Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
10 Zilveren hwvelijksbeker ,
ongemerkt , hoog 204 mm ,
detail :
de inskriptie betreffende
de eerste eigenares .
Partikuliere verzameling
( foto : Wim Molenkamp ,
Amsterdam )
maakt is door de zilversmid Gerrit Valck , nu kunnen we ook vaststellen in welk
jaar dat gebeurd moet zijn .
Zoals eerder gezegd , staat op de rokzoom gegraveerd , in letters die uit dezelfde
tijd stammen als waarin de andere twee huwelijksbekers gemaakt zijn :
* Catarina * Hendrickx * Coppits * D r ( afb . 10 )
Deze naam wijst direkt de weg naar de bekende Amsterdamse familie Coppit of
Capit , die stamt uit het al vroeg in de vijftiende eeuw bekende Amsterdamse ge-
slacht Gaeff . Ze komt mede onder de namen Spiegel en van Neck vaak in de hoofd-
stedelijke geschiedenis voor , en ze is uitvoerig beschreven in Elias ' Vroedschap
van Amsterdam 1
. Hier is het huwelijk , dat ten grondslag ligt aan de beker en aan
zijn inskriptie .
Op 24 mei 1641 gaan Heijndrick Heickens , van Amsterdam , die 31 jaar oud is ,
geen ouders meer heeft , en woont aan de Coningsgracht ( de huidige Singel ) en
wiens geboden mede te Alkmaar gaan , in ondertrouw met Catarina Coppit , even-
eens
van Amsterdam , oud 28 jaar , geen ouders hebbend en geassisteerd met haar
zuster Oopgie Coppit ; de bruid woont in de Hoogstraat .
Hendrik Heykens werd gedoopt op 11 februari 1610 in de Oude Kerk als zoon
van Johan Heykens , koopman en ontvanger van de Wisselbank , en Anna Gijs-
bertsdochter Born , welk echtpaar verwant was aan veel vooraanstaande Amster-
damse families zoals de Blaeus , de Hooften , de Huddes en de Witsens . Hendrik
werd in 1626 als student in de rechten ingeschreven aan de Leidse universiteit en
gaf toen als woonplaats Alkmaar op . Hier was zijn vader al omstreeks 1616 heen -
getrokken , na moeilijkheden bij de Amsterdamse Wisselbank te hebben gehad in
verband met tekorten in zijn boekhouding . Hendrik was schepen van Alkmaar
van 1657 tot 1674 , en hij werd in november 1675 tot lid van de vroedschap be-
noemd ; op 1 augustus 1678 werd hij er in de Grote Kerk ter aarde besteld .
Zijn vrouw Trijntje Coppit werd op 15 januari te Amsterdam gedoopt in de
Nieuwe Kerk als dochter van dokter Hendrick Coppit en Silleken Prinsen . Zij
en haar zuster Oopje moeten goede partijen geweest zijn ; het geld kwam van hun
grootvader , de korenkoper en handelaar in Oosters buskruit Jacob Pietersz
Coppit , wiens onverdeelde nalatenschap in 1631 op tweehonderdduizend gulden
geschat werd . Zuster Oopje heeft met haar eerste man Maarten Soolmans voor
Rembrandt model gestaan : de beide portretten , geschilderd , in 1634 , verhuisden
in 1877 uit ons land naar Parijs ( welk feit mede aanleiding gaf tot de oprichting ,
in het daarop volgende jaar , van de Vereniging Rembrandt ); sindsdien behoren
ze tot de pronkstukken van de verzameling Rothschild . Dr I . H . van Eeghen
wist aan dit portrettenpaar de juiste namen te verbinden ; voordien bekend als
Maarten Daey en Machteld van Doorn , zijn ze door haar in een boeiend artikel
in het Maandblad Amstelodamum , jaargang 43 ( 1956 ), blz . 85-90 , geïdentificeerd
als Maarten Soolmans en Oopje Coppit .
Uit het huwelijk van Hendrik Heykens en Catharina Coppit is slechts één
jonggestorven dochter geboren . Bij haar doop op 10 februari 1647 kreeg ze de
naam Margriet , en op 13 mei van datzelfde jaar werd ze al in de Grote Kerk van
^ ikmaar begraven . Waar Trijntje's beker na haar overlijden ( dat noch in Alkmaar ,
noch in Amsterdam gevonden werd ) terechtgekomen is , is even onzeker als de
naam van wie hem haar gegeven heeft .
Zo eindigt dit verhaal met een aantal vragen . Maar intussen wordt er van een
andere zijde gewerkt aan de ontsluiting van gegevens , die misschien het antwoord
op deze en soortgelijke problemen kunnen leveren . Sinds 1975 werken de Uni-
versiteit van Amsterdam en de Landbouwhogeschool in Wageningen samen aan
een projekt De materiële cultuur in Nederland 1550-1800 , dat tot doel heeft om alle
boedelbeschrijvingen uit dit tijdvak op te sporen en ze vervolgens op uiterst ge-
detailleerde wijze voor inbreng in de computer te bewerken . Daarom behoeft de
verwachting niet denkbeeldig te zijn dat onder de massa van belangwekkende
nieuwe gegevens , die dit onderzoek ongetwijfeld oogsten zal , misschien ook iets
te vinden zal zijn over de geschiedenis van de eerste honderdvijftig jaren van
de huwelijksbeker van Trijntje Coppit ,
1 Deel I , blz . 188-190 .
212
213
ongemerkt , hoog 204 mm ,
detail :
de inskriptie betreffende
de eerste eigenares .
