Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
te zijn , heeft hij ook daar nog een testament gemaakt als ' d'eersame Louris
bicker Pietersz van Amsteldam ' met ' d'eerbare Annitgen Heyndrick Haecken
dochter ' op 2 mei 1591 . Dit stuk bevat weinig bizonderheden van belang . Merk-
waardig is , dat man en vrouw elkaar over en weer een vruchtgebruik in geld
maakten respectievelijk van ƒ 10.000 ,— en ƒ 12.000 ,— uit eigen goederen , die
' niet die gereetste noch ongereetste weesen sullen ', wèl een bewijs derhalve dat
elks vermogen voor die tijd groot was 1
.
Zijn vader , ' d'eersame Pieter Bicker Pietersz van Amsterdam ' had al eerder
te Alkmaar domicilie gekozen ; hij had daar bovendien zijn derde vrouw gevon-
den , jkvr . Joosgen van Teylingen , de dochter van mr . Floris Augustijnsz . en
Maria Jans ( van Egmond ) van de Nienburg met wie hij in zijn schoonvaders
huis op de hoek van Langestraat en Hoogstraat voor notaris Lobbrandt Coren
huwelijkse voorwaarden maakte op 3 augustus 1577 ' omtrent acht ure nae
noene '. Hij was er vergezeld door Andries Boelisz . Claesz ., de man , die ' in
Pieter Bicker's brouwerie ' te Amsterdam woonde en zij , als weduwe van Allert
Schenck van Toutenburg door haar vader en haar broeder Cornelis . Naderhand ,
op 29 oktober 1578 Het Pieter Bicker zich te Alkmaar poorter maken . Een kind
van hem werd er begraven in 1580 2
.
Een derde lid van de familie Bicker , dat zich naar Alkmaar begaf , is de hoofd-
persoon in de thans volgende historie . Dit was Willem Bicker . Tot beter begrip
zal ik eerst de relaties beschrijven , die tot de zijnen zouden gaan behoren .
*
* *
In Holland's Noorderkwartier is omtreeks het midden der XVIe eeuw een van
de meest vooraanstaande personages geweest de groot-grondbezitter Harck Jansz .
Mijnheers van Oudkarspel , ook genoemd Van Leeuwen of Van Schagen . Hij
stond bekend wegens zijn grote deskundigheid in dijkszaken en was dijkgraaf
van de Hondsbossehe en Duinen tot Petten . Als zodanig werd hij in 1556 aan-
gewezen om met twee andere dijkgraven het nieuwe bewind te aanvaarden over
de bedijking van de Zijpe . Voorts heeft hij bij de tot stand koming van het
hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen in Kennemerland en West-
Friesland een rol gespeeld ; hij diende daar als heemraad . Na zich op hoge leeftijd
uit zaken teruggetrokken te hebben , kocht hij een woning te Alkmaar aan de
zuidzijde der Langestraat ten oosten van het ' Moriaanshoofd ' en ' Herck mijn
Heers is poorter ( van Alkmaar ) geworden den Xen Maij a °. 72 '. Ter plaatse
fungeerde hij zowel als raad en als schepen tussen 1571 en 1584 , in welk jaar
hij op 2 november in de Grote - of S . Laurenskerk aldaar begraven werd in het
1 Voor not . L . J . Coren , Alkmaar , not . arch . dl . 5 , fol °. 62 vso .
2 ld ., dl . 4 , fol °. 92 . Vgl . I . H . van Eeghen ' Dagboek van Broeder Wouter Jacobsz .', II , Groningen
1960 , bldz . 516 met noot 1 . — Andries Claesz . Boelens + mrt . 1578 ; zie Elias ' Vroedschap ' I ,
blz 242 sub cc . ( x ).
o.-einde van het schip onder een zerk met het wapen , dat wij ook van hem als
schepen kennen , voorzien van een klimmende leeuw 1
.
