Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 501, pagina 97

25 juli 1957 (avondzitting) 934
(Luirink e.a.)
Concertgebouworkest
Concertgebouworkest 935 Gemeenteblad afd. 2
sproken mag worden van een juist financieel beleid. Spreker wil hieraan toe-
voegen, dat het blijkbaar voordelig is, wanneer men vroegtijdig, dus gedurende
een reeks van jaren, bij de gemeente Amsterdam om subsidies aanklopt. De
definitieve regeling met deze Orkeststichting dateert nog maar van enkele jaren
geleden en dat heeft dan ook tot gevolg, dat deze stichting zich in haar beleid
veel meer heeft ingesteld op de sfeer van vrijheid, waarin zij zich vroeger be-
wogen heeft, dan de Opera, die ten volle is blijven leunen op de arm van Am-
sterdam, die naar verhouding dan ook een veel groter bedrag aan subsidie
geniet en die zich tegelijkertijd van alle adviezen, die gegeven zijn, om te komen
tot een verhoging van inkomsten, niets aantrok, dit in tegenstelling tot de
Orkeststichting, die dit juist wel heeft gedaan.
dat de thans voorgestelde subsidies maximaal zijn en dat, wanneer er dus
verdere kosten komen, zij zelf maar moeten zien, hiervoor dekking te vinden.
Dit lijkt spreker een buitengewoon gevaarlijk standpunt. Bij de vorige be-
spreking over de kunstsubsidies heeft sprekers fractie reeds tegen dit standpunt
gewaarschuwd. Zij is van oordeel, dat de door de Regering opgelegde beste-
dingsbeperking niet zal mogen gelden voor de kunst. Spreker wil met nadruk
verklaren, dat zijn fractie ten allen tijde zal blijven opkomen voor het geven van
een subsidiebedrag, dat deze instellingen redelijkerwijze gesproken nodig
hebben. Wanneer men zich thans reeds op het standpunt stelt, dat de subsidies
niet verhoogd mogen worden, dan is het naar sprekers mening geenszins uit-
gesloten, dat de gezelschappen in de grootste moeilijkheden komen, wanneer
straks een compensatie voor de huurverhoging en nieuwe salarisverhogingen
betaald moeten worden. Spreker is het dan ook in het geheel niet eens met dit
standpunt, daar de enige consequentie er van is, dat de toegangsprijzen ver-
hoogd zullen moeten worden.
Spreker wijst er op, dat de Nederlandse Orkeststichting uit het feit, dat de
lonen en prijzen op een hoger niveau zijn komen te liggen, de consequentie
heeft getrokken, de entreeprijzen te verhogen. Door de verhoging van de entree-
prijzen en de abonnementsgelden is deze stichting thans in staat, toe te komen
met vrijwel eenzelfde subsidie, als verleden jaar door de gemeente Amsterdam
is toegekend; het bedrag is slechts f 15.000 hoger. Spreker wijst er op, dat de
Nederlandse Opera het advies heeft gekregen, zich, wat betreft de entreeprijzen,
ook enigermate aan te passen aan de werkelijke situatie.
Door mej. Luns is gezegd, dat zij in de voordracht betreffende de Opera een
gevaarlijk zinnetje had ontdekt. Door spreker is in de thans aan de orde zijnde
voordracht eveneens een gevaarlijk zinnetje ontdekt. In de voordracht staat
nl.: „Dank zij een belangrijke verhoging van de abonnements- en entreegelden
met ongeveer 25% zijn de inkomsten voor het komende seizoen aanzienlijk
hoger geraamd.” Uit een circulaire heeft spreker begrepen, dat deze prijsver-
hoging per 1 september ingaat. Spreker zou aan Burgemeester en Wethouders
de vraag willen stellen, of deze prijsverhoging is voorgesteld door de Regering
dan wel door het Gemeentebestuur, ten einde deze instelling te dwingen, zonder
een subsidieverhoging tot een sluitende begroting te komen. Spreker kan deze
drastische prijsverhoging niet bepaald een vorm van actieve cultuurpolitiek
vinden, want een dergelijke verhoging leidt ongetwijfeld tot een verminderd
bezoek en mocht dit misschien in eerste aanleg niet zo zijn, dan staat het in
ieder geval toch vast, dat een dergelijke politiek er toe leidt, dat deze kunst-
uitingen op de duur alleen nog maar toegankelijk zijn voor degenen, die deze
hoge toegangsprijzen betalen kunnen. Er is in de Raad meermalen gezegd, dat
men voor een bezoek aan dergelijke instellingen bereid moet zijn, een offer te
brengen. Dit is natuurlijk gemakkelijk gezegd, maar voor degenen, die dit zeg-
gen, betekent het betalen van een hoge toegangsprijs geen offer en degenen, die
er een offer voor zouden moeten brengen, kunnen dat niet. De steeds verder-
gaande verhoging van de toegangsprijzen betekent derhalve, dat de mensen, die
gaarne de voorstellingen van deze instellingen zouden willen bezoeken, maar
het nu reeds moeilijk kunnen betalen, op de duur geheel van deze kunstuitingen
worden uitgesloten en dat alleen degenen, die voldoende geld hebben, deze
kunstuitingen zullen kunnen bezoeken. Sprekers fractie is het dan ook in het
geheel niet eens met de thans ingevoerde verhoging der toegangsprijzen.
