Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
van zijn tak der Bickers uitging kon de critiek van bepaalde tijdgenoten maar
nauwelijks doorstaan . Want van Willem's ouders , Mr . Pieter en Maria Cornelis
werd verzekerd , dat zij waren ' t'samen gestorven buitenslants om de trubbele
tijt terwijlen haer kinderen sijn opgebracht bij haer moeders susters '. Van de
drie zoons zou ' principael de outste een wilt wereltsch jonkman ' zijn geweest
en de anderen heetten ook ' seer werelts ' 1
.
Van Willem Bickers , die te Alkmaar poorter is geworden 19 december 1597 ,
vermeldt Elias in zijn ' Vroedschap ' slechts , dat hij in het jaar van zijn trouwen
overleden zou zijn en dit is juist . Echter had zijn vroege dood geen normale
oorzaak , want hij werd te Haarlem het slachtoffer van een moordaanslag . Zoals
uit de hierna aan te halen getuigenissen blijken zal , is Willem daar aan al zijn
opgelopen verwondingen bezweken , terwijl zijn te Alkmaar ten huize Van Nesse
verblijvende vrouw van het een en ander aanvankelijk onkundig was gebleven .
Willem Bicker's weduwe maakte een besloten testament op 14 januari 1598 ,
dat zij in tegenwoordigheid van twee bekende personen door de notaris Jan
Thomasz . Baert liet subscriberen . Als zwangere vrouw en ' sieckelijk te bedde
leggende ' ten huize van haar stiefvader Mr . van Nesse , waar zij bij voortduring
haar intrek bleef nemen , voegde zij opnieuw ziek voor notaris Van der Lijn
bij codicil enkele correcties toe aan haar oorspronkelijke makingen , onder dag-
tekening van 8 juni 1599 . De van Willem Bicker destijds door haar ten ge-
schenke ontvangen ' cleynodien ende juwelen ' bestemde zij voor de beide dochter-
tjes Van Nesse . Bovendien werd opgedragen aan haar moeder Anna Harcxs om
' haer syt satijnen vliegher en blomtfluwelen keurs
.. te employeren en be-
keeren tot alsulcken eynde als sij comparante verclaerde haer voersz moeder
aengeseyt te hebben en haer wel bekent te sijn '. Waarmede de testatrice kenne-
lijk een bestemming van deze voorname kledingstukken tot verwerking in
paramenten op het oog had 2
.
Nog in dezelfde maand juni is de weduwe Bicker overleden en werd op de
14e in de Grote Kerk bijgezet . Eén enkel kind is uit haar huwelijk in 1598 ge-
boren , een zoontje , dat naar zijn vader Willem Bicker genaamd werd . Dit na-
komelingetje is niet ouder dan vijf jaar geworden en het lijkt waarschijnlijk ,
dat de familie Van Nesse zich met zijn opvoeding zal hebben belast , zodat het
te Alkmaar zal zijn gestorven en daar in de kerk begraven zal zijn . Het begraaf-
register van Alkmaars parochiekerk is zo slordig bijgehouden , dat de betreffende
post in het vergeetboek kan zijn geraakt , tenzij we de boeking op 6 juli 1604
' t kint van Leuwen ' ( de familienaam van de ' Mijnheers ') op de jonge Willem
Bicker betrekken .
Korte tijd na het drama werd het duidelijk , dat er twee partijen ontstonden ,
die elkaar de opengevallen nalatenschappen wilden betwisten , de Van Alckemade's
1 Bijdragen Geschiedenis Bisdom Haarlem ' X , 1882 , bldz . 303 ; XVII , bldz . 288 .
2 E . Verwijs , Dr . J . Verdam en Dr . F . A . Stoett ' Middelnederlandsch Woordenboek ', ' s-Gravenhage
1929 , kol . 620 : een vlieger is een wijde mantel .
72
enerzijds en Mr . van Nesse anderzijds . Weldra bleek bovendien , dat het testa-
ment van Willem Bicker's weduwe zoek was en hoe men ook speurde het geheime
stuk van 1598 kwam niet tevoorschijn . Notaris Van der Lijn werd gevraagd het
protocol van zijn zwager Baert te controleren , maar hij moest rapporteren daarin
niets te hebben aangetroffen . Mr . van Nesse haastte zich vervolgens andere
maatregelen te nemen . Hij nodigde een vijftal personen uit onder wie zijn eigen
familielid Gijsbrecht Pietersz . Crabbemoes en Machteld Bicker te Haarlem , een
zuster van de vermoorde , om voor notaris Van der Lijn mededelingen te doen
over het tot stand komen van de acte van superscriptie van 13 januari 1598 en
over hetgeen zich had voltrokken bij de opening van het testament en van de
beide ooms van de weduwe Bicker , Claes van Alckemade , die persoonlijk de
zegels van het document had gebroken , en Jacob van Alckemade . 1 Machteld
Bicker alleen verzekerde :
' noijt uijt de monde van za : Willem Bicker haren broeder gehoort ofte verstaen
te hebben , te min zij dat an ijemande nageseijt ofte verpraet heeft , te weten
dat haren voorsz broeder op een tijt uijt de voorsz Elijsabet van Alckemade
zijnre huijsvrouwe soude verstaen hebben , als dat zij van de voorsz Anna Hareken
dochter haeren moeder dagelix zeer gemolesteert ende gequelt werde , ofte
eenichsints gevercht ofte gemoijt was , om haren goederen ofte oock ij et vandien
haren voorsz . moeder te maecken .'