Harck Jansz . is tweemaal getrouwd geweest , in eerste huwelijk met een onbe-
kende en in tweede met Griete Gerrits . Deze laatste vrouw was weduwe van
Jan Jacobsz . met wie zij te Schagen gewoond had op een aanzienlijke bezitting .
In dat stadje bezat zij een tweetal onder een steen liggende kerkegraven , waarin
behalve haar man tevens haar ouders waren begraven . Ook zij behoorde onder
de uitzonderlijk goed gesitueerden . Krachtens haar laatste testament van 14 febru-
ari 1603 werden talrijke familieleden bedacht o.a . de schout van Alkmaar Jan
Dirksz . en de jonge Willem Bicker voor welke laatste een zilveren lepel bestemd
was , maar in het bizonder haar stiefdochter Anna Harcxs . Bij twee codicillen
van augustus 1606 , reeds ziek te bed liggende , vulde Griete Gerrits haar makingen
aan . Te Alkmaar gestorven werd zij te Schagen op 7 oktober 1606 bijgezet 2
.
Anna Harcxs was het enig kind van Harck Mijnheers uit diens eerste huwelijk .
Met haar voormelde stiefmoeder heeft zij in maart 1585 een notariële scheiding
aangegaan , nadat zij getrouwd was met Mr . Willem van Alckemade . Deze
bruidegom was herkomstig uit een Amsterdams geslacht , dat zich op grond
van een beweerde , maar allerminst bewezen , afstamming , weldra zou trachten
te vereenzelvigen met de adellijke stam van die naam . Mr . Willem was de zoon
Van Floris Maertsz . en Lijsbeth Jacobsdochter . Bij zijn huwelijk heeft hij zich
te Alkmaar gevestigd in een door hem gekocht huis in de Coorstraat en het
poorterschap verwierf hij er op 15 november 1578 . Oud is hij niet geworden ;
hij zou mogelijk de ' Mr . Willem ' geweest kunnen zijn , die omstreeks 1 december
1581 in de Grote Kerk begraven werd . Anna is als zijn weduwe hertrouwd op
3 juli 1587 met de oud-burgemeester van Haarlem Mr . Gijsbert van Nesse , in
zijn tijd een bekend advocaat , wiens derde vrouw zij geworden is . Anna Harcxs
overleed op 19 mei 1612 en werd op 22 d.a.v . in de S . Laurens begraven 3 .
Mr . van Nesse was eerder getrouwd geweest met Geertruijd , dochter van Cornelis
Dirksz . en Mechteld Crabbemorsch of Crabbemoes van Blanckeroort , die op
22 september 1585 gestorven was 4
.
Mr . Willem van Alckemade had uit zijn echt met Anna Harcxs Mijnheers
slechts één dochter nagelaten , Lijsbethgen genaamd . Zij is ook in een Amster-
damse familie getrouwd ; te weten anno 1597 met Willem Bicker . De faam , welke
1 Helmteken een leeuw , uitkomende ; het schepenzegel in de collectie zegels , gemeente-archief Alkmaar.Het
wapen wijst misschien op verwantschap met een Heer van Brederode , tot wiens heerlijkhedenOudkarspel behoorde .
2 Voor het onderhoud van haar complex gaf het testament uitvoerige voorschriften , zelfs het beloopder osendrop niet achterwege latende ; gemeente archief Alkmaar notar . archief dl . 16 fol °. 95 en
18 fol . 155 vso . en 163 .
3 ' De Nederlandsche Leeuw ' LVlll , 1940 , kol . 25/6 . De schilderijen kwamen , na vererving op defamilies Ramp en Heereman van Zuijdtwijk op het huis ' Oudegein ' terecht . Zie Elias " Vroedschap '
I , bldz . 54/5 . — Machteld Bicker sloot zich later aan bij de Maagden van de Hoek te Haarlem .
4 Zie vorige noot en ' Jaarboek Centraal Bureau v . Genealogie ' XXVflI , 1974 , bldz . 197/8 ; 206 ; 210
en voorts ' Algemeen Nederl . Familieblad ' 1883 , bldz . 95-2 .