Spreker betoogt, dat in Barcelona ongeveer f 36 voor een plaats op de eerste
rang wordt betaald, in Milaan wordt ongeveer dezelfde prijs gevraagd, terwijl
in Wenen de prijzen voor die plaatsen, naar spreker meent, {30 zijn. Hij
meent, dat dit prijzen zijn, die zijn aangepast aan de moderne tijd. De maximum-
prijzen bij de Nederlandse Opera zijn nog steeds f 7,50 per plaats. Thans over-
weegt men, de prijzen met 10 % te verhogen, terwijl pas een verhoging met 100%
de prijzen enigermate in overeenstemming met de prijzen van andere opera’s
in Europa zou brengen. De gemeente Amsterdam moet jaar op jaar de tekorten
aanvullen. Spreker meent, dat dit niet een juist subsidiebeleid is en hij con-
stateert, dat er met betrekking tot de Nederlandse Orkeststichting met heel
wat meer waardering over het beleid mag worden gesproken.
De heer VAN RIJ merkt op, dat het naar zijn mening bij de behandeling
van deze voordracht juist is, een woord van lof te laten horen aan het adres
van het bestuur van de Orkeststichting voor de wijze, waarop het in staat is
geweest, de begroting voor het seizoen 1957/58 op te stellen. Wanneer men deze
Orkeststichting stelt naast de Opera en het Operaballet en nagaat, zoals de
accountantsdienst van de Gemeente heeft gedaan, wat er per bezoeker aan
subsidie moet worden betaald, dan komt men voor de Orkeststichting op een
bedrag van f 2,86, voor de Opera op f 8,17 en voor het Operaballet op f 25,47.
Uit deze cijfers blijkt al direct, dat ten aanzien van deze Orkeststichting ge-
Spreker vraagt zich echter af, of de begroting van de Nederlandse Orkest-
stichting niet wat krampachtig sluit. Hij wijst er op, dat men vermoedt, dat er
een verhoging van de auteursrechten tot stand zal komen, terwijl er ook nog
uitgaven zullen moeten worden gedaan in verband met voorzieningen in zake
pensioenen enz., welke uitgaven door de accountant van de Gemeente zijn
geschat op 124% van de totale uitgaven. Het bedrag, dat Amsterdam meer
aan subsidie moet betalen, wordt gevormd door de verhoging van de vergoeding,
die de stichting aan de N.V. Concertgebouw moet betalen. Spreker vraagt
zich af, of het niet meer in overeenstemming met de geest van burgerzin was
geweest, door deze groep van burgers vroeger altijd betoond, als de N.V.
Concertgebouw de vergoeding, die door de Nederlandse Orkeststichting aan
haar moet worden betaald, niet had verhoogd, gezien de financiële positie van
de gemeente Amsterdam en hij verzoekt, na te gaan, of het niet mogelijk is,
de verhoging van deze uitkering ongedaan te maken.
Spreker zou gaarne vernemen, of de entreeprijzen voor concerten ook in
steden als Rotterdam, Arnhem enz. zullen worden verhoogd; uit de voordracht
heeft hij dit niet kunnen afleiden.
Van het bedrag van f 935.000 voor salarissen betaalt het Rijk de helft;
daarnaast zijn er nog enige kosten, die f 26.400 bedragen en geheel voor reke-
ning van de gemeente Amsterdam zijn. Spreker vraagt, of dit voortspruit uit