Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
Foto : Speltdoorn , Brussel
/ portret van Abraham van Lennep , 1672 , doek , 55Y.45 cm , door Caspar Netscber
Stichting Custodia , Ins titut Néer/andais , Parijs
thans niet meer te achterhalen geval na , maar hierover straks . Wel kent men in
de achttiende eeuw , dank zij Cornelis Troost en enkele anderen , uitbeeldingen
van Cornelis Ploos van Amstel in zijn ' kabinet ', en aan het einde van die eeuw
zal Adriaen de Lelie J . Gildemeester en , tweemaal , J . A . Brentano portretteren
temidden van hun schilderijen , en men kan er , hoewel minder duidelijk , portretten
in interieurs van Johannes Janson 1
, Nicolaas Muys en Tibout Regters aan toe-
voegen . Ook kennen wij uit diezelfde tijd een kunstbeschouwing ten huize van
de jonge J . Goll van Franckenstein , getekend door Christiaan Andriessen
( Historisch Museum , collectie Fodor , Amsterdam ). Op zich zelf is het ontbreken
van dit genre in de Noordelijke Nederlanden wel verklaarbaar . Verzamelen is nu
eenmaal geen maatschappelijk beroep , het is een liefhebberij en deze behoeft niet
voor de eeuwigheid te worden vastgelegd . Zelden ook bleef het kunstbezit na de
dood van de eigenaar als ' collectie ' bijeen . Die gewoonte gold eigenlijk vooral
voor vorstelijk bezit en adellijke verzamelingen . Het fascinerende portret , in
Dublin , van een Jeronimus Tonneman , ten voeten uit , in 1736 door Cornelis
Troost geschilderd , laat dan ook de man alleen als type zien , maar niets wijst er
op dat wij hier een van de grootste Amsterdamse verzamelaars van tekeningen
en schilderijen voor ons hebben . Naast hem zit zijn niet deugende zoon fluit te
spelen , het opengeslagen muziekboek ligt op tafel half over het schilderboek van
Carel van Mander en meer komen wij visueel niet te weten . Wij kunnen ons ,
met andere woorden , het portret van een verzamelaar , of van een verzameling
-
in de Zuidelijke Nederlanden een geliefd onderwerp - voor Holland in de
zeventiende en eerste helft van de achttiende eeuw nauwelijks voor de geest
halen . Het beeld dat wij vormen - en dat lukt ook wel - bouwen wij op uit de
inventarissen , de veilingscatalogi en veilings-advertenties , uit de reisbeschrijvingen
of lofzangen , zoals die op de collectie Braamcamp al kost het jaren inspanning
voor de bouwstenen voor een verhaal eindelijk passen . Als instrumentarium staan
ons bovendien de publicaties van Frits Lugt ten dienste ( Marques de collections ^
twee delen ; Répertoire des catalogues de ventes , drie delen ), maar door het ontbreken
van veilingscatalogi of van een verzamelaarsmerk komt Abraham van Lennep
in de publicaties van Lugt niet voor , al zou hij als een van de latere bezitters
van prenten en tekeningen uit de Arundel-collectie in een supplementdeel wel
genoemd mogen worden . De Earl of Arundel had zich ca . 1618 door Daniël
Mytens laten portretteren , zittend voor zijn antieke beelden galerij , als pendant
van het portret van zijn vrouw Lady Aletheia Talbot , gezeten voor de schilderijen
galerij . Maar niet op deze door een nederlander in Engeland geschilderde por-
tretten wilde ik wijzen : de uitzonderingen voor de noordelijke Nederlanden in
de zeventiende eeuw , waarop ik zo juist zinspeelde , vermeldt Joachim von
Zie over deze schilderijen en over voorstellingen van verzamelaars en verzamelingen het goed
gedocumenteerde artikel C . W . Fock , ' De schilderijengalerij van Prins Willem V op het Buitenhof
te Den Haag ', Antiek XI , 1976 , pp . 113-137 , met afb . 8 en 9 , waarin ook het eens door A . Staring
en E . Pelinck in het Jaarboekje voor Geschiedenis en Oudheidkunde van Leiden en omstreken , 1953 , pp . 114 ff .
en 120 ff ., gepubliceerde portret , bekend van Binnen zonder k/oppen , tentoonstelling in het Museum
Willet Holthuysen , Amsterdam , 1965 , nr . 8 , van Pauhts van Spijk en zjjn echtgenote , door Joh . Janson
( c . 1775 ), in kleuren is afgebeeld . Op de achtergrond is een klein gedeelte van zijn schilderijen in
een nevenvertrek zichtbaar . Zie voor de 17e eeuwse verzamelaars Philips de Flines j.b . 1975 , blz 152
en Jan Pietersz Zomer j.b . 1977 , blz 90 .