70
71
bicker Pietersz van Amsteldam ' met ' d'eerbare Annitgen Heyndrick Haecken
dochter ' op 2 mei 1591 . Dit stuk bevat weinig bizonderheden van belang . Merk-
waardig is , dat man en vrouw elkaar over en weer een vruchtgebruik in geld
maakten respectievelijk van ƒ 10.000 ,— en ƒ 12.000 ,— uit eigen goederen , die
' niet die gereetste noch ongereetste weesen sullen ', wèl een bewijs derhalve dat
elks vermogen voor die tijd groot was 1
.
Zijn vader , ' d'eersame Pieter Bicker Pietersz van Amsterdam ' had al eerder
te Alkmaar domicilie gekozen ; hij had daar bovendien zijn derde vrouw gevon-
den , jkvr . Joosgen van Teylingen , de dochter van mr . Floris Augustijnsz . en
Maria Jans ( van Egmond ) van de Nienburg met wie hij in zijn schoonvaders
huis op de hoek van Langestraat en Hoogstraat voor notaris Lobbrandt Coren
huwelijkse voorwaarden maakte op 3 augustus 1577 ' omtrent acht ure nae
noene '. Hij was er vergezeld door Andries Boelisz . Claesz ., de man , die ' in
Pieter Bicker's brouwerie ' te Amsterdam woonde en zij , als weduwe van Allert
Schenck van Toutenburg door haar vader en haar broeder Cornelis . Naderhand ,
op 29 oktober 1578 Het Pieter Bicker zich te Alkmaar poorter maken . Een kind
van hem werd er begraven in 1580 2
.
Een derde lid van de familie Bicker , dat zich naar Alkmaar begaf , is de hoofd-
persoon in de thans volgende historie . Dit was Willem Bicker . Tot beter begrip
zal ik eerst de relaties beschrijven , die tot de zijnen zouden gaan behoren .
*
* *
In Holland's Noorderkwartier is omtreeks het midden der XVIe eeuw een van
de meest vooraanstaande personages geweest de groot-grondbezitter Harck Jansz .
Mijnheers van Oudkarspel , ook genoemd Van Leeuwen of Van Schagen . Hij
stond bekend wegens zijn grote deskundigheid in dijkszaken en was dijkgraaf
van de Hondsbossehe en Duinen tot Petten . Als zodanig werd hij in 1556 aan-
gewezen om met twee andere dijkgraven het nieuwe bewind te aanvaarden over
de bedijking van de Zijpe . Voorts heeft hij bij de tot stand koming van het
hoogheemraadschap van de Uitwaterende Sluizen in Kennemerland en West-
Friesland een rol gespeeld ; hij diende daar als heemraad . Na zich op hoge leeftijd
uit zaken teruggetrokken te hebben , kocht hij een woning te Alkmaar aan de
zuidzijde der Langestraat ten oosten van het ' Moriaanshoofd ' en ' Herck mijn
Heers is poorter ( van Alkmaar ) geworden den Xen Maij a °. 72 '. Ter plaatse
fungeerde hij zowel als raad en als schepen tussen 1571 en 1584 , in welk jaar
hij op 2 november in de Grote - of S . Laurenskerk aldaar begraven werd in het
1 Voor not . L . J . Coren , Alkmaar , not . arch . dl . 5 , fol °. 62 vso .
2 ld ., dl . 4 , fol °. 92 . Vgl . I . H . van Eeghen ' Dagboek van Broeder Wouter Jacobsz .', II , Groningen
1960 , bldz . 516 met noot 1 . — Andries Claesz . Boelens + mrt . 1578 ; zie Elias ' Vroedschap ' I ,
blz 242 sub cc . ( x ).
o.-einde van het schip onder een zerk met het wapen , dat wij ook van hem als
schepen kennen , voorzien van een klimmende leeuw 1
.
