Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 152

door de kundige hand van de Heer Wybrand Hendriks vervaardigt , en aan dit
departement gunstig vereerd is , voor de vrij je toegang in het zelve geduurende
deszelfs verblijf in deeze stad , in een lijst in de entreekaamer zoude plaatsen , dog
zulx wierd voor als nog niet goedgevonden dewijl reeds een monument door de
Heer Irhooven vervaardigt wierd waar in het waapen van bovengem . Heer Willem
Writs zoude pronken ' 1
.
Dit portret , getekend en gewassen met oostindische inkt ( 40,5 X 32,7 cm .)
wordt nu bewaard in de Historisch Topografische Atlas van de Gemeentelijke
Archiefdienst van Amsterdam ( afb . 1 ). Het is aan de achterzijde gesigneerd :
' Wd . Hendriks ad vivum 1783 ' en voorzien van het opschrift ( in een andere
hand ) : ' Willem Writs/Eerste stigter van de Maatschappij der verdiensten/opgerigt
in Amsterdam onder de zinspreuk/Felix Meritis A °. 1777/Gebooren in Amsterdam
A °. 1732/naar het leeven geteekend en aan deeze Maatschappij/geoffreerd/door
Wybrand Hendriks A °. 1784 '.
Het portret heeft , gelet ook op de uitvoerigheid , waarmee allerlei attributen
zijn weergegeven , een nogal officieel karakter en men zou zich kunnen afvragen
of de tekenaar misschien een eventuele uitgave ervan in prentvorm voor ogen
stond . Een prent in deze vorm is echter niet tot stand gekomen . Pas veel later ,
in 1800 , heeft C . S . Roos in het door hem uitgegeven boekje ( zie p . 296 , noot 3 ) een
titelprent opgenomen , waarin alleen het borstbeeld van Writs in ovaal en zonder
verder bijwerk door L . A . Claessens naar onze tekening is geëtst . In dat boekje
lezen wij ook dat de grote tekening toen aan de wand hing in de directiekamer
van het departement der tekenkunde .
Willem Writs ( 1732-1786 ) was doopsgezind en oefende het beroep van horloge-
maker uit in de Vijzelstraat bij de Herengracht 2
.
Daarnaast was hij een vindingrijk werktuigkundige en een bekwaam tekenaar
en plaatetser . Hij vervulde van de oprichting af tot aan zijn dood de functie van
administrateur van Felix Meritis , terwijl hij als lid deelnam niet alleen in de
departementen natuurkunde en koophandel , maar ook in die der letterkunde en
tekenkunde .
Hendriks heeft deze opmerkelijke man afgebeeld met talrijke bewijzen van zijn
veelzijdige activiteit en begaafdheid en ons daarmee een interessant document
verschaft , dat een nadere beschouwing en toelichting verdient .
Men zou misschien in de afgebeelde voorwerpen op het eerste gezicht een
algemene verwijzing willen zien naar de vijf departementen . De wereldkaart aan
de muur ; instrumenten als de brandspiegel en de luchtpomp in de kast rechts ;
de opgerolde tekening op tafel , die volgens het opschrift de kerk en het rechthuis
te Hilversum voorstelt , waarvan Writs in 1762 ook een ets maakte ( zoals hij later
nog eens deed van dezelfde plaats , na de verwoestende brand in 1766 ); de dwars -
i Archief F . M . 118 , p . 257/258 .
2 28e Jrb . Amstelodamum , 1931 , p . 147 ( advertentie Amst . Courant 26 mei 1767 ).
ajb . 1 Wybrand Hendriks , portret van Willem Writs , 1783
tekening in oostindische inkt , 40,5 x 32,7 cm
Hist . Topogr . Atlas , Gemeentelijke Archiefdienst van Amsterdam
298
299