Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
VRACHTPRIJZEN
De vrachtprijs , die betaald moest worden voor een enkele reis naar Italië , werd
meestal uitgedrukt in dukaten van 11 Spaanse realen . Bij de berekening van de
vrachtprijs is uitgegaan van de gebruikelijke wisselkoers van Italië op Amsterdam
op uso ( 2 maanden ), of 1 ^ uso of dubbel uso , na de lossing van het schip . Deze
wisselkoers was ƒ 3 ,— per dukaat ( 120 groten Vlaams ).
Daar in enkele andere contrakten de vrachtprijs in guldens is aangegeven , was
het mogelijk de omgerekende vrachtprijs hiermee te vergelijken . Er is echter ook
rekening gehouden met de daling van de waarde van de dukaat in Venetië naar
ƒ 2,50 .
In 1591 is er maar één bevrachter . De Amsterdamse koopman Willem Willemss
( van Beijnstorp ) heeft toen 13 schepen naar Viareggio bevracht , met als uitloop-
mogelijkheid Livorno , La Spezia of Genua . De haven van Viareggio was moeilijk
te bereiken . In de begintijd was de haven te ondiep en verder moest er vaak
rekening gehouden worden met de ongunstige wind . De vrachtprijs , die in Genua
uitbetaald moest worden , was voor alle drie havens gelijk .
Op 6 augustus 1591 betaalde Willem Willemss bij het door hem gecharterde
schip ƒ 75 ,— voor het gestorte graan en / 81 ,— voor graan in zakken . Dit prijs-
verschil van / 6 ,— tussen gestort graan en graan in zakken was toen gebruikelijk .
Na 1592 komt de uitdrukking ' graan in zakken ' niet meer voor . In 1591 Hep de
vrachtprijs op . Mogelijk op grond van geruchten . Tussen 3 september en
20 november 1591 schommelde de vrachtprijs voor gestort graan tussen / 81 ,—
en / 99 ,— per last . Voor gestorte rogge was de gemiddelde vrachtprijs in 1591
ƒ 92,50 per last .
De tendens van 1591 zette zich voort in 1592 . Tarwe in zakken werd op
23 januari 1592 bevracht tegen ƒ 105 ,— en op 8 februari tegen ƒ 108 ,— per last .
In de bevrachtingscontrakten tussen 19 augustus en 1 december 1592 is de
gemiddelde vrachtprijs voor rogge ƒ 71 ,— en voor tarwe ƒ 77 ,— per last . De
vrachtprijzen op Venetië worden later behandeld .
Een enkele uitzondering nagelaten is de vrachtprijs van Amsterdam , Holland
of Zeeland op Genua , Livorno of Viareggio voor alle drie havens gelijk . Op
Civitavecchia werd meestal ƒ 3 ,— per last meer betaald . Dit gold ook voor Napels
en Palermo . De vrachtprijs naar Napels werd later hoger . Men moest toen een
pas hebben van de vice-koning van Napels . De Amsterdamse bevrachters hadden
deze kennelijk in voorraad want ze gaven ze uit aan de schippers die daarheen
bevracht waren .
In onderstaand overzicht van de vrachtprijs is uitgegaan van de eenheid van
vrachtprijs voor de keuzehavens Livorno , Genua , La Spezia en Viareggio .
Indien rechtstreeks naar een bepaalde haven bevracht werd , lag de vrachtprijs
meestal lager . In Livorno of Genua moest rekening gehouden worden met een
wachttijd , voor men vernam waar gelost moest worden . De lostijd in de Italiaanse
havens was meestal een maand . Alle vrachtprijzen zijn per last .
In de enkele gevallen , waarin de vrachtprijs in Bremer last opgegeven werd , is
dit speciaal vermeld . Er is maar gestreefd voor elk jaar een gemiddelde vrachtprijs
te geven .
