Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
/ La Moile , Mr . J . A . van Eijk , daguerreotype Perm . 2 ' gephotographeerd door Mr . J . A . van Eijk in 1854
ca . 1854 '" bet huis op de Keizersgracht over het Huis met de
Hoofden ', daguerreotype
DAGUERREOTYPEN
Rond deze tijd bracht Van Eijk met zijn vrouw Johanna Elisabeth geb . Bunk en
een van zijn dochters een bezoek aan de daguerreotypist La Moile , die eerder al
in Den Haag werkzaam was geweest 1 en op dat moment zijn intrek had genomen
bij een zekere Duvergé in de Kalverstraat . Alleen op de achterkant van het portret
van zijn vrouw en zijn dochter staat het etiket van La Moile , waarop Van Eijk zelf
de datum '± 1854 ' heeft geschreven . Op het portret van hemzelf ( afb . 1 ) ont-
breekt het etiket , maar de egale achtergrond , de fauteuil , de verHchtirig en het
lijstje zijn identiek , zodat er over de auteur geen twijfel kan bestaan . Bij deze ge-
legenheid zag Van Eijk hoe een daguerreotypist te werk ging en het is niet denk-
beeldig dat hij hieruit de moed putte om het zelf te gaan proberen . Zijn oudste
gedateerde daguerreotype is een dubbelportret , mogelijk van zijn dochters . De
gezichten zijn niet al te scherp , maar de uitdrukking daarentegen levendig . Op
de achterzijde lezen we in het handschrift van de maker : ' gephotographeerd door
Mr . J . A . van Eijk in 1854 in het huis op de Keizersgracht over het Huis met de
Hoofden ' ( afb . 2 ). Van dit ' Huis met de Hoofden ' werd later door hem ook een
daguerreotype gemaakt , die verderop ter sprake zal komen .
i Mr . J . Geselschap , De fotografie te ' s-Gravenhage 1839-1870 , in Focus nr . 23 , november 1955 , p .
en de hierbij horende lijst van fotografen , die aanwezig is in het Haagse Gemeentearchief .
346
3 ' Mr . ]. A . v . E . ft 1856 ', W . Warnsinck Jr ,
daguerreotype
Vermeldenswaard vanwege zijn scherpte en rijkdom aan details is verder een
in niet al te beste staat verkerende opname van W . Warnsinck jr ., gedateerd 1856
( afb . 3 ). Er bevinden zich in zijn nalatenschap nog diverse grotere en kleinere
daguerreotypen van familieleden en kennissen , o.a . een portretje van mevrouw
Van Eijk dat door de fotograaf bewaard werd in een eigenhandig gemaakte cas-
sette
van een type dat vooral in Engeland en de Verenigde Staten in zwang was .
DE FOTOTENTOONSTELLING VAN DE VERENIGING VOOR
VOLKSVLIJT IN 1855
Dat Van Eijk daguerreotypeerde is op zich geen verbijsterende prestatie , wel dat
hij er met de Vereniging voor Volksvlijt zo vlug in slaagde Amsterdam de eerste
grote internationale tentoonstelling van fotografie en fotomechanische druk-
technieken te bezorgen . Als mededirecteur en secretaris verbonden aan de Ver-
eniging voor Volksvlijt had het bestuur in hem een kracht , die blijkbaar in staat
was zich binnen de kortste keren vertrouwd te maken met wat zich in de foto-
wereld afspeelde . Het regelmatig lezen van het Franse fototijdschrift ' La Lumière '
leerde hem wie de kopstukken waren . Er is over deze tentoonstelling al meer ge-
publiceerd 1 en ik wil me hier beperken tot de persoon van Van Eijk , na eerst nog
i A . Grégoire , Honderd jaar fotografie , Bloemendaal 1948 , p . 17-18 ; G . A . Evers , Hoe de fotografie
in Nederland kwam - de eerste tentoonstellingen ( 1855 en 1858 ), in Lux nr . 17 , september 1915 ,
p . 331-339 ; Jan Coppens en A . Alberts , Een camera vol stilte - Nederland in het begin van de foto-
grafie 1839-
1875 , fotoarcheologie , Amsterdam 1976 .
