Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
Tabel 5
Akersloot
Amsterdam
Beets
Durgerdam
Edam
Enkhuizen
Grootebroek
Hoorn
Ilpendam
Medemblik
Monnikendam
Oosthuizen
Rotterdam
Schiedam
Stavoren
Terschelling
Zaandam
1592-02-23 Route :
1596-10-29 Route :
1600-11-20 Route :
1606-10-28 Route :
1607-04-04 Route :
1607-09-19 Route :
1607-12-01 Route :
Na de lossing in Genua is het schip naar Sebutal ( St . Thuynen ) gegaan . Daar
is voor rekening van de rederij een lading zout ingenomen die in juni 1594 in
Zeeland gelost en verkocht is .
Het was een voordelige reis met een batig saldo van ƒ 5503.8.12 . De parten-
houders in deze rederij kregen voor hun 1/14 part ieder ƒ 393.2.1 0 1
.
De bemanning had aan boord uiteraard vrije kost en drank genoten . Hun gages
waren hoger dan op andere vaarten gebruikelijk was . Maar dit kwam hun wel toe .
ADMIRAALSCHAP
Schepen naar Italië voeren vaak samen in een particulier admiraalschap . In 1631
hebben vier particuliere grote welbewapende schepen de koopvaardijschepen op
hun vaart naar de Middellandse Zee begeleid . De schippers gaven zich zelf de
titels : generaal , admiraal , vice-admiraal en schout bij nacht 2
.
SCHIPPERS
Uit het onderzoek bleek dat er 924 schippers bij de Italië-vaart betrokken zijn
geweest . Er hebben natuurlijk meer schippers een reis naar Italië gemaakt , maar
ik onderstreep nog eens dat ik mij moet beperken tot de 1419 gevonden bevrach-
tingen van de jaren 1591-1620 .
Door ruimtegebrek is het niet mogelijk de namen van alle schippers te geven .
Verscheidene schippers hebben bij het afsluiten van hun contrakt een buitenlandse
herkomstplaats opgegeven . Het bleek mogelijk van sommigen de werkelijke
woonplaats op te sporen . Het geval van Jacob Franssen is daarvan een typisch
voorbeeld . In het bevrachtingscontrakt naar Venetië van 1592 staat hij vermeld
als schipper van Stockholm . In een bodemerijbrief van de zelfde datum staat hij
te boek als schipper van Brielle 3
. Al deze zogenaamd ' buitenlandse ' schippers
zullen paspoorten gehad hebben van de door hen opgegeven plaatsen .
Soms waren er valse papieren nodig . Van de overgebleven buitenlandse schip-
pers kan op grond van hun handtekening bij sommigen wel aangenomen worden ,
dat zij afkomstig waren uit Nederland , maar door het ontbreken van vergelijkend
materiaal was hun identificatie niet mogelijk . Zo bleven er 35 schippers uit het
buitenland over . Als voornaamste buitenlandse herkomstplaatsen worden ge-
noemd : Emden 4 , Hamburg 4 , Lübeck 2 , Riga 3 , Danzig 5 en Elbing 5 .
In vier contrakten wordt geen herkomstplaats van de schipper gegeven . We
komen dan op een getal van 885 Nederlandse schippers , die in 86 plaatsen in
Nederland woonden . Zij hebben samen 1381 bevrachtingscontrakten afgesloten .
Van hen kwamen er 737 uit Noord-Holland , 92 uit Friesland , 47 uit Zuid-
Holland , 4 uit Zeeland , 3 uit Overijssel en 2 uit Groningen . Percentueel : 83 % uit
1 H . E . van Gelder , Zestiende-eeuwsche vrachtvaart-bescheiden , Economisch-Historisch Jaarboek ,
deel Hl (' s Gravenhage , 1917 ) p . 253-259 .
2 Hart , Rederij , p . 125 .
3 N . A . 43/147 , 148 v .
Noord-Holland , 10 % uit Friesland en ruim 5 % uit Zuid-Holland .