- rogge ( 16 bevrachtingen ) ƒ 61 ,—, tarwe ( 18 bevrachtingen ) ƒ 64 ,— Bonen zelfde prijs als tarwe .
- tarwe ( 4 bevr .) ƒ 48 ,—.
Holland-Setubal ( zout laden)-Oostzee ( meestal Danzig , zout lossen en graan laden)-Italië
( 8 bevr .) ƒ 92 ,—.
Oostzee-Amsterdam ( lossen ) ƒ 34 ,—.
1595 - slechts 2 schepen , 1 bevrachting Amsterdam-Setubal-Oostzee-Genua , Livorno of La Spezia
ƒ 88 ,—.
1596 - rogge ( 11 bevr .) ƒ 50 ,—, tarwe ( 15 bevr .) ƒ 53 ,—. Indien achter Engeland om gevaren moest
worden , werd de vrachtprijs ƒ 3 ,— hoger .
Amsterdam-Danzig ( achter Engeland om)-Livorno , rogge ƒ 63,75 en tarwe ƒ 67 ,— ( beide 5 bevr .)
1597 - enkele schepen , verschillende routes . Vrachtprijs bij de hoop ( dus in één bedrag ). Lading :
koopmanschappen . Terug Amsterdam , 1 maal Rotterdam .
1598 - 14 schepen , verschillende routes o.a . via Engelse havens met lood en koopmansgoederen naar
Italië . Vaak terug naar Amsterdam . Vrachtprijs bij de hoop , b.v . : een schip van 180 last
Amsterdam - Archangel-
Genua of Livorno-Kreta-Londen of Amsterdam voor ƒ 14.450 ,—.
1599 — 9 schepen als boven . Na de Italiaanse havens op de terugreis via Safi ( Marokko ), Sardinië , het
Venetiaanse gebied , Kerkyra ( Corfoe ), Zakynthos ( Xanten ) of Kreta .
1600 - rogge ( 3 bevr .) ƒ 45 ,—. Anders diverse routes en vrachtprijs bij de hoop , b.v . een schip van
90 last Amsterdam-La Rochelle , Nantes of Bordeaux ( graan laden)-Genua , Livorno of Civita-
vecchia , Venetië , Sardinië , Malta of Kreta terug naar Amsterdam .
1601 - diverse routes en ladingen . Meest vrachtprijs bij de hoop . In enkele vrachtcontrakten wordt de
lastprijs in guldens opgegeven , nl . tarwe ƒ 27 ,—, bonen en erwten ƒ 29 ,—. Amsterdam-
Franse havens ( Marans , Charante , Nantes , Bordeaux of La Rochelle , graan laden)-
Italië ( Livorno etc ), rogge ƒ 33 ,—, tarwe ƒ 36 ,—. Laadtijd in Frankrijk 1 maand .
In October is de vrachtprijs voor vier schepen , die met graan geladen naar Genua , Livorno ,
La Spezia of Viareggio bevracht worden bij de hoop , per last ƒ 26 ,—.
1602 - rogge ( 7 bevr .) ƒ 31 ,— , tarwe ( 8 bevr .) ƒ 33 ,— , bonen ( 2 bevr . ƒ 35,75 .)
Amsterdam-Frankrijk ( graan laden)-Genua etc . ƒ 40 ,—.
Zeeland-La Rochelle , Marans of Charante ( graan laden)-Genua etc . ƒ 51 ,—.
Indien het graan in Bordeaux geladen wordt ƒ 53 ,—.
— vrachtprijs bij de hoop of per maand .
- rogge ( 10 bevr .) ƒ 21 ,— , tarwe ( 11 bevr .) ƒ 23,50 , bonen ( 5 bevr .) ƒ 28,50 .
Naar Napels ƒ 3 ,— meer .
Amsterdam via Harwich-Livorno etc . tarwe ( 4 bevr .) ƒ 34 ,—. Amsterdam-
Schotland-Livorno etc . tarwe ( 2 bevr .) ƒ 33 ,—.