En ten volgenden dage verscheen Anna Har ex als ' grootmoeder ' tevens
voogdes over haar kleinkind Willem Bicker tezamen met Crabbemoes , als naaste
bloedverwant en voogd , om aan hun mede-voogdes Machteld Bicker opdracht
te geven alle uitstaande vorderingen der overledenen te laten innen .
Bij verloop van tijd zijn er nog meer verklaringen door getuigen afgelegd
die tezamen genomen een vrij duidelijk beeld vormen van hetgeen zich allemaal
had afgespeeld vóór , tijdens en na het levenseinde van de ongelukkige Elisabet
van Alckemade weduwe Bicker . Terwüle van de duidelijkheid laat ik er hier
drie in extenso volgen .
I ATTESTATIE "
Op huyden den XXIII July anno XVI C en acht compareerde voor mij Huybert Jacobsz van der Lijn
notaris publycq bij den Houe van Hollandt geadmitteert , residerende binnen der stede Alcmaer ende
den getuijgen naergenoempt , d'eersame Mr . Jan Kies licentiaet inde Rechten poorter deser stede ,
oudt omtrent XLIII jaeren , rechtelicken gedaecht zijnde omme der waerheijt getuyehnisse te geuen
ter instantie en versoucke vanden eersamen Mr Gijsbrecht van Nesse mede poorter der voorsz stede ,
ende heeft bij zijne manne waerheyt in plaetse van eede , verclaert getuycht en geattesteert hoe waer es ,
dat hij getuijge op den XIIII Januarij anno XV C acht en tnegentich , beneffens eenen Jan Cornelisz
kistemaecker als getuijgen ouer za . Elijsabeth van Alckemades besloeten testament gestaen , mitsgaders
zijnen name en onderteijekeninghe opte rugge vandien gestelt heeft gehadt , noyt daer te vooren ofte
oick meerdere ouer des voorsz testatrices testament ofte uyterste wille als getuijge ofte andersins
1 Not . arch . Alkmaar dl . 32 fol °. 207 vso .
2 Not . arch . a . v . dl . 36 , fol °. 240 .
73
nauwelijks doorstaan . Want van Willem's ouders , Mr . Pieter en Maria Cornelis
werd verzekerd , dat zij waren ' t'samen gestorven buitenslants om de trubbele
tijt terwijlen haer kinderen sijn opgebracht bij haer moeders susters '. Van de
drie zoons zou ' principael de outste een wilt wereltsch jonkman ' zijn geweest
en de anderen heetten ook ' seer werelts ' 1
.
Van Willem Bickers , die te Alkmaar poorter is geworden 19 december 1597 ,
vermeldt Elias in zijn ' Vroedschap ' slechts , dat hij in het jaar van zijn trouwen
overleden zou zijn en dit is juist . Echter had zijn vroege dood geen normale
oorzaak , want hij werd te Haarlem het slachtoffer van een moordaanslag . Zoals
uit de hierna aan te halen getuigenissen blijken zal , is Willem daar aan al zijn
opgelopen verwondingen bezweken , terwijl zijn te Alkmaar ten huize Van Nesse
verblijvende vrouw van het een en ander aanvankelijk onkundig was gebleven .
Willem Bicker's weduwe maakte een besloten testament op 14 januari 1598 ,
dat zij in tegenwoordigheid van twee bekende personen door de notaris Jan
Thomasz . Baert liet subscriberen . Als zwangere vrouw en ' sieckelijk te bedde
leggende ' ten huize van haar stiefvader Mr . van Nesse , waar zij bij voortduring
haar intrek bleef nemen , voegde zij opnieuw ziek voor notaris Van der Lijn
bij codicil enkele correcties toe aan haar oorspronkelijke makingen , onder dag-
tekening van 8 juni 1599 . De van Willem Bicker destijds door haar ten ge-
schenke ontvangen ' cleynodien ende juwelen ' bestemde zij voor de beide dochter-
tjes Van Nesse . Bovendien werd opgedragen aan haar moeder Anna Harcxs om
' haer syt satijnen vliegher en blomtfluwelen keurs
.. te employeren en be-
keeren tot alsulcken eynde als sij comparante verclaerde haer voersz moeder
aengeseyt te hebben en haer wel bekent te sijn '. Waarmede de testatrice kenne-
lijk een bestemming van deze voorname kledingstukken tot verwerking in
paramenten op het oog had 2
.
