Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
werkzaamheden geen bronnen behandeld zullen worden , die hier een nadere
opening kunnen geven . Ik maak natuurlijk een uitzondering voor de notariële
archieven , maar indicering daarvan zal nog heel lang op zich laten wachten .
Of ik het erg betreur , dat Esther niet te voorschijn is gekomen ? Ik moet eerlijk
zeggen , dat dat niet het geval is . De Amsterdamse koopmansstand in de mémoires
is m.i . niet interessant : D.O . met een fantastisch verhaal , Pels , die in werkelijkheid
een Bicker was , en een kleurloze werkelijk bestaande Cazenove van de Raam-
gracht . Beter kan men voor de laatste weer het onvolprezen werk van Lüthy raadple-
gen . De interessante verhalen over Joodse kooplieden , die Casanova had kunnen
geven , bracht hij niet . Neen , dan is hij bepaald veel merkwaardiger , wanneer hij
in enkele publicaties van 1784 tot 1785 over de verhouding Amsterdam-Venetië
schrijft . Het betreft een zaak tussen de kooplieden Chomel en Jordan te Amster-
dam
en de broers Zannovitch te Venetië , die al van 1772 af speelde . Bijzonder-
heden hieromtrent vindt men in de Casanoviana van Rives Childs van 1956
( p . 64-80 ).
Dat wil niet zeggen , dat ik de mémoires volstrekt zonder waarde voor Amster-
dam vind . Veel wezenlijker zijn m.i . de beschrijvingen van de ontmoetingen in
herbergen , musico's etc , al is ook vrijwel geen enkele van de daar besproken
personen hier in de archieven terug gevonden ; alleen de Amsterdammer Rijgerbos
maakt daarop een uitzondering . Een zekere Le Blon , die op 22 januari 1760 naar
de herberg de Bijbel in de Warmoesstraat een nog bewaarde brief aan Casanova
schreef , wordt niet in de mémoires genoemd ; de brief handelt dan ook over erg
onschuldige zaken , lenen van boeken - o.a . Massé - en bezoek aan schouwburg
en concert .
De vragen over Casanova zullen blijven komen , want men staat nu niet meer
op het standpunt van Mars , die in de Navorscher van 1861 een vraag van H.R .
over D.O . op p . 37 wel op p . 294 beantwoordde met Hope , maar eraan toevoegde :
' Of de Navorscher zich niet vernedert en bevlekt met de werken van geheel ver-
dierlij kte schrijvers in ernstige behandeling te nemen .' In onze eeuw is dat ver-
anderd . Vragen van Gugitz en van W . C . Uges resp . in 1916 en 1925 werden
beleefd in behandeling genomen , hoewel er niets te voorschijn kwam . Harden-
berg kreeg hetzelfde negatieve antwoord , toen hij in 1958 met een schriftelijke
vraag kwam , of het bestaan van Esther Symons ergens bleek ! Het Propylaen
Verlag in Berlijn en de Süddeutscher Rundfunk kregen resp . in 1964 en 1967
fotocopieën van de beide akten van not . G . Bouman ! Ze wisten er hun voordeel
echter niet mee te doen . Hoek kwam met vele vragen in 1970 en met de grote
onthulling van de vondst van Hardenberg in 1977 .
Ik vlei mij met de hoop , dat na dit artikel van mij gericht zoeken niet meer
verder mogelijk zal zijn . Toevallige vondsten zijn er echter altijd nog te doen .
BIJLAGE
N.A . Amsterdam 12597 , 446 :
' Quitancie ( zegel 12 st .) Hogendorp
Je soussigné Jacques Cazanova reconnois d'avoir recu de messieurs Benjamin & Samuel Symons
negociants de cette ville d'Amsterdam la somme de deux cent trente cincq mille livres de France pour
compte de madame la marquise d'Urfé demeurante a Paris sur le quai des Theatins prés l'hotel de Bouil-
lon ; pour assurance de la quelle somme elle doit temettre dans les mains de messieurs Tortone & Baur
la valeur des cincq cents mille livres Tournois d'effets en papier . Les quelles effets lui seront remis
lorsque la ditte somme de deux cent trente cincq mille livres sera rendue et madama la marquise s'engage
de la rendre la moitié dans quatre mois & l'autre moitié en six mois en comptant d'aujourdhui , faute de
quoi elle donnera ordre a messieurs Tortone & Baur de faire payer a messieurs Benjamin & Samuel
Symons la somme qui leur sera due selon les conventions existante sur ce papier . La presente quitance
faite double a Amsterdam le onzieme decembre l'an mille sept cent cinquante huit .
( getekend ) Jacques Casanova
Ainsy fait & Signé a Amsterdam en presence de nous soussignés , notaire & temoings .
( getekend ) Abraham van Beem
Daniel Stoopendaal
Gerrit Bouman
Not.s Pub .'
