Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 52

een huis in de Peperstraat te Beverwijk , dat tot 1636 in het bezit van zijn familie
bleef 1
. Ook in de Breestraat lagen een aantal van deze huizen . Volkert de Vla-
ming van Oudshoorn bezat daar een huis dat later in het bezit kwam van Joan
Baptist Bartolotti ( 1590-1624 ). Toen diens weduwe , Leonora Hellemans in 1627
hertrouwde met Pieter ComeHsz Hooft , de drost van Muiden , verkocht zij dit
huis 8
. Ook Nicokes Sohier , de bouwheer van het Huis met de Hoofden , bezat
een huis in de Breestraat , dat na zijn dood aan zijn zoon Constantijn kwam 3 .
Achter dit huis aan de Koningstraat lag een huis dat eerst aan Jacob Nicquet , een
zwager van de gouverneur generaal Reynst behoorde en dat daarna eigendom werd
van Jeronimus Coymans 4
. Deze laatste bezat meer buitenverbüjven ; te Lisse
stichtte hij Out-Santvliet 5 en in 1645 kocht hij het kasteel Merestein bij Bever-
wijk 6
.
De vogelvluchttekeningen die Daniel van Breen in 1648 van Beverwijk maakte
geven een uitstekend beeld van deze buitenhuizen die tussen de verdere bebou-
wing niet bijzonder opvallen . Alleen aan hun grotere erven en aan hun toegangs-
poorten kan men ze herkennen . De huizen zijn zeer bescheiden en in het centrum
van de stad de tuinen ook . Slechts de buitenplaatsen aan de rand van de stad
konden groter van opzet zijn , zij behoorden echter tot hetzelfde type 7
.
De Schans ofOud-Merestein te Beverwijk was gesticht op de plaats waar het klooster
Sion had gestaan . Bij de strijd om Haarlem was hier een schans aangelegd . In
1598 werd door Haarlem en Beverwijk gezamenlijk de ' beterschap boven den
erffpacht ' van 66 gulden per jaar van ' sijnen hoffstede ende boomgaerden laenen
met alle dye huijsinge heijningen ' overgedragen aan de Amsterdamse koopman
Nicokes Seys . Het goed bestond uit verschillende gedeelten , sommige rechten
en erfpachten waren reeds in 1593 ingegaan . Het bezit grensde achter aan het
Wijkermeer , aan de zuidzijde lag een stuk land Merestein , welke naam op de hof-
stede is overgegaan 8
.
Nicokas Seys , geboren te Gent , woonde op de Dam 9
. Hij bezat grond in de
Zijpe en kocht in 1606 de ruïne en de landerijen van het kasteel Oosterwijk ten
noorden van Beverwijk 10
. In 1618 vererfden deze bezittingen op zijn kleinzoon
Nicokes Pauw 11
.
1 Jaarboek Amstelodamum XLIV ( 1950 ) p . 97 .
2 Haerlem , Jaarboek 1941 , p . 49 .
3 Drs . J . van Venetien en Drs . R . M . T . Verwer , De Stede Beverwijck , affghetekent door Daniel
vanBreen 1648-
1649 . Beverwijk 1974 .
4 zie nopt 2 op deze p .
5 A . H . Hulkenberg , ' t Roemwaard Lisse . Alphen aan den Rijn , 1971 . p.32 .
6 Mr . H . J . J . Scholtens , Uit het verleden van Midden-Kennemerland . Den Haag 1947 . p . 209 . Rijks-
archief Haarlem . Oude Rechterlijke archieven Beverwijk no 284 f . 90v .
7 zie noot 3 op deze p .
8 Rijksarchief Haarlem . Oude Rechterlijke archieven Beverwijk no 1207 f . 64v .
» Elias,o.c.p.398 .
10 Jaarboek Amstelodamum XXXIII ( 1936 ). p . 40 ./. Berichten R.O.B . 1960-1961 . p . 537 .
11 Haerlem , Jaarboek 1941 , p . 47 .
Afrit jfr . I Sj $.
9 Hei huis Zuiderwyk te Beverwijk . Gedeelte uit schetsboek van Daniel van Breen , zie noot 3 op p . 98
Het huis de Schans is afgebeeld op de kaarten van Beverwijk van Boxhorn
( 1633 ) en Van Breen ( 1648 ). Het was een langgerekt gebouw dat met zijn korte
gevel aan de weg stond , daarnaast was een voorpkats , die met een poort van de
weg was afgesloten . Aan de andere kant van deze plaats waren de bijgebouwen 1
.
Scheybeek te Beverwijk werd vroeg in de zeventiende eeuw gesticht door Lau-
rens Joosten Baeck ( 1570-1642 ), afkomstig uit Vlaanderen . Hij bezat een suiker-
rafinaderij in de Keizerstraat , waarbij hij tot 1623 woonde , waarna hij verhuisde
naar een van de Nummerhuizen op de Kloveniersburgwal , die ten bate van het
Gasthuis werden verhuurd 2
. Van het buitenhuis Scheybeek bestaat een gravure
uit 1625 , die als illustratie diende bij een gedicht van Vondel ; de tekeningen van
Van Breen vullen onze kennis aan . Het huis bezat een schilddak met aan de voet
een rij kantelen . Aan de zijde van de weg was een aanbouw met een pkt dak .
Boven het huis verhief zich een opbouw met plat , dat een heerlijk uitzicht ge-
boden moet hebben op het meer en de duinen .
Het huis Zuiderwijk te Beverwijk was vkk naast Scheybeek gelegen en waar-
schijnlijk omstreeks 1620 gebouwd . In 1634 werd het door de Amsterdamse koop-
man Jan Arisz Hardebol verkocht aan Dirck en Jan van der Perre , eveneens
1 A . Rademaker , Hollands Tempe . Amsterdam 1728 . no . 26 . Het Zegepralend Kennemerland Deel
I.no 10 .
2 Dr . I . H . van Eeghen , De hofsteden Scheybeek en Akkerdam te Beverwijk , in : Maandblad Amstelo-
damum 45 ( 1958 ), p . 123 .
98
99