kiesrecht , B . van Ommeren , werd
gearresteerd . Hoewel het bewijs , dat hij de biljetten had aangeplakt , zwak
!) Gemeenteblad 1917 , afd . 2 , II , blz . 2636 .
2 ) C . Visser , Is het mogelijk enkele van onze oude gevels voor de toekomst te bewaren?,(Amsterdam 1916 ), fig . 5 .
3
) Jaarverslag over 1916 en 1917 van de handelingen der commissie voor het stadsschoonte Amsterdam , blz . 11-14 , 33 en afb . 19 .
4
) De aangehaalde bladzijden zijn die van de Salamander-uitgave van 1955 .
5 ) Amsterdam 1910 , blz . 119-120 .
was , werd hij tot 1 jaar gevangenisstraf veroordeeld . In de stad heerste
grote opwinding en vechtpartijen met de politie kwamen dagelijks voor .
Niet alleen wie zich met de geschiedenis van het socialisme in Amsterdam
bezig houdt , kan de oorspronkelijke tekst van de Santeljano's niet on-
gelezen laten , 1 ) ook wie belangstelling heeft voor Amsterdam in het
algemeen kan buiten de in Herinnering aan een stad opgenomen gedeelten
veel van zijn gading vinden , ik noem slechts de beschrijving van de Roeters-
straat in het tweede boek en van de stad , die Ko en Myriam doorkruisen ,
in het zevende boek .
Mr . J . H . van den Hoek Ostende
*) Bespreking door mr . H . van Riel van Herinnering aan een stad in maandblad Amstelo-
damum 1956 , blz . 15 .
WAAR BLEEF
FERDINAND DOBBRAUSKI ?
Een Amsterdammer werd berucht als vuilschrijver
omdat hij tijdens bet koffie-uurtje verdween
met achterlating van drie paarden .
Er zijn Amsterdammers naar Jacatra uitgezeild en op zee spoorloos ver-
dwenen . Verdwijningen waaraan niemand zich iets gelegen laat liggen .
Er zijn Amsterdammers met legers meegetrokken en op hun tocht plotse-
ling verdwenen . Voorvallen die niemand uit z'n slaap houden .
Ferdinand Dobbrauski zat in de ochtend van 15 januari 1782 als klerkje
op het kantoor van de koopman Christiaan Paulus Meyer , en verdween toen .
Hij was gewoon weg . Niemand heeft meer iets van hem vernomen , zijn
lijk is nooit gevonden . En het vreemdste is , dat hij door die onopgeloste
verdwijning beroemd werd als schrijver van een boek dat hij waarschijnlijk
nooit heeft gezien . Zonderling ? Alles is zonderling aan hem , te beginnen
bij zijn naam .
Zijn vader , Christoffel Jürgen Dobbrauski , was afkomstig uit Lübeck ; hij
ondertekende zijn huwelijksakte met ' Dobbrosky ' en daarna voor de ver-
andering met ' Dobbrausky '. Dat was in april 1756 ; zijn bruid heette rechttoe-
rechtaan Sijtje Hoogermolen , en ze sprak het jawoord in de Nieuwe Kerk .
Toen Christoffel Jürgen op 24 oktober 1759 zijn zoon bij de doopsgezinde
kerk De Zon Het inschrijven , was hij bekeerd tot de spelling Dobbrauski ,
en daarbij is het gebleven .
Die zoon - op 29 januari 1759 , dus ruim 200 jaar geleden — geboren , was
onze Ferdinand . Zijn jeugd sleet hij in Amsterdam ; al vroeg begon hij
versjes te schrijven , en reeds in 1776 werd hij in het jaarboek van het Leidse
dichtgenootschap ' Kunstliefde spaart geen vlijt ' als aankwekeling genoemd ;
60
61