Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 166

De toneelspeler Andries
Snoek ' in het Karakter van
Hadrian Barbarossa '
Stippelgravure door P . H . L .
van der Meiden naar
M . Westerman
Foto Gem . Archiefdienst
laatste Jelgerhuis ervan beschuldigde de gebaren van Bingley te hebben afgekeken 1
.
Andere stukken , die toen volle zalen trokken , zijn nu vergeten . We noemen
' Tekeli of het beleg van Mongatz ', ' Montoni of het kasteel van Udolpho ' en
Robinson Crusoe , alledrie van de toen zeer populaire toneelschrijver De Pixéré-
court , uitmuntend in het schrijven van spannende melodrama's met kluchtige
momenten , waarin de deugd altijd zegevierde 2
.
lectuur ; andere bezigheden
' s Avonds zat Jan vaak met zijn vader stil te lezen . De boeken kocht hij soms op
veilingen in de Brakke grond ; het speet hem dat een volledige uitgave van de
werken van Wolff en Deken veel te duur wegging , voor ƒ 180 ,—; hij had tot
ƒ 50 ,— willen gaan 3
. De leerredenen van Nahuys over Jesaja kon hij echter voor
28 stuiver op de kop tikken 4 en hij bofte erg toen hij voor ƒ 3 ,— eigenaar werd
van de Zakbibliotheek voor Vernuft en Smaak in acht deeltjes 5
. Maar niet altijd
werd er gelezen , hij hield ook wel van rustige spelletjes zoals het geografiespel
en het vaderlands historiespel , ombre a deux , schaken of dammen . Gerrit , zijn
jongere broer , goochelde graag en de twee jongens kochten voor soms vrij
hoge prijzen ' goochelstukjes ' 6
.
Andere ontspanningen waren de kermis en het beestenspel . Dat laatste viel
tegen ; de leeuw en de andere dieren hadden zoveel opium gekregen dat ze voort-
durend in het hok neervielen en sliepen 7
.
De eerste opstijging van de luchtreiziger Augustin daarentegen was een span-
nend evenement 8
. Er werden plaatsbewijzen verkocht van drie en van één gulden .
Daar op de guldensplaatsen ook ' fatzoenlijke lieden ' waren stelde Jan zich
tevreden met het goedkope kaartje al kon men daar het vullen van de ballon
minder goed zien . Hij was erg onder de indruk en leefde mee in de spanning over
het lot van Augustin , die later heelhuids tussen Buiksloot en Zunderdorp bleek
te zijn beland . Maar toen enige tijd later koning Lodewijk Napoleon dezelfde
Augustin na een geslaagde luchtreis van , Amsterdam naar Breukelerveen met
f 6000 ,— vereerde , vond Jan dat de koning in deze tijden zijn geld wel beter
onder andere Snoek als Macbeth , in een uitvoering die wel wat afweek van de
oorspronkelijke tekst en waarin Lady Macbeth - hier Fredegonde genaamd - een
veel actievere rol in de intrige speelde dan die welke Shakespeare haar had toe-
gedacht 1
. Maar mooi was het wel en Jan was diep onder de indruk . Koning
Lear werd door Jelgerhuis gespeeld en in de pauze van die voorstelling beluisterde
Jan een gesprek tussen de dichter Cornells Loots 2 en de acteur Snoek , welke
Dagboek , 25 april 1807 . De intrige wordt uitgebreid meegedeeld .
Cornelis Loots , 1765-1834 .
Voor de hier genoemde acteurs zie bijlage E .
Charles Guilbert de Pixérécourt , 1773-1844 .
Dagboek , 22 april 1806 .
Dagboek , 5 febr . 1806 . Gerard Johan Nahuys , Utrecht 1738 - Middelburg 1781 , schreef o.a . Leer-
redenen
over Jes . LIH , LIV en LV ', uitgegeven door J . van Nuys Klinkenberg , Amsterdam 1782 .
Dagboek , 24 april 1806 . Zakbibliotheek voor Vernuft en Smaak , Amsterdam 1797-1804 . 8 dln .
Dagboek , 3 en 6 jan . 1806 .
Dagboek , 25 sept . 1806 , 6 okt . 1807 .
De eerste opstijging in een ballon boven Nederland werd verricht door Abraham Hopman op
29 sept . 1804 . Hij steeg op boven Rotterdam . De eerste opstijging boven Amsterdam was de door
Jan bijgewoonde van 3 sept . 1806 . Augustin , over wie ik overigens niets heb kunnen vinden , had
al vijf eerdere luchtreizen gemaakt - dit was zijn zesde .
326
327