Nog in dezelfde maand juni is de weduwe Bicker overleden en werd op de
14e in de Grote Kerk bijgezet . Eén enkel kind is uit haar huwelijk in 1598 ge-
boren , een zoontje , dat naar zijn vader Willem Bicker genaamd werd . Dit na-
komelingetje is niet ouder dan vijf jaar geworden en het lijkt waarschijnlijk ,
dat de familie Van Nesse zich met zijn opvoeding zal hebben belast , zodat het
te Alkmaar zal zijn gestorven en daar in de kerk begraven zal zijn . Het begraaf-
register van Alkmaars parochiekerk is zo slordig bijgehouden , dat de betreffende
post in het vergeetboek kan zijn geraakt , tenzij we de boeking op 6 juli 1604
' t kint van Leuwen ' ( de familienaam van de ' Mijnheers ') op de jonge Willem
Bicker betrekken .
Korte tijd na het drama werd het duidelijk , dat er twee partijen ontstonden ,
die elkaar de opengevallen nalatenschappen wilden betwisten , de Van Alckemade's
1 Bijdragen Geschiedenis Bisdom Haarlem ' X , 1882 , bldz . 303 ; XVII , bldz . 288 .
2 E . Verwijs , Dr . J . Verdam en Dr . F . A . Stoett ' Middelnederlandsch Woordenboek ', ' s-Gravenhage
1929 , kol . 620 : een vlieger is een wijde mantel .
72
enerzijds en Mr . van Nesse anderzijds . Weldra bleek bovendien , dat het testa-
ment van Willem Bicker's weduwe zoek was en hoe men ook speurde het geheime
stuk van 1598 kwam niet tevoorschijn . Notaris Van der Lijn werd gevraagd het
protocol van zijn zwager Baert te controleren , maar hij moest rapporteren daarin
niets te hebben aangetroffen . Mr . van Nesse haastte zich vervolgens andere
maatregelen te nemen . Hij nodigde een vijftal personen uit onder wie zijn eigen
familielid Gijsbrecht Pietersz . Crabbemoes en Machteld Bicker te Haarlem , een
zuster van de vermoorde , om voor notaris Van der Lijn mededelingen te doen
over het tot stand komen van de acte van superscriptie van 13 januari 1598 en
over hetgeen zich had voltrokken bij de opening van het testament en van de
beide ooms van de weduwe Bicker , Claes van Alckemade , die persoonlijk de
zegels van het document had gebroken , en Jacob van Alckemade . 1 Machteld
Bicker alleen verzekerde :
' noijt uijt de monde van za : Willem Bicker haren broeder gehoort ofte verstaen
te hebben , te min zij dat an ijemande nageseijt ofte verpraet heeft , te weten
dat haren voorsz broeder op een tijt uijt de voorsz Elijsabet van Alckemade
zijnre huijsvrouwe soude verstaen hebben , als dat zij van de voorsz Anna Hareken
dochter haeren moeder dagelix zeer gemolesteert ende gequelt werde , ofte
eenichsints gevercht ofte gemoijt was , om haren goederen ofte oock ij et vandien
haren voorsz . moeder te maecken .'
En ten volgenden dage verscheen Anna Har ex als ' grootmoeder ' tevens
voogdes over haar kleinkind Willem Bicker tezamen met Crabbemoes , als naaste
bloedverwant en voogd , om aan hun mede-voogdes Machteld Bicker opdracht
te geven alle uitstaande vorderingen der overledenen te laten innen .
Bij verloop van tijd zijn er nog meer verklaringen door getuigen afgelegd
die tezamen genomen een vrij duidelijk beeld vormen van hetgeen zich allemaal
had afgespeeld vóór , tijdens en na het levenseinde van de ongelukkige Elisabet
van Alckemade weduwe Bicker . Terwüle van de duidelijkheid laat ik er hier
drie in extenso volgen .
I ATTESTATIE "
Op huyden den XXIII July anno XVI C en acht compareerde voor mij Huybert Jacobsz van der Lijn
notaris publycq bij den Houe van Hollandt geadmitteert , residerende binnen der stede Alcmaer ende
den getuijgen naergenoempt , d'eersame Mr . Jan Kies licentiaet inde Rechten poorter deser stede ,
oudt omtrent XLIII jaeren , rechtelicken gedaecht zijnde omme der waerheijt getuyehnisse te geuen
ter instantie en versoucke vanden eersamen Mr Gijsbrecht van Nesse mede poorter der voorsz stede ,
ende heeft bij zijne manne waerheyt in plaetse van eede , verclaert getuycht en geattesteert hoe waer es ,
dat hij getuijge op den XIIII Januarij anno XV C acht en tnegentich , beneffens eenen Jan Cornelisz
kistemaecker als getuijgen ouer za . Elijsabeth van Alckemades besloeten testament gestaen , mitsgaders
zijnen name en onderteijekeninghe opte rugge vandien gestelt heeft gehadt , noyt daer te vooren ofte
oick meerdere ouer des voorsz testatrices testament ofte uyterste wille als getuijge ofte andersins
1 Not . arch . Alkmaar dl . 32 fol °. 207 vso .
2 Not . arch . a . v . dl . 36 , fol °. 240 .
73
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.