Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 143

Mr . Isaac Stivers , 1707-1777
Schildert / op doek , ca . 1735 , 59 X 47 , door Cornells Troost . Eigendom van het Rijksmuseum te Amsterdam
Foto Rijksmuseum
280
zijn Santhorstse exploten 1 en laatstelijk met zijn geruchtmakende schepping Ad
manes violatos Jani Wittii , die hem in de Wittenoorlog ( 1757 ) deed verzeilen 2
, had
de dichterlijke geleerde duidelijk getoond , vijandig te staan tegen de in 1747
gevestigde orde van zaken . Thans , ter gelegenheid van diens ambtsaanvaarding ,
wijdde hij zijn amicissimus een poëtische welkomstgroet en gelukwens , natuurlijk
in het Latijn 3
.
Bijna hetzelfde licht als de vriendschap met de ' republikein ' van Santhorst
werpt de veeljarige omgang met de advocaat Mr . Hermannus Noordkerk ( f 1771 )
op de pas gecreëerde magistraat . Als dissident ( hij was Luthers ), maar ook door
de protectie , die hij en zijn familie al vóór 1747 van de zijde van burgemeesteren
hadden ondervonden 4
, zal hij zich verknocht hebben gevoeld aan de staatkundige
partij . Hij was een edel mens , daarbij een scherpzinnig jurist , een beroemd pleiter ,
de vaste adviseur voor de hoogste regeringspersonen in bestuursaangelegen-
heden . Aan Noordkerk danken wij de in opdracht van Hun Edel Grootachtbaren
verzamelde Handvesten van Amsterdam *, een codificatie van het stedelijk recht .
Ga ik over tot concrete gegevens . Isaac Sweers , geboren 21 december 1707 te
Amsterdam , was de zoon van de in 1732 overleden gelijknamige zee-officier
( commandeur ) en de kleinzoon van de eveneens gelijknamige in 1673 bij Kijkduin
gesneuvelde vice-
admiraal . Isaac II , getrouwd in 1706 met Catharina La Clé , had
zijn vrouw spoedig verloren . Zij stierf begin januari 1708 , vermoedelijk dus in
het kraambed . Uit haar eerste huwelijk met Gale Gales was in 1698 een zoon
geboren , Hendrik Gales . Tussen Isaac III en zijn negen jaar oudere half-broer
moet een grote genegenheid zijn gegroeid . Hiervan is een sprekend bewijs
bewaard gebleven : een door Hendrik vervaardigd en aan Isaac opgedragen ge-
dicht bij diens achttiende verjaardag , waarin hem op de kortste dag des jaars een
lang leven werd toegewenst 6
. Wij komen uit dit op hartelijke toon geschreven
vers te weten , dat de jarige van jongsaf een echte boekenverslinder was en nu ,
dank ook het onderwijs van ' hooger Geesten ' in het ' Stigts Atheen ', in onder-
scheidene wetenschappen vorderingen had gemaakt . Over die Utrechtse educatie
kan ik geen uitsluitsel geven . Zijn studie voltooide Sweers te Leiden , waar hij
op 19 oktober 1731 tot utriusque juris doctor promoveerde 7
.
Voorlopig zal de jonge rechtsgeleerde , beschikkend over eigen middelen ,
daarbij over een universele belangstelling , zich wel opnieuw met de hem dierbare
studie hebben bezig gehouden , voorts met de opbouw van zijn bibliotheek , die
1 Op zijn hofstede ' Santhorst ' nabij Wassenaar hield Burman van tijd tot tijd herenpartijen , -
waarbijBrederode , Oldenbarneveldt , de Groot e.a . onder het heffen der glazen herdacht werden .
2 P . Geyl , De Wittenoorlog , A'dam 1953 , blz . 20 e.v .
3 In het Familiearchief-Sweers bevinden zich twee exemplaren van het gedicht .
4 Dr . A . Porta , Joan en Gerrit Corner ( Diss . U . v . A . Assen-Amsterdam 1975 , blz . 140 ).
5 Drie delen ( 1748 ), met een vervolgdeel ( 1755 ).
6 Handschrift in het Familiearchief-Sweers .
7 De doctorsbul berust in het Familiearchief-Sweers .
281