Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
\ i
Interieur van het Paleis op de Dam tijdens de kunsttentoonstelling van 1808
Tekening door Pieter Barbiers (?) Foto Gem . Archiefdienst
tekening was bedorven 1
. Neef Cornelis Pijnappel Azn - neef Kees - bracht er
heel wat meer van terecht en Jan wenste vurig het ooit nog eens zo ver te brengen
als die iets oudere neef .
MUZIEK
Zijn vioolleraar was een wat humeurige heer Van Strijp , die zijn boze buien
misschien te danken had aan herhaalde verliezen in de loterij 2
. Hij kwam driemaal
per week een uur lesgeven . Jan bespeelde eerst een Duitse viool , van ' Klossers ',
maar later kocht hij voor ƒ 34 ,— een viool van ' Jan Heefke van Amsterdam ', ver-
vaardigd omstreeks 1770 , die hem beter beviel 3
. Hoe hij erop speelde weten we
niet , maar zijn peil was voldoende om soms mee te mogen spelen in de concerten
in de Garnalendoelen als er een ' symphonie ' werd uitgevoerd . Deze concerten
waren georganiseerd door de violist Greive 4 en er traden amateurs en beroeps-
musici op . Het intekengeld voor 20 concerten bedroeg ƒ 21 ,—. Ze werden elke
vrijdagavond gehouden - behalve op Sinterklaasavond - van ongeveer zeven uur
tot half tien . De consumptie viel tegen en was duur : de pons ( punch ) was acht ,
de limonade zes en de koffie vier stuivers 5
.
De ten gehore gebrachte muziek was wisselend van gehalte ; Jan genoot van
de zang van de heer Tobi en zijn zuster 6
, maar hij vond hem wel verbruid groots
en haar een echte Franse madam . Na afloop van het concert was er soms gelegen-
heid voor dansen , maar dat was niets voor Jan , die dan wegging , zijn jongere
broer Gerrit tegen diens zin meenemend naar huis 7
. Tegen de aantrekkingskracht
van andere evenementen konden deze concerten niet op en Greive speelde voor
een lege zaal op de dag dat Madame Grassini in de Franse comedie de hoofdrol
vertolkte in de opera Cleopatra . Heel muziekminnend Amsterdam ging deze
beroemde zangeres horen , die naar verluidde ƒ 1500 ,— per optreden kreeg 8
. Ook
zonder dergelijke concurrentie liep de belangstelling voor de concerten van
overigens voornamelijk oefende in het tekenen van pleistervoeten en dergelijke .
Pleistertekenen kon hij ook ' s zomers op het stadhuis doen , elke woensdag - en
zaterdagmiddag , en Jan tekende daarop in voor ƒ 3 ,— per seizoen 1
. Hij trof er
onder andere de ' klijne dog bekwaame Scheffer ' 2 en de jongste Vinkeles 3
. Thuis
tekende hij echter ook wel voor zijn plezier of ter oefening landschapjes , een
' zomertje ' of iets dergelijks , niet altijd met veel succes . Een dag lang was hij in de
put toen ze hem thuis uitlachten om een tekening die hij gemaakt had , waarop
52 zorgvuldig gecopieerde vogels in de lucht een wat zotte indruk maakten . Met
een sponsje veegde hij de volgende dag de vogels weg , maar het hielp niet , de
1 Dagboek , 17 mei 1806 . De lessen gingen uit van de Stadstekenakademie .
2 Ary Scheffer , Dordrecht 1795 - Argenteuil ( Frankr .) 1859 . Zijn vader J . Bernard Scheffer was van
1803 tot 1809 in Amsterdam .
3 Waarschijnlijk Abraham Vinkeles , geboren Amsterdam 4-790 , zoon van Reinier Vinkeles .
1 Dagboek , 26 febr . 1806 .
2 Dagboek , 3 mei 1806 . Over Van Strijp heb ik verder niets kunnen vinden .
3 Over een vioolbouwer Klossers was niets te vinden . Wel was er een familie Klotz in Beieren die
veelviolen gemaakt heeft . De vioolbouwer Johan Hendrik Heefkes woonde vanaf 1755 in Amsterdamin de Pieter Jacobsstraat .
4 Johannes Franciscus Greive , 1770 - vóór 1823 .
6 Dagboek , 21 nov . 1806 .
6 Flp rent - J ose ph Tobi , componist-gitarist , sinds 1780 in Amsterdam . Hij en zijn zuster zongen op
bijna elk concert van Greive . Zie ook dagboek , 28 nov . en 12 dec . 1806 .
' Dagboek , 12 dec . 1806 .
8 Giuseppa Grassini , altzangeres , Varese 1778 - Milaan 1850 . Van 1802 tot 1804 was zij verbonden
aan de Italiaanse opera te Londen en zij ging daarna op verzoek van Napoleon naar Parijs . De Amster-
damsche Courant van 31 jan . 1807 kondigt haar eerste optreden op 11 febr . aan , welke datum later
een dag vervroegd werd . Uit de advertentie blijkt dat de opera Cleopatra ( er waren er toen meer
van die naam ) was : ' La Morte di Cleopatra ' van Nasolini . Zie over haar André Gavoty , La Grassini
( Parijs 1947 , coll . Le Notre ) blz . 97 , waar haar verblijf in Holland genoemd wordt . Zie ook Arthur
Pougin , Une cantatrice ' amie de Napoleon ' Giuseppina Grassini ( Parijs 1920 ). Het bedrag van
ƒ 1500 ,— voor één avond lijkt wel erg hoog . Misschien was het voor de hele tournee . De prijs van
de plaatsen was ƒ 5 ,— voor de eerste en / 3 ,— voor de tweede rang .