Harck Jansz . is tweemaal getrouwd geweest , in eerste huwelijk met een onbe-
kende en in tweede met Griete Gerrits . Deze laatste vrouw was weduwe van
Jan Jacobsz . met wie zij te Schagen gewoond had op een aanzienlijke bezitting .
In dat stadje bezat zij een tweetal onder een steen liggende kerkegraven , waarin
behalve haar man tevens haar ouders waren begraven . Ook zij behoorde onder
de uitzonderlijk goed gesitueerden . Krachtens haar laatste testament van 14 febru-
ari 1603 werden talrijke familieleden bedacht o.a . de schout van Alkmaar Jan
Dirksz . en de jonge Willem Bicker voor welke laatste een zilveren lepel bestemd
was , maar in het bizonder haar stiefdochter Anna Harcxs . Bij twee codicillen
van augustus 1606 , reeds ziek te bed liggende , vulde Griete Gerrits haar makingen
aan . Te Alkmaar gestorven werd zij te Schagen op 7 oktober 1606 bijgezet 2
.
Anna Harcxs was het enig kind van Harck Mijnheers uit diens eerste huwelijk .
Met haar voormelde stiefmoeder heeft zij in maart 1585 een notariële scheiding
aangegaan , nadat zij getrouwd was met Mr . Willem van Alckemade . Deze
bruidegom was herkomstig uit een Amsterdams geslacht , dat zich op grond
van een beweerde , maar allerminst bewezen , afstamming , weldra zou trachten
te vereenzelvigen met de adellijke stam van die naam . Mr . Willem was de zoon
Van Floris Maertsz . en Lijsbeth Jacobsdochter . Bij zijn huwelijk heeft hij zich
te Alkmaar gevestigd in een door hem gekocht huis in de Coorstraat en het
poorterschap verwierf hij er op 15 november 1578 . Oud is hij niet geworden ;
hij zou mogelijk de ' Mr . Willem ' geweest kunnen zijn , die omstreeks 1 december
1581 in de Grote Kerk begraven werd . Anna is als zijn weduwe hertrouwd op
3 juli 1587 met de oud-burgemeester van Haarlem Mr . Gijsbert van Nesse , in
zijn tijd een bekend advocaat , wiens derde vrouw zij geworden is . Anna Harcxs
overleed op 19 mei 1612 en werd op 22 d.a.v . in de S . Laurens begraven 3 .
Mr . van Nesse was eerder getrouwd geweest met Geertruijd , dochter van Cornelis
Dirksz . en Mechteld Crabbemorsch of Crabbemoes van Blanckeroort , die op
22 september 1585 gestorven was 4
.
Mr . Willem van Alckemade had uit zijn echt met Anna Harcxs Mijnheers
slechts één dochter nagelaten , Lijsbethgen genaamd . Zij is ook in een Amster-
damse familie getrouwd ; te weten anno 1597 met Willem Bicker . De faam , welke
1 Helmteken een leeuw , uitkomende ; het schepenzegel in de collectie zegels , gemeente-archief Alkmaar.Het
wapen wijst misschien op verwantschap met een Heer van Brederode , tot wiens heerlijkhedenOudkarspel behoorde .
2 Voor het onderhoud van haar complex gaf het testament uitvoerige voorschriften , zelfs het beloopder osendrop niet achterwege latende ; gemeente archief Alkmaar notar . archief dl . 16 fol °. 95 en
18 fol . 155 vso . en 163 .
3 ' De Nederlandsche Leeuw ' LVlll , 1940 , kol . 25/6 . De schilderijen kwamen , na vererving op defamilies Ramp en Heereman van Zuijdtwijk op het huis ' Oudegein ' terecht . Zie Elias " Vroedschap '
I , bldz . 54/5 . — Machteld Bicker sloot zich later aan bij de Maagden van de Hoek te Haarlem .
4 Zie vorige noot en ' Jaarboek Centraal Bureau v . Genealogie ' XXVflI , 1974 , bldz . 197/8 ; 206 ; 210
en voorts ' Algemeen Nederl . Familieblad ' 1883 , bldz . 95-2 .
70
71
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.