347
ca . 1854 '" bet huis op de Keizersgracht over het Huis met de
Hoofden ', daguerreotype
DAGUERREOTYPEN
Rond deze tijd bracht Van Eijk met zijn vrouw Johanna Elisabeth geb . Bunk en
een van zijn dochters een bezoek aan de daguerreotypist La Moile , die eerder al
in Den Haag werkzaam was geweest 1 en op dat moment zijn intrek had genomen
bij een zekere Duvergé in de Kalverstraat . Alleen op de achterkant van het portret
van zijn vrouw en zijn dochter staat het etiket van La Moile , waarop Van Eijk zelf
de datum '± 1854 ' heeft geschreven . Op het portret van hemzelf ( afb . 1 ) ont-
breekt het etiket , maar de egale achtergrond , de fauteuil , de verHchtirig en het
lijstje zijn identiek , zodat er over de auteur geen twijfel kan bestaan . Bij deze ge-
legenheid zag Van Eijk hoe een daguerreotypist te werk ging en het is niet denk-
beeldig dat hij hieruit de moed putte om het zelf te gaan proberen . Zijn oudste
gedateerde daguerreotype is een dubbelportret , mogelijk van zijn dochters . De
gezichten zijn niet al te scherp , maar de uitdrukking daarentegen levendig . Op
de achterzijde lezen we in het handschrift van de maker : ' gephotographeerd door
Mr . J . A . van Eijk in 1854 in het huis op de Keizersgracht over het Huis met de
Hoofden ' ( afb . 2 ). Van dit ' Huis met de Hoofden ' werd later door hem ook een
daguerreotype gemaakt , die verderop ter sprake zal komen .
i Mr . J . Geselschap , De fotografie te ' s-Gravenhage 1839-1870 , in Focus nr . 23 , november 1955 , p .
en de hierbij horende lijst van fotografen , die aanwezig is in het Haagse Gemeentearchief .
346
3 ' Mr . ]. A . v . E . ft 1856 ', W . Warnsinck Jr ,
daguerreotype
Vermeldenswaard vanwege zijn scherpte en rijkdom aan details is verder een
in niet al te beste staat verkerende opname van W . Warnsinck jr ., gedateerd 1856
( afb . 3 ). Er bevinden zich in zijn nalatenschap nog diverse grotere en kleinere
daguerreotypen van familieleden en kennissen , o.a . een portretje van mevrouw
Van Eijk dat door de fotograaf bewaard werd in een eigenhandig gemaakte cas-
sette
van een type dat vooral in Engeland en de Verenigde Staten in zwang was .
DE FOTOTENTOONSTELLING VAN DE VERENIGING VOOR
VOLKSVLIJT IN 1855
Dat Van Eijk daguerreotypeerde is op zich geen verbijsterende prestatie , wel dat
hij er met de Vereniging voor Volksvlijt zo vlug in slaagde Amsterdam de eerste
grote internationale tentoonstelling van fotografie en fotomechanische druk-
technieken te bezorgen . Als mededirecteur en secretaris verbonden aan de Ver-
eniging voor Volksvlijt had het bestuur in hem een kracht , die blijkbaar in staat
was zich binnen de kortste keren vertrouwd te maken met wat zich in de foto-
wereld afspeelde . Het regelmatig lezen van het Franse fototijdschrift ' La Lumière '
leerde hem wie de kopstukken waren . Er is over deze tentoonstelling al meer ge-
publiceerd 1 en ik wil me hier beperken tot de persoon van Van Eijk , na eerst nog
i A . Grégoire , Honderd jaar fotografie , Bloemendaal 1948 , p . 17-18 ; G . A . Evers , Hoe de fotografie
in Nederland kwam - de eerste tentoonstellingen ( 1855 en 1858 ), in Lux nr . 17 , september 1915 ,
p . 331-339 ; Jan Coppens en A . Alberts , Een camera vol stilte - Nederland in het begin van de foto-
grafie 1839-
1875 , fotoarcheologie , Amsterdam 1976 .
347
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.