Via Frankrijk met tarwe naar Livorno etc . ƒ 31,50 .
1605 - rogge ( 8 bevr .) ƒ 21 ,— , tarwe ( 6 bevr .) ƒ 22,50 .
Amsterdam-La Rochelle-Genua ƒ 24 ,—.
1606 - rogge ( 32 bevr .) ƒ 28,50 , tarwe ( 70 bevr .) ƒ 32,50 .
Amsterdam-Danzig-Genua of Livorno , rogge ( 15 bevr .) ƒ 37 ,—, tarwe ( 16 bevr .) ƒ 39,50 . Amsterdam-
Bremen-Livorno , graan ƒ 45 ,—.
Amsterdam-Weser-Livorno , rogge ƒ 40,50 en tarwe ƒ 43,50 per Bremer last . Er is ook een
contrakt van ƒ 36 ,—.
1607 - rogge ( 77 bevr .) ƒ 47,50 , tarwe ( 100 bevr .) ƒ 51 ,— .
Amsterdam-Danzig-Livorno etc , rogge ( 38 bevr .) ƒ 58 ,—, tarwe ( 34 bevr .) ƒ 61 ,—. Amsterdam-
Weser-Livorno etc , rogge ƒ 64 ,— en tarwe ƒ 67 ,— per Bremer last .
Amsterdam-La Rochelle-
Livorno etc , rogge en tarwe ƒ 54 ,—. Amsterdam-
Napels , rogge ƒ 57 ,—, tarwe ƒ 60 ,—.
1608 - tarwe ( 5 bevr .) ƒ 28,50 .
Amsterdam-Danzig-Genua , rogge ƒ 40,50 , tarwe ƒ 44,50 .
- koopmanschappen . Vrachtprijs bij de hoop .
- tarwe ( 12 bevr .) ƒ 17 ,—.
- rogge ( 5 bevr .) ƒ 16,50 .
52
53
De vrachtprijs , die betaald moest worden voor een enkele reis naar Italië , werd
meestal uitgedrukt in dukaten van 11 Spaanse realen . Bij de berekening van de
vrachtprijs is uitgegaan van de gebruikelijke wisselkoers van Italië op Amsterdam
op uso ( 2 maanden ), of 1 ^ uso of dubbel uso , na de lossing van het schip . Deze
wisselkoers was ƒ 3 ,— per dukaat ( 120 groten Vlaams ).
Daar in enkele andere contrakten de vrachtprijs in guldens is aangegeven , was
het mogelijk de omgerekende vrachtprijs hiermee te vergelijken . Er is echter ook
rekening gehouden met de daling van de waarde van de dukaat in Venetië naar
ƒ 2,50 .
In 1591 is er maar één bevrachter . De Amsterdamse koopman Willem Willemss
( van Beijnstorp ) heeft toen 13 schepen naar Viareggio bevracht , met als uitloop-
mogelijkheid Livorno , La Spezia of Genua . De haven van Viareggio was moeilijk
te bereiken . In de begintijd was de haven te ondiep en verder moest er vaak
rekening gehouden worden met de ongunstige wind . De vrachtprijs , die in Genua
uitbetaald moest worden , was voor alle drie havens gelijk .
Op 6 augustus 1591 betaalde Willem Willemss bij het door hem gecharterde
schip ƒ 75 ,— voor het gestorte graan en / 81 ,— voor graan in zakken . Dit prijs-
verschil van / 6 ,— tussen gestort graan en graan in zakken was toen gebruikelijk .
Na 1592 komt de uitdrukking ' graan in zakken ' niet meer voor . In 1591 Hep de
vrachtprijs op . Mogelijk op grond van geruchten . Tussen 3 september en
20 november 1591 schommelde de vrachtprijs voor gestort graan tussen / 81 ,—
en / 99 ,— per last . Voor gestorte rogge was de gemiddelde vrachtprijs in 1591
ƒ 92,50 per last .