322
323
Interieur van het Paleis op de Dam tijdens de kunsttentoonstelling van 1808
Tekening door Pieter Barbiers (?) Foto Gem . Archiefdienst
tekening was bedorven 1
. Neef Cornelis Pijnappel Azn - neef Kees - bracht er
heel wat meer van terecht en Jan wenste vurig het ooit nog eens zo ver te brengen
als die iets oudere neef .
MUZIEK
Zijn vioolleraar was een wat humeurige heer Van Strijp , die zijn boze buien
misschien te danken had aan herhaalde verliezen in de loterij 2
. Hij kwam driemaal
per week een uur lesgeven . Jan bespeelde eerst een Duitse viool , van ' Klossers ',
maar later kocht hij voor ƒ 34 ,— een viool van ' Jan Heefke van Amsterdam ', ver-
vaardigd omstreeks 1770 , die hem beter beviel 3
. Hoe hij erop speelde weten we
niet , maar zijn peil was voldoende om soms mee te mogen spelen in de concerten
in de Garnalendoelen als er een ' symphonie ' werd uitgevoerd . Deze concerten
waren georganiseerd door de violist Greive 4 en er traden amateurs en beroeps-
musici op . Het intekengeld voor 20 concerten bedroeg ƒ 21 ,—. Ze werden elke
vrijdagavond gehouden - behalve op Sinterklaasavond - van ongeveer zeven uur
tot half tien . De consumptie viel tegen en was duur : de pons ( punch ) was acht ,
de limonade zes en de koffie vier stuivers 5
.
De ten gehore gebrachte muziek was wisselend van gehalte ; Jan genoot van
de zang van de heer Tobi en zijn zuster 6
, maar hij vond hem wel verbruid groots
en haar een echte Franse madam . Na afloop van het concert was er soms gelegen-
heid voor dansen , maar dat was niets voor Jan , die dan wegging , zijn jongere
broer Gerrit tegen diens zin meenemend naar huis 7
. Tegen de aantrekkingskracht
van andere evenementen konden deze concerten niet op en Greive speelde voor
een lege zaal op de dag dat Madame Grassini in de Franse comedie de hoofdrol
vertolkte in de opera Cleopatra . Heel muziekminnend Amsterdam ging deze
beroemde zangeres horen , die naar verluidde ƒ 1500 ,— per optreden kreeg 8
. Ook
zonder dergelijke concurrentie liep de belangstelling voor de concerten van
overigens voornamelijk oefende in het tekenen van pleistervoeten en dergelijke .
Pleistertekenen kon hij ook ' s zomers op het stadhuis doen , elke woensdag - en
zaterdagmiddag , en Jan tekende daarop in voor ƒ 3 ,— per seizoen 1
. Hij trof er
onder andere de ' klijne dog bekwaame Scheffer ' 2 en de jongste Vinkeles 3
. Thuis
tekende hij echter ook wel voor zijn plezier of ter oefening landschapjes , een
' zomertje ' of iets dergelijks , niet altijd met veel succes . Een dag lang was hij in de
put toen ze hem thuis uitlachten om een tekening die hij gemaakt had , waarop
52 zorgvuldig gecopieerde vogels in de lucht een wat zotte indruk maakten . Met
een sponsje veegde hij de volgende dag de vogels weg , maar het hielp niet , de
1 Dagboek , 17 mei 1806 . De lessen gingen uit van de Stadstekenakademie .
2 Ary Scheffer , Dordrecht 1795 - Argenteuil ( Frankr .) 1859 . Zijn vader J . Bernard Scheffer was van
1803 tot 1809 in Amsterdam .
3 Waarschijnlijk Abraham Vinkeles , geboren Amsterdam 4-790 , zoon van Reinier Vinkeles .
1 Dagboek , 26 febr . 1806 .
2 Dagboek , 3 mei 1806 . Over Van Strijp heb ik verder niets kunnen vinden .
3 Over een vioolbouwer Klossers was niets te vinden . Wel was er een familie Klotz in Beieren die
veelviolen gemaakt heeft . De vioolbouwer Johan Hendrik Heefkes woonde vanaf 1755 in Amsterdamin de Pieter Jacobsstraat .
4 Johannes Franciscus Greive , 1770 - vóór 1823 .
6 Dagboek , 21 nov . 1806 .
6 Flp rent - J ose ph Tobi , componist-gitarist , sinds 1780 in Amsterdam . Hij en zijn zuster zongen op
bijna elk concert van Greive . Zie ook dagboek , 28 nov . en 12 dec . 1806 .
' Dagboek , 12 dec . 1806 .
8 Giuseppa Grassini , altzangeres , Varese 1778 - Milaan 1850 . Van 1802 tot 1804 was zij verbonden
aan de Italiaanse opera te Londen en zij ging daarna op verzoek van Napoleon naar Parijs . De Amster-
damsche Courant van 31 jan . 1807 kondigt haar eerste optreden op 11 febr . aan , welke datum later
een dag vervroegd werd . Uit de advertentie blijkt dat de opera Cleopatra ( er waren er toen meer
van die naam ) was : ' La Morte di Cleopatra ' van Nasolini . Zie over haar André Gavoty , La Grassini
( Parijs 1947 , coll . Le Notre ) blz . 97 , waar haar verblijf in Holland genoemd wordt . Zie ook Arthur
Pougin , Une cantatrice ' amie de Napoleon ' Giuseppina Grassini ( Parijs 1920 ). Het bedrag van
ƒ 1500 ,— voor één avond lijkt wel erg hoog . Misschien was het voor de hele tournee . De prijs van
de plaatsen was ƒ 5 ,— voor de eerste en / 3 ,— voor de tweede rang .
322
323
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.