Partikuliere verzameling
( foto : Wim Molenkamp ,
Amsterdam )
maakt is door de zilversmid Gerrit Valck , nu kunnen we ook vaststellen in welk
jaar dat gebeurd moet zijn .
Zoals eerder gezegd , staat op de rokzoom gegraveerd , in letters die uit dezelfde
tijd stammen als waarin de andere twee huwelijksbekers gemaakt zijn :
* Catarina * Hendrickx * Coppits * D r ( afb . 10 )
Deze naam wijst direkt de weg naar de bekende Amsterdamse familie Coppit of
Capit , die stamt uit het al vroeg in de vijftiende eeuw bekende Amsterdamse ge-
slacht Gaeff . Ze komt mede onder de namen Spiegel en van Neck vaak in de hoofd-
stedelijke geschiedenis voor , en ze is uitvoerig beschreven in Elias ' Vroedschap
van Amsterdam 1
. Hier is het huwelijk , dat ten grondslag ligt aan de beker en aan
zijn inskriptie .
Op 24 mei 1641 gaan Heijndrick Heickens , van Amsterdam , die 31 jaar oud is ,
geen ouders meer heeft , en woont aan de Coningsgracht ( de huidige Singel ) en
wiens geboden mede te Alkmaar gaan , in ondertrouw met Catarina Coppit , even-
eens
van Amsterdam , oud 28 jaar , geen ouders hebbend en geassisteerd met haar
zuster Oopgie Coppit ; de bruid woont in de Hoogstraat .
Hendrik Heykens werd gedoopt op 11 februari 1610 in de Oude Kerk als zoon
van Johan Heykens , koopman en ontvanger van de Wisselbank , en Anna Gijs-
bertsdochter Born , welk echtpaar verwant was aan veel vooraanstaande Amster-
damse families zoals de Blaeus , de Hooften , de Huddes en de Witsens . Hendrik
werd in 1626 als student in de rechten ingeschreven aan de Leidse universiteit en
gaf toen als woonplaats Alkmaar op . Hier was zijn vader al omstreeks 1616 heen -
getrokken , na moeilijkheden bij de Amsterdamse Wisselbank te hebben gehad in
verband met tekorten in zijn boekhouding . Hendrik was schepen van Alkmaar
van 1657 tot 1674 , en hij werd in november 1675 tot lid van de vroedschap be-
noemd ; op 1 augustus 1678 werd hij er in de Grote Kerk ter aarde besteld .
Zijn vrouw Trijntje Coppit werd op 15 januari te Amsterdam gedoopt in de
Nieuwe Kerk als dochter van dokter Hendrick Coppit en Silleken Prinsen . Zij
en haar zuster Oopje moeten goede partijen geweest zijn ; het geld kwam van hun
grootvader , de korenkoper en handelaar in Oosters buskruit Jacob Pietersz
Coppit , wiens onverdeelde nalatenschap in 1631 op tweehonderdduizend gulden
geschat werd . Zuster Oopje heeft met haar eerste man Maarten Soolmans voor
Rembrandt model gestaan : de beide portretten , geschilderd , in 1634 , verhuisden
in 1877 uit ons land naar Parijs ( welk feit mede aanleiding gaf tot de oprichting ,
in het daarop volgende jaar , van de Vereniging Rembrandt ); sindsdien behoren
ze tot de pronkstukken van de verzameling Rothschild . Dr I . H . van Eeghen
wist aan dit portrettenpaar de juiste namen te verbinden ; voordien bekend als
Maarten Daey en Machteld van Doorn , zijn ze door haar in een boeiend artikel
in het Maandblad Amstelodamum , jaargang 43 ( 1956 ), blz . 85-90 , geïdentificeerd
als Maarten Soolmans en Oopje Coppit .
Uit het huwelijk van Hendrik Heykens en Catharina Coppit is slechts één
jonggestorven dochter geboren . Bij haar doop op 10 februari 1647 kreeg ze de
naam Margriet , en op 13 mei van datzelfde jaar werd ze al in de Grote Kerk van
^ ikmaar begraven . Waar Trijntje's beker na haar overlijden ( dat noch in Alkmaar ,
noch in Amsterdam gevonden werd ) terechtgekomen is , is even onzeker als de
naam van wie hem haar gegeven heeft .
Zo eindigt dit verhaal met een aantal vragen . Maar intussen wordt er van een
andere zijde gewerkt aan de ontsluiting van gegevens , die misschien het antwoord
op deze en soortgelijke problemen kunnen leveren . Sinds 1975 werken de Uni-
versiteit van Amsterdam en de Landbouwhogeschool in Wageningen samen aan
een projekt De materiële cultuur in Nederland 1550-1800 , dat tot doel heeft om alle
boedelbeschrijvingen uit dit tijdvak op te sporen en ze vervolgens op uiterst ge-
detailleerde wijze voor inbreng in de computer te bewerken . Daarom behoeft de
verwachting niet denkbeeldig te zijn dat onder de massa van belangwekkende
nieuwe gegevens , die dit onderzoek ongetwijfeld oogsten zal , misschien ook iets
te vinden zal zijn over de geschiedenis van de eerste honderdvijftig jaren van
de huwelijksbeker van Trijntje Coppit ,
1 Deel I , blz . 188-190 .
212
213
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 499, Archief van het Genootschap Amstelodamum, inventarisnummer 227, AANVULLING 2006, Jaarboeken, nummers 1 - 92, 70, 1978
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt. De resultaten van de toepassing van (Europese) kunstmatige intelligentie zijn niet gecontroleerd door een mens.