De tendens van 1591 zette zich voort in 1592 . Tarwe in zakken werd op
23 januari 1592 bevracht tegen ƒ 105 ,— en op 8 februari tegen ƒ 108 ,— per last .
In de bevrachtingscontrakten tussen 19 augustus en 1 december 1592 is de
gemiddelde vrachtprijs voor rogge ƒ 71 ,— en voor tarwe ƒ 77 ,— per last . De
vrachtprijzen op Venetië worden later behandeld .
Een enkele uitzondering nagelaten is de vrachtprijs van Amsterdam , Holland
of Zeeland op Genua , Livorno of Viareggio voor alle drie havens gelijk . Op
Civitavecchia werd meestal ƒ 3 ,— per last meer betaald . Dit gold ook voor Napels
en Palermo . De vrachtprijs naar Napels werd later hoger . Men moest toen een
pas hebben van de vice-koning van Napels . De Amsterdamse bevrachters hadden
deze kennelijk in voorraad want ze gaven ze uit aan de schippers die daarheen
bevracht waren .
In onderstaand overzicht van de vrachtprijs is uitgegaan van de eenheid van
vrachtprijs voor de keuzehavens Livorno , Genua , La Spezia en Viareggio .
Indien rechtstreeks naar een bepaalde haven bevracht werd , lag de vrachtprijs
meestal lager . In Livorno of Genua moest rekening gehouden worden met een
wachttijd , voor men vernam waar gelost moest worden . De lostijd in de Italiaanse
havens was meestal een maand . Alle vrachtprijzen zijn per last .
In de enkele gevallen , waarin de vrachtprijs in Bremer last opgegeven werd , is
dit speciaal vermeld . Er is maar gestreefd voor elk jaar een gemiddelde vrachtprijs
te geven .
- rogge ( 16 bevrachtingen ) ƒ 61 ,—, tarwe ( 18 bevrachtingen ) ƒ 64 ,— Bonen zelfde prijs als tarwe .
- tarwe ( 4 bevr .) ƒ 48 ,—.
Holland-Setubal ( zout laden)-Oostzee ( meestal Danzig , zout lossen en graan laden)-Italië
( 8 bevr .) ƒ 92 ,—.
Oostzee-Amsterdam ( lossen ) ƒ 34 ,—.
1595 - slechts 2 schepen , 1 bevrachting Amsterdam-Setubal-Oostzee-Genua , Livorno of La Spezia
ƒ 88 ,—.
1596 - rogge ( 11 bevr .) ƒ 50 ,—, tarwe ( 15 bevr .) ƒ 53 ,—. Indien achter Engeland om gevaren moest
worden , werd de vrachtprijs ƒ 3 ,— hoger .
Amsterdam-Danzig ( achter Engeland om)-Livorno , rogge ƒ 63,75 en tarwe ƒ 67 ,— ( beide 5 bevr .)
1597 - enkele schepen , verschillende routes . Vrachtprijs bij de hoop ( dus in één bedrag ). Lading :
koopmanschappen . Terug Amsterdam , 1 maal Rotterdam .
1598 - 14 schepen , verschillende routes o.a . via Engelse havens met lood en koopmansgoederen naar
Italië . Vaak terug naar Amsterdam . Vrachtprijs bij de hoop , b.v . : een schip van 180 last
Amsterdam - Archangel-
Genua of Livorno-Kreta-Londen of Amsterdam voor ƒ 14.450 ,—.
1599 — 9 schepen als boven . Na de Italiaanse havens op de terugreis via Safi ( Marokko ), Sardinië , het
Venetiaanse gebied , Kerkyra ( Corfoe ), Zakynthos ( Xanten ) of Kreta .
