Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 501, pagina 98

25 juli 1957 (avondzitting) 936
(Van Rij e.a.)
Concertgebouworkest
Gemeenteblad afd. 2
Concertgebouworkest 937
zouden willen uitgeven, als zij een concert konden bezoeken. Spreker herinnert
hierbij aan een verschijnsel, dat zich bij operavoorstellingen voordoet, nl.
dat men buiten het gebouw op de ‚zwarte markt” toegangskaartjes kan kopen
tegen een veel hogere prijs. Spreker zegt, te begrijpen, dat de kunst zonder
subsidie niet kan bestaan en daarom pleit hij voor een zeer voorzichtig beleid,
daar men anders de kunst ten onder brengt. Hij meent, dat men ook de kunst
als een onderneming moet zien, die de tijd en de markt moet begrijpen. Spreker
wijst er op, dat, als men gaat spreken over een Euromarkt, men zal dienen te
begrijpen, dat de prijzen en de sociale omstandigheden zullen moeten worden
aangepast aan die, welke elders in Europa gelden.
de oorspronkelijke regeling en of het niet mogelijk is, als dit alles inderdaad
uit de oorspronkelijke regeling voortspruit, in deze met het Rijk overleg te
plegen, opdat een andere regeling hiervoor tot stand kan komen.
De VOORZITTER, wethouder DE ROOS, wenst, om tijd te besparen,
enige algemene opmerkingen te maken over de voordrachten, die aan de orde
zullen komen. Het College heeft zich beijverd, zo snel mogelijk, nog vóór de
seizoenswisseling, met de belangrijkste voordrachten in zake subsidies te
komen, aangezien, zoals mej. Luns terecht heeft opgemerkt, de grote gezel-
schappen moeten weten, waar zij aan toe zijn. Dit neemt niet weg, aldus
spreker, dat Burgemeester en Wethouders zich zullen bezighouden met de
moeilijkheden, die er ten deze zijn. Aan een vroegtijdige behandeling van de
subsidies zijn bezwaren verbonden, maar de voordelen, die dit met zich brengt,
leiden er toe, dat aan deze vroegtijdige vaststelling de voorkeur moet worden
gegeven. Spreker betoogt, dat bij de subsidievoorstellen zoveel mogelijk
rekening is gehouden met de omstandigheden, waarin Amsterdam verkeert.
Als men de subsidiebedragen nagaat en deze bedragen vergelijkt met die,
welke in het verleden zijn toegekend, dan ziet men, dat zeer sterk rekening is
gehouden met het feit, dat een sterke verhoging van de subsidies ongewenst
moet worden geacht. In totaal zijn de bedragen, die dit jaar ter beschikking
worden gesteld, nauwelijks hoger dan die, welke verleden jaar werden toege-
kend, aldus spreker, dit ondanks de prijsstijgingen en de verhoging van de
salarissen.
De heer SCHIPPERS zegt, met genoegen te hebben gezien, dat de verhoging
van de entreeprijzen met 25% belangrijk meer middelen in de kas van de stich-
ting zal doen vloeien. Spreker meent, dat de prijzen laag waren; per concert
betaalde men in abonnement 2,90, welke prijs spreker belachelijk laag
acht, als men nagaat, dat het hier betreft concerten, gegeven door een van
de drie beste orkesten van de wereld. Spreker hoopt, dat men in deze met
de prijsverhoging zal doorgaan, opdat de subsidies, die de Gemeente zal
moeten geven, kunnen worden verlaagd. Er is een lange wachtlijst van mensen,
die gaarne een abonnement willen hebben, terwijl het aanbod van abonne-
menten klein is.
