Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 499, inventarisnummer 227, pagina 119

> ' Seneca ' en ' Homeru
detail links boven van ajb . 1 .
Foto : Speltdoorn , Brussel
v
. Jcnecti
ajb . 6 ' Seneca ', pentekening , 122 x 70 mm ,
door Jacques de Gbeyn III
Museum Boy mans-
Van Beuningen , Rotterdam
Foto : Museum Boy mans-
Van Beuningen
ajb . 7 ' Homerus ', ets , 215 X 79 mm ,
door Jan de Bisschop , 1669 ,
naar Jacques de Gbeyn III ( 1618 )
type als die welke Rubens in 1608 uit Italië had meegebracht en die al vroeg in
afgietsels in Leiden o.a . bekend was . Wij noemen : Een tekening van David Baüly
( 1624 ), een tekening van Jacques de Gheyn III uit dezelfde tijd of eerder ( afb . 6 )
en een stillevenschilderij , misschien van David Baüly uit ca . 1626/1628 , dat te
zien was op de tentoonstelling ' Leiden 1626 ' ( afb . 2 ). Het lot van de ' Seneca ' - buste
uit het bezit van Rubens en het type portret waarin het in de zeventiende eeuw
voorkomt heeft Wolfram Prinz in The Art Bulletin 1973 uitvoerig behandeld 1
.
Hij beeldde in zijn artikel ook af Amoldus van Ravensteyn's Portret van Jacob Cats
met de ' Seneca ' ( afb . 3 ). Men kan zich afvragen of dit portret of dat van de advocaat
Cornells Bosch , even groot , eveneens uit 1660 en ook met de ' Seneca ', aan Caspar
Netscher niet op een of andere manier bekend was 2
. Het Portret van Vader Cats ,
van de Dienst voor ' s Rijks Verspreide Kunstvoorwerpen , hangt nu in het
Catshuis , het Portret van Cornells Bosch is sedert 1904 in Kopenhagen 3
. De andere
antieke sculptuur in Van Lennep's vertrek komt niet op Vailknt's prent - een
proefdruk ( afb . 4 ) - voor , doch daarover straks meer . In 1675 verhuist Abraham
van Lennep van het Rokin nr . 60 , " t Wapen van Rome ', naar de Fluwele Burgwal ,
vlak bij het Prinsenhof . Netscher beeldde Van Lennep dus af in zijn oude
familiehuis . Maar in 1675 komen , zoals Dudok van Heel meedeelt , Van Lennep
en Vaillant tegenover elkaar te wonen en het is dus niet onwaarschijnlijk dat
Vaillant in 1675 of 1676 met de prent is begonnen , maar niet verder is gekomen
dan enkele proefdrukken , zonder onderschrift , omdat Vaillant in 1677 op
28 augustus overleed . Heeft Vaillant op verzoek van Van Lennep het staande
antieke beeld achter de tafel weggelaten , omdat Van Lennep dit niet mooi vond ?
Niet mooi of niet in overeenstemming met de werkelijkheid , want Van Lennep
bezat het beeld niet en er bestonden - voor zover bekend - ook geen afgietsels
van *. In 1672 stond dat beeld , de zg . ' Homerus ', nog in Londen in Arundel House
dat in 1678 tegen de grond ging . De resterende beelden kwamen in de tuin onder
een colonnade die later instortte , en de resten van de beeldhouwwerken , waar-
onder de ' Homerus ', werden omstreeks 1700 verspreid . De romp van de ' Homerus '
werd door D . E . L . Haynes in 1972 met andere fragmenten in Fawley Court bij
Henley-on-Thames , teruggevonden . Door de publicatie van Haynes in Apollo
1972 * konden mijn vrouw en ik dit fragment , dat nu in het Ashmolean Museum
1 W . Prinz , ' The Four Philosophers by Rubens and the Pseudo-Seneca in Seventeenth-Century Paintine '
The Art Bulletin LV , 1973 , pp . 410-428 , afb . 21 .
2 In de inventaris van de weduwe van Caspar Netscher uit 1694 ( zij schonk hem twaalf kinderen ; in1672 ware er al zeven ) komt ' een portrait van Mons r Netscher , levensgroote , door
Ravensteijn'voor , zie A . Bredius , ' Een en ander over Caspar Netscher ', Oud Holland's ) \ 1887 , pp . 263-274 , p . 267 .
3 Doek , 124,5 x 103 cm ; Kopenhagen , Statens Museum for Kunst , inv . no . 1811 , Catalogue of OldForeign Paintings , 1951 , p . 246 , nr . 564 , met afb . Zie voor het portret van Comelis Bosch Oud Holland
X , 1892 , p . 51 .
4 D
- E
- L - Haynes , ' The Fawley Court Relief ', Apollo , 1972 , pp . 6-11 , afb . 20 . Voor de geschiedenisvan de antieke sculpturen uit de Arundel verzameling zie A . Michaelis , Ancient Marbles in GreatBritain , Cambridge , 1882 , pp . 32-43 .
232
233