Het is 29 maal voorgekomen dat een schipper twee reizen naar Italië maakte
in één jaar , nl . een maal in 1594 en 28 maal in de periode 1606-1614 , waarvan
19 maal in 1607 . In totaal heeft dus ongeveer 3 % van de schippers een tweede
reis in één jaar naar Italië gemaakt .
In de gehele periode 1591-1620 maakten 618 schippers één reis naar Italië ,
156 twee , 51 drie , 29 vier , 16 vijf , 8 zes , 4 zeven , 2 acht en 1 tien reizen .
Alle buitenlandse schippers en de schippers met onbekende herkomst maakten
slechts één keer de reis naar Italië .
Tabel 5 geeft de plaatsen in Nederland , waar meer dan tien schippers vandaan
kwamen . Deze schippers namen 80 % van de bevrachtingen voor hun rekening .
Aantal schippers :
13
124
15
25
31
128
12
152
10
66
15
16
22
17
52
12
10
Aantal bevrachtingen :
23
183
22
53
36
240
15
196
16
121
17
28
29
27
107
15
12
1140
720
Totaal
BODEMERIJ
Bodemerij is een schuldbekentenis of lening met als onderpand goederen ,
scheepsparten of het gehele casco van het schip . De bodemerijgever droeg het
risico of avontuur van de zee . Voor enige reizen is hieronder het opgeld ( de
premie ) vermeld 1 :
Opgeld 45 %
Opgeld 30 %
Opgeld 36 %
Opgeld 30 %
Opgeld 33 %
Opgeld 20 %
Opgeld lê %
Amsterdam-Viareggio-Setubal-Holland of Zeeland
Amsterdam-Venetië
Amsterdam-Genua-Livorno , Goro of Venetië
Amsterdam-Genua , Viareggio , La Spezia of Livorno ,
Napels , Messina , Balearen-Amsterdam of in de Maas
Holland-Napels , verzeilen in de Straat , Cadix of
Sebutal-Frankrij k-Amsterdam
Amsterdam-Venetië , Ancona of Goro
Amsterdam-Napels
Hart , Rederij p . 121-123 .
50
51
Akersloot
Amsterdam
Beets
Durgerdam
Edam
Enkhuizen
Grootebroek
Hoorn
Ilpendam
Medemblik
Monnikendam
Oosthuizen
Rotterdam
Schiedam
Stavoren
Terschelling
Zaandam
1592-02-23 Route :
1596-10-29 Route :
1600-11-20 Route :
1606-10-28 Route :
1607-04-04 Route :
1607-09-19 Route :
1607-12-01 Route :
Na de lossing in Genua is het schip naar Sebutal ( St . Thuynen ) gegaan . Daar
is voor rekening van de rederij een lading zout ingenomen die in juni 1594 in
Zeeland gelost en verkocht is .
Het was een voordelige reis met een batig saldo van ƒ 5503.8.12 . De parten-
houders in deze rederij kregen voor hun 1/14 part ieder ƒ 393.2.1 0 1
.
De bemanning had aan boord uiteraard vrije kost en drank genoten . Hun gages
waren hoger dan op andere vaarten gebruikelijk was . Maar dit kwam hun wel toe .
ADMIRAALSCHAP
Schepen naar Italië voeren vaak samen in een particulier admiraalschap . In 1631
hebben vier particuliere grote welbewapende schepen de koopvaardijschepen op
hun vaart naar de Middellandse Zee begeleid . De schippers gaven zich zelf de
titels : generaal , admiraal , vice-admiraal en schout bij nacht 2
.
SCHIPPERS
Uit het onderzoek bleek dat er 924 schippers bij de Italië-vaart betrokken zijn
geweest . Er hebben natuurlijk meer schippers een reis naar Italië gemaakt , maar
ik onderstreep nog eens dat ik mij moet beperken tot de 1419 gevonden bevrach-
tingen van de jaren 1591-1620 .
Door ruimtegebrek is het niet mogelijk de namen van alle schippers te geven .