228
229
/ portret van Abraham van Lennep , 1672 , doek , 55Y.45 cm , door Caspar Netscber
Stichting Custodia , Ins titut Néer/andais , Parijs
thans niet meer te achterhalen geval na , maar hierover straks . Wel kent men in
de achttiende eeuw , dank zij Cornelis Troost en enkele anderen , uitbeeldingen
van Cornelis Ploos van Amstel in zijn ' kabinet ', en aan het einde van die eeuw
zal Adriaen de Lelie J . Gildemeester en , tweemaal , J . A . Brentano portretteren
temidden van hun schilderijen , en men kan er , hoewel minder duidelijk , portretten
in interieurs van Johannes Janson 1
, Nicolaas Muys en Tibout Regters aan toe-
voegen . Ook kennen wij uit diezelfde tijd een kunstbeschouwing ten huize van
de jonge J . Goll van Franckenstein , getekend door Christiaan Andriessen
( Historisch Museum , collectie Fodor , Amsterdam ). Op zich zelf is het ontbreken
van dit genre in de Noordelijke Nederlanden wel verklaarbaar . Verzamelen is nu
eenmaal geen maatschappelijk beroep , het is een liefhebberij en deze behoeft niet
voor de eeuwigheid te worden vastgelegd . Zelden ook bleef het kunstbezit na de
dood van de eigenaar als ' collectie ' bijeen . Die gewoonte gold eigenlijk vooral
voor vorstelijk bezit en adellijke verzamelingen . Het fascinerende portret , in
Dublin , van een Jeronimus Tonneman , ten voeten uit , in 1736 door Cornelis
Troost geschilderd , laat dan ook de man alleen als type zien , maar niets wijst er
op dat wij hier een van de grootste Amsterdamse verzamelaars van tekeningen
en schilderijen voor ons hebben . Naast hem zit zijn niet deugende zoon fluit te
spelen , het opengeslagen muziekboek ligt op tafel half over het schilderboek van
Carel van Mander en meer komen wij visueel niet te weten . Wij kunnen ons ,
met andere woorden , het portret van een verzamelaar , of van een verzameling
-
in de Zuidelijke Nederlanden een geliefd onderwerp - voor Holland in de
zeventiende en eerste helft van de achttiende eeuw nauwelijks voor de geest
halen . Het beeld dat wij vormen - en dat lukt ook wel - bouwen wij op uit de
inventarissen , de veilingscatalogi en veilings-advertenties , uit de reisbeschrijvingen
of lofzangen , zoals die op de collectie Braamcamp al kost het jaren inspanning
voor de bouwstenen voor een verhaal eindelijk passen . Als instrumentarium staan
ons bovendien de publicaties van Frits Lugt ten dienste ( Marques de collections ^
twee delen ; Répertoire des catalogues de ventes , drie delen ), maar door het ontbreken
van veilingscatalogi of van een verzamelaarsmerk komt Abraham van Lennep
in de publicaties van Lugt niet voor , al zou hij als een van de latere bezitters
van prenten en tekeningen uit de Arundel-collectie in een supplementdeel wel
genoemd mogen worden . De Earl of Arundel had zich ca . 1618 door Daniël
Mytens laten portretteren , zittend voor zijn antieke beelden galerij , als pendant
van het portret van zijn vrouw Lady Aletheia Talbot , gezeten voor de schilderijen
galerij . Maar niet op deze door een nederlander in Engeland geschilderde por-
tretten wilde ik wijzen : de uitzonderingen voor de noordelijke Nederlanden in
de zeventiende eeuw , waarop ik zo juist zinspeelde , vermeldt Joachim von
Zie over deze schilderijen en over voorstellingen van verzamelaars en verzamelingen het goed
gedocumenteerde artikel C . W . Fock , ' De schilderijengalerij van Prins Willem V op het Buitenhof
te Den Haag ', Antiek XI , 1976 , pp . 113-137 , met afb . 8 en 9 , waarin ook het eens door A . Staring
en E . Pelinck in het Jaarboekje voor Geschiedenis en Oudheidkunde van Leiden en omstreken , 1953 , pp . 114 ff .
en 120 ff ., gepubliceerde portret , bekend van Binnen zonder k/oppen , tentoonstelling in het Museum
Willet Holthuysen , Amsterdam , 1965 , nr . 8 , van Pauhts van Spijk en zjjn echtgenote , door Joh . Janson
( c . 1775 ), in kleuren is afgebeeld . Op de achtergrond is een klein gedeelte van zijn schilderijen in
een nevenvertrek zichtbaar . Zie voor de 17e eeuwse verzamelaars Philips de Flines j.b . 1975 , blz 152
en Jan Pietersz Zomer j.b . 1977 , blz 90 .
228
229
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.