Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 251, pagina 33

verkeersafwikkeling ter weerszijden van de%e brug aanzienlijk wordt verbeterd . De route
Hugo de Grootstraat-Jan van Galenstraat is de breedste uitvalsweg van de binnen-
stad naar het noordelijke deel van de westelijke uitbreidingen . Door een betere aan-
sluiting van de zijde van de binnenstad Zfl deze route haar functie beter gaan vervullen
en de De Clercqstraat ontlasten .
Evenals het bouwen van bovengenoemde brug kan het dempen van de Lijnbaans-
gracht tussen Raamplein en Bloemgracht , waarbij echter een koker moet worden
aangebracht ten einde verversing van de aansluitende grachten te verzekeren , zpnder
onteigening geschieden .
Met de voorgestelde demping wordt dus een verbetering beoogd van de
verkeersafwikkeling op de kruisingen van de radiaalstraten met de Marnix-
straat . Deze verbetering zou echter eveneens kunnen worden bereikt door
de volgende maatregelen , die het stadsbeeld niet noemenswaardig aantasten .
1 Kruising Passeerdersgracht
Deze kruising zou kunnen worden verbeterd door een beperkte over-
kluizing van de Lijnbaansgracht . De kruising is overigens voor het door-
gaande verkeer van weinig belang : de Passeerdersgracht loopt dood op
de Prinsengracht , het verlengde van de Passeerdersstraat ( Bosboom Tous-
saintstraat ) op het Wilhelmina Gasthuis .
2 Kruising Elandsgracht
De smalle uitmonding van de Elandsgracht bij de Marnixstraat zou
aanzienlijk kunnen worden verbeterd door de brug over de Lijnbaans-
gracht te verbreden tot ten minste het profiel van de Elandsgracht .
3 Kruisingen Rozengracht en Bloemgracht
Ook hier zou zonder demping een aanzienlijke verkeersverbetering tot
stand kunnen komen . Het bedoelde bouwblok aan de Marnixstraat tussen
Rozengracht en Bloemgracht zou in overeenstemming met het voorstel
daartoe moeten verdwijnen ( moge er nog vele blokken tussen Marnix-
straat
en Lijnbaansgracht volgen !). De brug voor de Rozengracht over
de Lijnbaansgracht kan in noordelijke richting worden verbreed en de
Bullebaksluis voor de Bloemgracht zou moeten worden overkluisd , waar-
door tussen de Rozengracht en de nieuw te bouwen brug voor de Tweede
Hugo de Grootstraat een uitwisselingsvak ontstaat van 35-42 meter
breedte en ruim 120 meter lengte .
Het spijt ons andermaal te moeten constateren dat er nog steeds mensen
zijn die niet beseffen , dat in de oude stad iedere demping - ongeacht de
omringende bebouwing - een wonde slaat in het weergaloos mooie stramien
van Amsterdams weldoordachte grachtenplan . Een demping als de voor-
gestelde dreigt zich in de toekomst bovendien - door de nieuw ontstane
doodlopende grachten - als een kettingreactie voort te zetten .
Het zou niet de eerste maal zijn dat Amsterdam zich - later ! - verheugtover het niet doorgaan van een demping , die men destijds ' onvermijdelijk'achtte . S
-
v -
W
-
EEN DRAMA IN DE BOUWWERELD
VAN TWEE EN EEN HALVE EEUW
GELEDEN
Elk oud Amsterdams huis heeft zijn geschiedenis en het is verrassend , hoe
verschillend die telkens weer is . Indien de grondpapieren , d.w.z . de eigen-
domsbewijzen in de ruimste zin van het woord , bewaard zijn gebleven , kan
men daaruit meestal gemakkelijk een aardig verhaaltje samenstellen . Al
gauw vraag ik daar dan ook naar , wanneer ik vaker in een huis kom . Zo
kreeg ik in de herfst van het vorig jaar de papieren van het huis Keizers-
gracht 576 ter inzage . Tot mijn verrassing bleek uit het oudst bewaarde
stuk , van 1706 , dat het huis aanvankelijk had behoord aan de metselaar
Schelte Popta en stellig ook door hem was gebouwd . Die Sehelte Popta nu
was een oude bekende van mij ; Prinsengracht 839 , waarvan ik jaren geleden
de geschiedenis eens uitzocht , was ook al door hem gezet . Beide huizen
waren in 1705 bij executie verkocht , omdat Schelte Popta zijn verplich-
tingen toen niet na kon komen . Nu hij voor een tweede maal mijn weg
kruiste , wilde ik wel eens wat meer over hem weten en daaraan dankt het
hier volgende verhaal zijn ontstaan .
Er is heel wat geld gestoken in de opbouw van het enorm grote 17de
eeuwse stadsdeel van Amsterdam . Dat gebeurde door particulieren , hetzij
de toekomstige bewoners zelf , hetzij bouwspeculanten . Fortuinen zijn hierin
verdiend
-
men vindt bij Elias verschillende van die bouwspeculanten of
van hun kinderen -, maar nog meer geld moet erin verloren zijn gegaan .
Administratieve bescheiden van zo'n bouwspeculant zijn voor zover ik
weet niet bewaard . Gelukkig hebben wij echter tal van mogelijkheden in
de stedelijke registers het een en ander hierover te vinden , vooral wanneer
het de ondernemers slecht ging . Het volgend verhaal is ontleend aan ge-
gevens daaruit en als schrille tegenstelling zal men een rijk en daardoor
uiterst deftig geworden familie uit het bouwvak en daartegenover een
combinatie van drie mensen uit dezelfde wereld , die er alles in verloren ,
vinden . De eerste is de familie van der Spelt en de andere de combinatie
van Hendrick Claasz de Vries , Schelte Popta en Jan Kraker .
In 1618 trouwde Wouter Jansz , een 22-jarige metselaar , geboortig uit
Gouda , met de 19-jarige Trijntgen Henrix , een dochter van Henrick Danc-
kertsz , de broer van de bekende Cornelis Danckertsz . De jongeman had
dus een goede entree in Amsterdam . Heel rijk was de familie echter niet ,
want toen de moeder stierf , bewees de vader - toen reeds van der Spelt
geheten -
In 1635 zijn vier kinderen niet meer dan ƒ 400 ,—. De zoon Hen-
drick , geboren in 1623 , werd in 1645 als meester-metselaar in het gilde
opgenomen , maar gaf acht jaren later bij zijn ondertrouw met Aeltie Priem
op steenkoper te zijn . Hun zoon Wouter - het enige kind - gaf bij diezelfde
50
51