Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 186

ters , die belegd was wegens ' het in vlammen opgaan van den ouden vijzelmolen in den
geheelen omtrek bekend onder den naam van ' De Dikke Molen ', over de molen ' die
ettelijke jaren voor den Spieringhornerbinnenpolder een goede knecht ( was ) geweest '.
Van de zeven aanwezige bestuursleden waren er drie voor de herbouw van de molen en
vier voor de stichting van een motorgemaal , zodat tot het laatste besloten werd . De
Brandwaarborg Maatschappij enkel voor poldergemalen opgericht in 1819 , gevestigd
aan de Herengracht 116 te Amsterdam onder directie van B . J . A . van Veeren van Veen
betaalde prompt de verzekerde herbouwwaarde van / 27987 ,— uit en het overgebleven
hout en ijzer van de molen werd verkocht aan C . A . Cornelisse te Halfweg voor ƒ 25 ,—.
Het gemaalgebouw , tevens woning voor de molenaar , ging ƒ 12253 ,— kosten , de
daarin geplaatste Kromhout ruwoliemotor kwam op 7680 ,—. Op die motor kon de
bestaande vijzel , die Cornelisse gedurende zijn sloopwerk had moeten afdekken , aan-
gesloten worden . Er waren stemmen opgegaan om het loon van de molenaar van / 400 ,—
per jaar te verlagen tot / 300 ,— of / 250 ,—, nu hij als motordrijver minder werk te doen
zou krijgen . Uiteraard was de betrokken functionaris het daar niet mee eens . Ervan uit-
gaande , dat hij 600 uur per jaar voor de polder werkzaam was , werd besloten hem een
jaarsalaris van / 600 ,— toe te kennen en dat te verminderen met de huurwaarde van zijn
woning ad / 4 ,— per week , zodat hij in feite zijn vroegere salaris bleef behouden en een
ruimere woning had gekregen . Het polderbestuur liet als herinnering aan de afgebrande
Dikke Molen door Heystee's Tegelhandel in de Reguliersdwarsstraat voor / 125 ,— een
tegeltableau maken .
Polder het Huis de Bretten
In dit poldertje stond in 1894 een staartvijzelmolentje , dat het water uitsloeg op de Jan
Louwenbraak . In 1904 werd de bemaling door de Spieringhornerbinnenpolder over-
genomen tegen betaling van ƒ 40 ,— per jaar .
Vennerpolder of Achter Sloterdijker polder
Hier stond een bovenkruier met een vlucht 3 Molen De Bul van de Vennerpolder in 1921
van 12 meter waarvan het gebruikelijke
verticale scheprad aan het einde van de 18de
eeuw door een hellend exemplaar volgens
de uitvinding van de gebroeders A . G . en
F . F . Eckhardt werd vervangen 1
. Na onge-
veer een eeuw dienst te hebben gedaan
maakte het hellend scheprad plaats voor een
vijzel . In 1925 werd de molen De Bul afge-
broken en kwam er een electromotor met
centrifugaalpomp .
1 A . Sipman , Hellend scheprad , Zutphen 1977 .
Daarin is niet vermeld de korte bijdrage van
schrijver dezes over dit onderwerp in het Jaar-
boekje 1962-
1963 van de Vereniging ' De Hol-
-
landsche Molen ' waarin proeven met een derge-
lijk rad in 1780 genomen aan een der stadsvuil-
watermolens op het Funen worden genoemd .
Osdorperbinnenpolder
Van deze polder staat de Oostdorper molen
of De Twaalfhonderd Roe nog altijd aan de
Haarlemmerweg . Hij werd omstreeks 1632
gebouwd als schepradmolen met een vlucht
van 26 meter . In 1871 maakte het rad plaats
voor een vijzel . Als hulpaandrijving werd
rond 1920 een draaistroomelectromotor ge-
plaatst . Er zijn plannen geweest de molen te
verplaatsen naar het tuinderscomplex bij
Sloten . De omwonenden bleken echter zo
gehecht aan De Twaalfhonderd Roe , dat ze
hem ter plaatse wilden behouden . De ge-
meenteraad besloot in 1973 tot restauratie
waarmee in 1976 nog niet begonnen was ,
toen de actiegroep ' De Nieuwe Guit ' pogin-
gen ging ondernemen de molen bij Nauerna
geplaatst te krijgen op de plek van een in
1902 afgebrande molen . In het voorjaar van
1977 werd het herstel van De Twaalfhon-
derd Roe ter hand genomen , waarmee de
Nauernase plannen van de baan waren .
van de Osdorperbinnenpolder
4 De Oostdorpermolen
in 1936
5 De Middelveldscbe molen van de Sloterbinnm - en
Middelveldsche gecombineerde polders aan de Haarlem-
merweg in 1926
Ookmeerpolder
Deze kleine polder , die geheel omsloten
wordt door de Osdorperbinnenpolder ,
werd in 1874 drooggemalen door een vijzel-
molen met een vlucht van 11,2 meter . Rond
1930 werd motorbemaling als hulpkracht
ingevoerd . In 1950 en 1951 werden de gron-
den onteigend ten behoeve van de aanleg
van een sportpark , waar zelfs weer een
molen kwam te staan , die werd overgebracht
uit het hierna behandelde waterschap 1
.
L . Jansen , Het Ookmeer , Ons Amsterdam 1962 ,
blz . 267-268 .
366
367