Spreker wijst er op, dat in de stukken een voorzichtige terminologie is
gebezigd in zake het te verwachten rijkssubsidie. Hij deelt mede, dat hem thans
mondeling is medegedeeld, dat de bedragen, die in de stukken als rijkssubsidie
zijn genoemd, ook inderdaad zullen worden uitgekeerd. Spreker betoogt,
dat men de hoogte van het subsidie in deze niet kan vaststellen aan de hand
van het aantal bezoekers. Een berekening van het subsidie per bezoeker kan
volgens spreker wel interessant zijn, maar kan geen materiaal verschaffen,
dat op zichzelf een bewijs vormt voor een te hoog of een te laag subsidie. Wel
acht spreker het gewenst, dat de hoogte van het subsidie voor een aantal jaren
achtereen wordt bepaald, waardoor men tot een grotere vastheid in het beleid
zou kunnen komen. Toch zal het College van jaar tot jaar dienen na te gaan,
hoe de inkomsten en uitgaven der instellingen zich verhouden. Spreker acht
het een aantrekkelijke gedachte, voor de subsidiëring van kunstinstellingen
tot meerjarige begrotingen te komen, hetgeen echter consequenties heeft voor
bepaalde onderdelen van de gemeentelijke begroting.
De heer SAJET zegt, dat het moeilijk is, de vijf voordrachten, die in deze
vergadering ter sprake komen, afzonderlijk te behandelen. Spreker meent, dat
het niet aangaat, de cijfers, die de heer Van Rij heeft genoemd, met elkaar te
gaan vergelijken, aangezien ze niet te vergelijken zijn. Bij een operauitvoering
moeten nl. uitgaven worden gedaan, waarvan bij een concert geen sprake is,
enz. enz. Men kan het subsidie, dat voor de Nederlandse Orkeststichting wordt
uitgetrokken, ook niet vergelijken met het subsidie, dat aan de Nederlandse
Comedie wordt toegekend.
Met betrekking tot de verhoging van de tarieven maant spreker tot een
zekere voorzichtigheid; ook wat betreft de toegangsprijzen kan men deze
instellingen niet over één kam scheren; wat voor de een mogelijk is, is niet
mogelijk voor de ander. Men kan natuurlijk wel zeggen: ‚de kosten zijn met
zoveel gestegen, dus de prijzen moeten met zoveel worden verhoogd”, maar
dit ligt voor de Opera geheel anders dan bijv. voor de Nederlandse Orkest-
Naar aanleiding van de vergelijking met prijzen in het buitenland wijst
spreker er op, dat in Nederland een kunstpolitiek wordt gevoerd, die het mogelijk
maakt, dat een belangrijk deel van de grote massa der bevolking schouwburg-
voorstellingen en concerten kan bezoeken.
Spreker meent, dat de verhoging van de entreeprijzen met 25 % wel gemoti-
veerd is, doch hij waarschuwt er tegen, in deze te ver te gaan. Een entreeprijs
van f 4 betekent een uitgave van f 8 als men met twee mensen een concert
bezoekt, een bedrag, dat de grote massa der bevolking niet kan betalen. Spreker
meent, dat men daarom aan de grens is wat betreft de prijsverhoging; hij
vreest, dat, als men verder gaat, dit zich zal wreken, doordat een kleiner
aantal bezoekers de concerten zal bijwonen.
Spreker constateert met vreugde, dat er bij de Nederlandse Orkeststichting
geen moeilijkheden zijn en de verhoudingen gunstig, hetgeen geldt zowel
voor het bestuur van het gebouw als voor dat van het orkest.
De heer LE CAVELIER betoogt, dat het goed was geweest, als het College
zelf zich in algemene zin over deze voordrachten had uitgelaten, aangezien
dan gebleken was, welke de lijn is, die het College volgt met betrekking tot
de kunstsubsidies, dit gezien de vacuum-periode der bestedingsbeperking.
Spreker meent, dat, als minister Hofstra betoogt, dat de budgetaire toestand
belastingverhoging eist, deze toestand ook subsidieverlaging verlangt. Spreker
herinnert hierbij aan de wetsvoorstellen, die zijn ingediend met betrekking tot
de verhoging van de ondernemingsbelasting, de omzetbelasting en de personele
belasting. Spreker had gaarne gezien, dat er een beleidslijn was getrokken,
waarbij rekening was gehouden met de financiële situatie, waarin Nederland
verkeert. Indien men zich bij de subsidiëring niet bepaalt tot de grote kunst-
instellingen, pleegt de kunst volgens spreker harakiri. Wat de heer Van Rij
heeft gesuggereerd met betrekking tot de Opera, is door de Nederlandse Orkest-
stichting volgens spreker in praktijk gebracht. Ondanks de verhoging van de
entreeprijzen is er nog een lange wachtlijst van mensen, die er het dubbele voor