Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 195

32 Bouwtekening van de kap van een schepradmolen
van de Bijlmermeer uit 1823
Dit meer werd tussen 1623 en 1626 drooggemaakt . In 1631,1636 en 1656 liep de polder
gedeeltelijk onder en in 1672 werd hij om defensieve redenen weer geheel onder water
gezet Voor de hernieuwde droogmaking in 1678 werden tien zware achtkante en zeven-
entwintig kleinere molens gebruikt . In 1696 was van ernstige wateroverlast sprake en in
april 1702 liep de polder weer geheel onder nadat de dijk over een lengte van 36 roeden
was weggeslagen door het geweld van een noordwester storm . De ingelanden zagen er
geen heil in de polder voor de derde maal droog te malen en de Bijlmermeer werd ver-
laten Amsterdam en Weesp hadden echter veel belang bij het herstel van de dijk waar-
langs het zandpad en de trekvaart tussen de twee steden liepen . Daarom kwamen zij op
20 november 1702 overeen de ringdijk te herstellen en de polder droog of althans dras
te malen Daarvoor werden zeven molens gebruikt , die in de noordoosthoek van de
polder bij de Bijlmerbrug stonden . Op 20 september 1703 nam Amsterdam voor
ƒ 3500 — van de gecommitteerden en geinteresseerden van de Bijlmermeer twee van
deze molens , genaamd de Ooster - en de Westergangmolen , over .
In 1815 werd begonnen de Bijlmermeer
weer geheel droog te maken . Dit bracht ver-
andering mee van de beide overgebleven I
schepradmolens in vijzelmolens . De molen - I
en sluizenmaker H . Koperdraat uit Alphen I
had daarover reeds op 18 november 1814
een rapport uitgebracht . De opvoerhoogte
zou van anderhalve meter op vijf meter ge - I
bracht kunnen worden . Amsterdam stond
de ingelanden deze verandering toe en droeg
op 11 april 1817 de molens over aan het :
polderbestuur . In 1823 werden er drie schep - j
radmolens in één gang aan de noordwest-
zijde van de polder bij de Abcouderstraat-
weg bijgebouwd , die tezamen het water
4,35 meter omhoog brachten . Alle vijf
molens hadden een vlucht van 27,33 meter .
In 1825 was de Bijlmermeer droog , alleen
bleven de lage gedeelten nog dras , daar de
molens te weinig capaciteit bleken te be-
zitten . In 1877 werden ze vervangen door
een stoomgemaal aan de ringvaart aan de
westzijde van de polder , dat in 1882 werd
vergroot 1
.
L . Jansen , Amsterdam en de Bijlmermeer , Ons
Amsterdam I960 , blz . 178-180 en schrijver dezes ,
De Bijlmermeer , Maandblad Amstelodamum
1962 , blz . 73-79 .
384
33 Molen van de Banne Buiksloot ± 1920 34 Molen nr . 2 pan de Buikslotermeer , afgebrand in
1902
MOLENS IN HET GEBIED TEN NOORDEN VAN HET IJ
Hoogheemraadschap Waterland
Dit hoogheemraadschap had in de gemeente Buiksloot bij Kadoelen twee vijzelmolens ,
die door een kolksluis uitsloegen op het IJ . Deze molens met een vlucht van 26,1 meter
werden in 1862 aanbesteed en waren nog voor 1 januari 1863 gereed . Zij werden in 1875
vervangen door een stoomgemaal . Toen dit geëlectrificeerd was nam het ook de be-
maling over van de na te noemen Banne Buiksloot .
De ringsloten van de Buikslotermeer , de Belmermeer en de Broekermeer , de trekvaart
en het Boze Meertje behorende tot Waterlands boezem hadden tot 1842 twee eigen
molens , spekmolens genaamd , aan de Kloosterdijk even buiten Monnickendam uit-
slaande'op de Zuiderzee . In 1842 werden deze molens met een jaarlijkse uitkering van
ƒ 800 ,— door het hoogheemraadschap Waterland overgenomen van de polderbesturen .
Banne Buiksloot
Hier stond aan het Noord-Hollands kanaal een vijzelmolen met een vlucht van 14,4
meter . Dit wipmolentje De Zwaluw was ook bekend als de molen van Suringa . Het
verdween in 1929 1
.
1 L . Jansen , De Buiksloter Ban , Ons Amsterdam 1966 , blz . 222-224 .
385