Verscheidene schippers hebben bij het afsluiten van hun contrakt een buitenlandse
herkomstplaats opgegeven . Het bleek mogelijk van sommigen de werkelijke
woonplaats op te sporen . Het geval van Jacob Franssen is daarvan een typisch
voorbeeld . In het bevrachtingscontrakt naar Venetië van 1592 staat hij vermeld
als schipper van Stockholm . In een bodemerijbrief van de zelfde datum staat hij
te boek als schipper van Brielle 3
. Al deze zogenaamd ' buitenlandse ' schippers
zullen paspoorten gehad hebben van de door hen opgegeven plaatsen .
Soms waren er valse papieren nodig . Van de overgebleven buitenlandse schip-
pers kan op grond van hun handtekening bij sommigen wel aangenomen worden ,
dat zij afkomstig waren uit Nederland , maar door het ontbreken van vergelijkend
materiaal was hun identificatie niet mogelijk . Zo bleven er 35 schippers uit het
buitenland over . Als voornaamste buitenlandse herkomstplaatsen worden ge-
noemd : Emden 4 , Hamburg 4 , Lübeck 2 , Riga 3 , Danzig 5 en Elbing 5 .
In vier contrakten wordt geen herkomstplaats van de schipper gegeven . We
komen dan op een getal van 885 Nederlandse schippers , die in 86 plaatsen in
Nederland woonden . Zij hebben samen 1381 bevrachtingscontrakten afgesloten .
Van hen kwamen er 737 uit Noord-Holland , 92 uit Friesland , 47 uit Zuid-
Holland , 4 uit Zeeland , 3 uit Overijssel en 2 uit Groningen . Percentueel : 83 % uit
1 H . E . van Gelder , Zestiende-eeuwsche vrachtvaart-bescheiden , Economisch-Historisch Jaarboek ,
deel Hl (' s Gravenhage , 1917 ) p . 253-259 .
2 Hart , Rederij , p . 125 .
3 N . A . 43/147 , 148 v .
Noord-Holland , 10 % uit Friesland en ruim 5 % uit Zuid-Holland .
Het is 29 maal voorgekomen dat een schipper twee reizen naar Italië maakte
in één jaar , nl . een maal in 1594 en 28 maal in de periode 1606-1614 , waarvan
19 maal in 1607 . In totaal heeft dus ongeveer 3 % van de schippers een tweede
reis in één jaar naar Italië gemaakt .
In de gehele periode 1591-1620 maakten 618 schippers één reis naar Italië ,
156 twee , 51 drie , 29 vier , 16 vijf , 8 zes , 4 zeven , 2 acht en 1 tien reizen .
Alle buitenlandse schippers en de schippers met onbekende herkomst maakten
slechts één keer de reis naar Italië .
Tabel 5 geeft de plaatsen in Nederland , waar meer dan tien schippers vandaan
kwamen . Deze schippers namen 80 % van de bevrachtingen voor hun rekening .
Aantal schippers :
13
124
15
25
31
128
12
152
10
66
15
16
22
17
52
12
10
Aantal bevrachtingen :
23
183
22
53
36
240
15
196
16
121
17
28
29
27
107
15
12
1140
720
Totaal
BODEMERIJ
Bodemerij is een schuldbekentenis of lening met als onderpand goederen ,
scheepsparten of het gehele casco van het schip . De bodemerijgever droeg het
risico of avontuur van de zee . Voor enige reizen is hieronder het opgeld ( de
premie ) vermeld 1 :
Opgeld 45 %
Opgeld 30 %
Opgeld 36 %
Opgeld 30 %
Opgeld 33 %
Opgeld 20 %
Opgeld lê %
Amsterdam-Viareggio-Setubal-Holland of Zeeland
Amsterdam-Venetië
Amsterdam-Genua-Livorno , Goro of Venetië
Amsterdam-Genua , Viareggio , La Spezia of Livorno ,
Napels , Messina , Balearen-Amsterdam of in de Maas
Holland-Napels , verzeilen in de Straat , Cadix of
Sebutal-Frankrij k-Amsterdam
Amsterdam-Venetië , Ancona of Goro
Amsterdam-Napels
Hart , Rederij p . 121-123 .
50
51
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.