Archief Mnichovo Hradiste :
' Amst . ce 22 Janv.r 1759
Monsieur
Nous referant au contenu de notre derniere a vos graces du 18 cour.t nous avons l'honneur de vous
communiquer les avis recus de Stokholm concernant les 20 actions des quelles conjointement aux
arrerages de 40 pC.ts l'on obtiendroit de l'ensemble L 24000 . Voila deia beaucoup plus de ce que ce
marchand ici en mettiroit , le change diferant depuis la mise primitive en pregiudise vers 48 pC.ts attendu
que de 34J elle monta sur la preditte place a 51J . Vous savés que notre antecipation joint aux interets
& commiss.n ira a pres de L 18400 : de sorte que déduisant cette somme des L 24000 : il vous en revien-
droit L 5600 : i ajoutant le retour de t(haler ) 600 : doublement payees de l'interest des t(haler ) 20000 :
vous n'auriés qu'a nous r(eme)tre L 10800 : ou les compter a Mr . Bau(r pour ) que la boucle vous soit en
propre que nous vous enverons de suite pourvu que vous nous fournissiés dèl'acquit des actions &
arrerages de 40 pC.ts de la part de Made , la marquise lors que nous resterons chargés & nous adosserons
les actions et arrerages en attendant la satisfaction de votre precieuse reponse dont nous vous prions .
Nous somes avec toute la veneration possible
Vostre tres h.t . ob.s
serv.Monsieur ( getekend ) Benjamin & Samuel Symons '
( adres ) ' Monsieur de Casanova chez Monr Mario , dans la rue de Petit-Lyon Paris '.
' Mr Casenove Amst . ce 5 Mars 1759
a Paris
Monsieur
Secondant au continu de l'honneur de chan(ge ) votre du 26 passé nous enjoignons a Mr . Baur de vous
remetre le billet de loterie en retour nous fondons sur la reciprocité que l'achat des actions de Suede se
porte a conclusion que Mad.me la marquise nous quitte notarielement du montant de L 24000
dont deja payees L 18000
des le 8 Xbre en sorte que a - J pC.t par mois de change 270
L 18270de facon que nous en serons endebté de 5730
L 24000
les quelles L 5730 nous satisfairons des que nous aurons la quittance respective de Mad.me la marquise
apres deduction de la facon des boucles sur ce que vous devés vous deposer . Nous serons charmes de
vous voir ici l'été prochain , bien chargée de papier . Lorsque vous nous en appuyerés la realisation nous
vous en procurerons l'avantage possible . Nous vous prions de la plus promte reponse a la presente
etant avec parf.e consid.n vostre etc .
Mons.r ( getekend ) B . et S . Symons '
276
277
opening kunnen geven . Ik maak natuurlijk een uitzondering voor de notariële
archieven , maar indicering daarvan zal nog heel lang op zich laten wachten .
Of ik het erg betreur , dat Esther niet te voorschijn is gekomen ? Ik moet eerlijk
zeggen , dat dat niet het geval is . De Amsterdamse koopmansstand in de mémoires
is m.i . niet interessant : D.O . met een fantastisch verhaal , Pels , die in werkelijkheid
een Bicker was , en een kleurloze werkelijk bestaande Cazenove van de Raam-
gracht . Beter kan men voor de laatste weer het onvolprezen werk van Lüthy raadple-
gen . De interessante verhalen over Joodse kooplieden , die Casanova had kunnen
geven , bracht hij niet . Neen , dan is hij bepaald veel merkwaardiger , wanneer hij
in enkele publicaties van 1784 tot 1785 over de verhouding Amsterdam-Venetië
schrijft . Het betreft een zaak tussen de kooplieden Chomel en Jordan te Amster-
dam
en de broers Zannovitch te Venetië , die al van 1772 af speelde . Bijzonder-
heden hieromtrent vindt men in de Casanoviana van Rives Childs van 1956
( p . 64-80 ).
Dat wil niet zeggen , dat ik de mémoires volstrekt zonder waarde voor Amster-
dam vind . Veel wezenlijker zijn m.i . de beschrijvingen van de ontmoetingen in
herbergen , musico's etc , al is ook vrijwel geen enkele van de daar besproken
personen hier in de archieven terug gevonden ; alleen de Amsterdammer Rijgerbos
maakt daarop een uitzondering . Een zekere Le Blon , die op 22 januari 1760 naar
de herberg de Bijbel in de Warmoesstraat een nog bewaarde brief aan Casanova
schreef , wordt niet in de mémoires genoemd ; de brief handelt dan ook over erg
onschuldige zaken , lenen van boeken - o.a . Massé - en bezoek aan schouwburg
en concert .
