Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 165

Spotprent op een concert in
Felix Meritis
Met de hand gekleurde ets
door J . E . Marcus naar
ƒ;' Smies , 1803
Foto Gem . Archiefdienst
Twee i xiegenineen klap .
Greive gaande weg terug en in het seizoen 1807/08 werden zij niet meer in de
Garnalendoelen gehouden doch ten huize van Greive zelf , in de 1ste Utrechtse
straat naast de slager 1
.
Boven de manege werden wel ' benefietconcerten ' gehouden . De pons kostte
daar slechts 51 stuiver , maar was heel slecht 2
. Maar Jan genoot er van de zang
van Majofski en ook was hij onder de indruk van de ' harmonica ' van Wenck ,
1 Dagboek , 20 nov . 1807 .
2 Dagboek , 17 jan . 1806 .
bestaande uit glazen van groot naar klein , waaraan Wenck door wrijven en nat
maken lieflijke klanken ontlokte 1
.
Op Felix Meritis was uitstekende pons voor slechts vier stuiver te krijgen 2 .
Jan ging daar de uitvoering van de Messiade van Klopstock bijwonen en bij
andere gelegenheden hoorde hij een symphonie van Rossetti , een van Schmidt ,
en een ouverture van Pleyel . Over het algemeen noemt hij zelden de compo-
nisten 3
. Interessant vond hij het melodion , een nieuw instrument , dat in de ronde
zaal van Felix uitstekend klonk , vooral toen de blinde musicus Boursse het
bespeelde 4
. Na afloop van het concert kon hij van dichtbij dit instrument bekijken .
Het zag er uit als een kleine ' fortepiano ' en werd ook zo bespeeld , maar opzij
van de snaren zorgde een door een pedaal bediende draaiende cilinder voor een
zacht harmonisch geluid .
De cellist Rauppe gaf elk voorjaar een concert in de Franse comedie . Het was
er ' important vol , zoo van heeren als dames ' 5
. Ook een concert van Eruditio
Musica , in de Amstelstraat gegeven , was zeer goed bezocht en het orkest was
groot en brilliant 6
. Het moet er op die concerten ongeveer zo zijn toegegaan
als op het door Hildebrand beschreven concert in zijn ' De familie Kegge ' 7
.
TONEEL
In 1806 ging de familie Pijnappel vrij veel naar de schouwburg . Na 1806 ver-
minderde het schouwburgbezoek , waarschijnlijk als gevolg van Jan's andere
bezigheden . Hij vertelt uitvoerig over het genotene en deelt zelfs mee hoe hij de
wijnhuizen op het Leidseplein afloopt om kaartjes te bemachtigen , en wat die
kaartjes dan wel kosten . 32 stuiver vond hij nog wel een redelijke prijs , maar voor
2 \ gulden per stuk schrok hij terug , zodat hij een voorstelling op 8 februari 1806
liet lopen 8
. De voorstellingen begonnen omstreeks half zes en waren tussen tien
uur en half elf afgelopen . Er was een pauze tussen het toneelstuk en het diver-
tissement
-
een ballet of een kluchtspel - waarmee de avond eindigde . Jan zag
Theodorus Johannes Majofski en August Heinrich Wenck , zie bijlage D . Wenck bespeelde de z.g .
glasharmonica , een instrument dat door Benjamin Franklin was geperfectioneerd en waar o.a . Mozart
en Gluck muziek voor gecomponeerd hebben . Het geraakte later in onbruik , o.a . omdat bijna
iedereen die het geregeld bespeelde ernstig zenuwziek werd .
Dagboek , 20 jan . 1806 .
, .,
Friedrich Gottlieb Klopstock , 1724-1803 , werkte vele jaren van zi,n leven aan de Messiade , welkgedicht hij in 1773 voltooide . Gedeelten ervan heeft hij zelf getoonzet , maar ook andere
componisten,zoals Georg Philipp Telemann , hebben er composities op gebaseerd . Wie de door Jan gehoordemuziek componeerde heb ik niet kunnen vaststellen . Het was een werk voor koor en drie solisten,twee
mannen en een vrouw ..
Anthonie Cornells Boursse , van 1793 tot 1801 organist van de Nieuwe Kerk te Amsterdam , ] bk
Amstelodamum 15 ( 1917 ), 21 . Het melodion werd in 1805 uitgevonden door J . Chr . Dietz te bmme-
rich . De beschrijving vindt men in dagboek , 7 febr . 1806 .
Dagboek , 21 jan . 1808 . Voor Rauppe zie bijlage D .
Dagboek , 21 febr . 1808 . Over ' Eruditio Musica ' heb ik niets kunnen vinden .
Hildebrand , Camera Obscura , De Familie Kegge , Een concert .
Zie bijvoorbeeld dagboek , 4 jan ., 7 febr . en 5 april 1806 .
325
324