1600 - rogge ( 3 bevr .) ƒ 45 ,—. Anders diverse routes en vrachtprijs bij de hoop , b.v . een schip van
90 last Amsterdam-La Rochelle , Nantes of Bordeaux ( graan laden)-Genua , Livorno of Civita-
vecchia , Venetië , Sardinië , Malta of Kreta terug naar Amsterdam .
1601 - diverse routes en ladingen . Meest vrachtprijs bij de hoop . In enkele vrachtcontrakten wordt de
lastprijs in guldens opgegeven , nl . tarwe ƒ 27 ,—, bonen en erwten ƒ 29 ,—. Amsterdam-
Franse havens ( Marans , Charante , Nantes , Bordeaux of La Rochelle , graan laden)-
Italië ( Livorno etc ), rogge ƒ 33 ,—, tarwe ƒ 36 ,—. Laadtijd in Frankrijk 1 maand .
In October is de vrachtprijs voor vier schepen , die met graan geladen naar Genua , Livorno ,
La Spezia of Viareggio bevracht worden bij de hoop , per last ƒ 26 ,—.
1602 - rogge ( 7 bevr .) ƒ 31 ,— , tarwe ( 8 bevr .) ƒ 33 ,— , bonen ( 2 bevr . ƒ 35,75 .)
Amsterdam-Frankrijk ( graan laden)-Genua etc . ƒ 40 ,—.
Zeeland-La Rochelle , Marans of Charante ( graan laden)-Genua etc . ƒ 51 ,—.
Indien het graan in Bordeaux geladen wordt ƒ 53 ,—.
— vrachtprijs bij de hoop of per maand .
- rogge ( 10 bevr .) ƒ 21 ,— , tarwe ( 11 bevr .) ƒ 23,50 , bonen ( 5 bevr .) ƒ 28,50 .
Naar Napels ƒ 3 ,— meer .
Amsterdam via Harwich-Livorno etc . tarwe ( 4 bevr .) ƒ 34 ,—. Amsterdam-
Schotland-Livorno etc . tarwe ( 2 bevr .) ƒ 33 ,—.
Via Frankrijk met tarwe naar Livorno etc . ƒ 31,50 .
1605 - rogge ( 8 bevr .) ƒ 21 ,— , tarwe ( 6 bevr .) ƒ 22,50 .
Amsterdam-La Rochelle-Genua ƒ 24 ,—.
1606 - rogge ( 32 bevr .) ƒ 28,50 , tarwe ( 70 bevr .) ƒ 32,50 .
Amsterdam-Danzig-Genua of Livorno , rogge ( 15 bevr .) ƒ 37 ,—, tarwe ( 16 bevr .) ƒ 39,50 . Amsterdam-
Bremen-Livorno , graan ƒ 45 ,—.
Amsterdam-Weser-Livorno , rogge ƒ 40,50 en tarwe ƒ 43,50 per Bremer last . Er is ook een
contrakt van ƒ 36 ,—.
1607 - rogge ( 77 bevr .) ƒ 47,50 , tarwe ( 100 bevr .) ƒ 51 ,— .
Amsterdam-Danzig-Livorno etc , rogge ( 38 bevr .) ƒ 58 ,—, tarwe ( 34 bevr .) ƒ 61 ,—. Amsterdam-
Weser-Livorno etc , rogge ƒ 64 ,— en tarwe ƒ 67 ,— per Bremer last .
Amsterdam-La Rochelle-
Livorno etc , rogge en tarwe ƒ 54 ,—. Amsterdam-
Napels , rogge ƒ 57 ,—, tarwe ƒ 60 ,—.
1608 - tarwe ( 5 bevr .) ƒ 28,50 .
Amsterdam-Danzig-Genua , rogge ƒ 40,50 , tarwe ƒ 44,50 .
- koopmanschappen . Vrachtprijs bij de hoop .
- tarwe ( 12 bevr .) ƒ 17 ,—.
- rogge ( 5 bevr .) ƒ 16,50 .
52
53
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.