De vragen over Casanova zullen blijven komen , want men staat nu niet meer
op het standpunt van Mars , die in de Navorscher van 1861 een vraag van H.R .
over D.O . op p . 37 wel op p . 294 beantwoordde met Hope , maar eraan toevoegde :
' Of de Navorscher zich niet vernedert en bevlekt met de werken van geheel ver-
dierlij kte schrijvers in ernstige behandeling te nemen .' In onze eeuw is dat ver-
anderd . Vragen van Gugitz en van W . C . Uges resp . in 1916 en 1925 werden
beleefd in behandeling genomen , hoewel er niets te voorschijn kwam . Harden-
berg kreeg hetzelfde negatieve antwoord , toen hij in 1958 met een schriftelijke
vraag kwam , of het bestaan van Esther Symons ergens bleek ! Het Propylaen
Verlag in Berlijn en de Süddeutscher Rundfunk kregen resp . in 1964 en 1967
fotocopieën van de beide akten van not . G . Bouman ! Ze wisten er hun voordeel
echter niet mee te doen . Hoek kwam met vele vragen in 1970 en met de grote
onthulling van de vondst van Hardenberg in 1977 .
Ik vlei mij met de hoop , dat na dit artikel van mij gericht zoeken niet meer
verder mogelijk zal zijn . Toevallige vondsten zijn er echter altijd nog te doen .
BIJLAGE
N.A . Amsterdam 12597 , 446 :
' Quitancie ( zegel 12 st .) Hogendorp
Je soussigné Jacques Cazanova reconnois d'avoir recu de messieurs Benjamin & Samuel Symons
negociants de cette ville d'Amsterdam la somme de deux cent trente cincq mille livres de France pour
compte de madame la marquise d'Urfé demeurante a Paris sur le quai des Theatins prés l'hotel de Bouil-
lon ; pour assurance de la quelle somme elle doit temettre dans les mains de messieurs Tortone & Baur
la valeur des cincq cents mille livres Tournois d'effets en papier . Les quelles effets lui seront remis
lorsque la ditte somme de deux cent trente cincq mille livres sera rendue et madama la marquise s'engage
de la rendre la moitié dans quatre mois & l'autre moitié en six mois en comptant d'aujourdhui , faute de
quoi elle donnera ordre a messieurs Tortone & Baur de faire payer a messieurs Benjamin & Samuel
Symons la somme qui leur sera due selon les conventions existante sur ce papier . La presente quitance
faite double a Amsterdam le onzieme decembre l'an mille sept cent cinquante huit .
( getekend ) Jacques Casanova
Ainsy fait & Signé a Amsterdam en presence de nous soussignés , notaire & temoings .
( getekend ) Abraham van Beem
Daniel Stoopendaal
Gerrit Bouman
Not.s Pub .'
Archief Mnichovo Hradiste :
' Amst . ce 22 Janv.r 1759
Monsieur
Nous referant au contenu de notre derniere a vos graces du 18 cour.t nous avons l'honneur de vous
communiquer les avis recus de Stokholm concernant les 20 actions des quelles conjointement aux
arrerages de 40 pC.ts l'on obtiendroit de l'ensemble L 24000 . Voila deia beaucoup plus de ce que ce
marchand ici en mettiroit , le change diferant depuis la mise primitive en pregiudise vers 48 pC.ts attendu
que de 34J elle monta sur la preditte place a 51J . Vous savés que notre antecipation joint aux interets
& commiss.n ira a pres de L 18400 : de sorte que déduisant cette somme des L 24000 : il vous en revien-
droit L 5600 : i ajoutant le retour de t(haler ) 600 : doublement payees de l'interest des t(haler ) 20000 :
vous n'auriés qu'a nous r(eme)tre L 10800 : ou les compter a Mr . Bau(r pour ) que la boucle vous soit en
propre que nous vous enverons de suite pourvu que vous nous fournissiés dèl'acquit des actions &
arrerages de 40 pC.ts de la part de Made , la marquise lors que nous resterons chargés & nous adosserons
les actions et arrerages en attendant la satisfaction de votre precieuse reponse dont nous vous prions .
Nous somes avec toute la veneration possible
Vostre tres h.t . ob.s
serv.Monsieur ( getekend ) Benjamin & Samuel Symons '
( adres ) ' Monsieur de Casanova chez Monr Mario , dans la rue de Petit-Lyon Paris '.
' Mr Casenove Amst . ce 5 Mars 1759
a Paris
Monsieur
Secondant au continu de l'honneur de chan(ge ) votre du 26 passé nous enjoignons a Mr . Baur de vous
remetre le billet de loterie en retour nous fondons sur la reciprocité que l'achat des actions de Suede se
porte a conclusion que Mad.me la marquise nous quitte notarielement du montant de L 24000
dont deja payees L 18000
des le 8 Xbre en sorte que a - J pC.t par mois de change 270
L 18270de facon que nous en serons endebté de 5730
L 24000
les quelles L 5730 nous satisfairons des que nous aurons la quittance respective de Mad.me la marquise
apres deduction de la facon des boucles sur ce que vous devés vous deposer . Nous serons charmes de
vous voir ici l'été prochain , bien chargée de papier . Lorsque vous nous en appuyerés la realisation nous
vous en procurerons l'avantage possible . Nous vous prions de la plus promte reponse a la presente
etant avec parf.e consid.n vostre etc .
Mons.r ( getekend ) B . et S . Symons '
276
277
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.