Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 501, pagina 85

24 juli 1957 (avondzitting) 910 IJ-tunnel
(Le Cavelier e.a.)
IJ-tunnel 911 Gemeenteblad afd. 2
welke instanties door Burgemeester en Wethouders zijn bedoeld. Het is van-
zelfsprekend, dat, wanneer de gemeente Amsterdam aan de Regering vraagt
om een bijdrage van 90% in de kosten van de tunnelbouw, de Regering zeg-
genschap wenst te hebben, hoe deze zaak tot stand komt, alsmede wil weten,
hoe het beleid van Amsterdam in deze aangelegenheid is.
te geraken, een spaak in het wiel heeft gestoken. Toen plan 5 goed en wel door
de Raad was goedgekeurd, kreeg Amsterdam op een presenteerblaadje de brug
bij Schellingwoude aangeboden. Vervolgens kreeg Amsterdam, toen eenmaal
met de tunnelbouw was begonnen, het plan tot het bouwen van een brug over
het IJ van de heer Volkers aangeboden, dat door het Gemeentebestuur terecht
is afgewezen. Nu kan naar sprekers mening op goede gronden gezegd worden,
dat ook Amsterdam fouten in zijn beleid heeft gemaakt. Een voorbeeld hiervan
vormt het prospectus, dat voor de IJ-tunnellening is uitgegeven. Daarin wordt
bijv. met zoveel woorden gezegd, dat Amsterdam geld wil hebben om gerugge-
steund te zijn bij de besprekingen met de Regering. Spreker is van oordeel,
dat men dergelijke dingen wel kan denken, doch deze niet in een prospectus
neerschrijft. Dat is een psychologische fout geweest. Amsterdam wil altijd
geruggesteund worden. Toen nl. de Commissie-De Vos van Steenwijk werd
ingesteld, heeft de Burgemeester van Amsterdam gezegd, dat de vertegenwoor-
digers van de stad in die commissie geruggesteund moesten worden en op suggestie
van Burgemeester en Wethouders heeft de Raad van Amsterdam de uitspraak
gedaan, dat hij geen ander plan wenste dan plan 5. Daardoor werd deze com-
missie gefrustreerd. Van deze commissie waren overigens de hoogste functio-
narissen van de Rijkswaterstaat lid en zij hebben mede het rapport van de
commissie ondertekend. De Minister zelf heeft aan dit rapport echter weinig
waarde gehecht en het min of meer ter zijde gelegd. Hij gaat er van uit, dat de
Commissie-De Vos van Steenwijk wel heeft gezegd, dat plan 5 diende te worden
uitgevoerd, doch hij wenst niettemin, dat thans eerst over de technische pro-
blemen overleg wordt gepleegd. De Dienst voor de Rijkswaterstaat zal thans
eerst nagaan, of het tunnelplan door de Dienst der Publieke Werken wel goed
is opgesteld.
Naar sprekers oordeel is het nog altijd zeer gewenst, dat de IJ-tunnel tot
stand komt. Bij het vorige debat hierover heeft spreker daaraan toegevoegd:
en de andere tunnels ook. Want tenslotte is de Hembrug een obstakel, dat reeds
lang verwijderd had moeten worden, daar dit in verband met de bouw van de
grotere tankschepen voor de werven en de ontwikkeling van de Westhaven
dringend noodzakelijk is. Persoonlijk zou spreker er geen bezwaar tegen heb-
ben, indien de Regering zou zeggen, dat zij morgen met de Hembrugtunnel
begint en dat Amsterdam eerst op 1 januari 1958 met de IJ-tunnel verder kan
gaan. De vraag rijst nl., of de beide andere tunnels er niet bij inschieten. De
motie-Romme sprak van drie tunnels en deze zijn Amsterdam ook toegezegd.
Voor zover spreker bekend is, gaat het overleg thans alleen over de IJ-tunnel
en worden de beide andere kennelijk vergeten, doch ook deze zijn zeer be-
langrijk. Uiteindelijk is de volgens plan 5 te bouwen tunnel alleen een auto-
tunnel en geen voetgangers- en rijwieltunnel, terwijl verder de totstandkoming
van de Hemtunnel tot eliminatie van de spoorbrug dringend noodzakelijk is.
Daarom wil spreker er nog op aandringen, dat bij het overleg met Rijkswater-
staat ook de Hemtunnel wordt betrokken, die voor de haven van Amsterdam
van het grootste belang is.
Wat heeft dit alles nu te betekenen? Spreker is van mening, dat achter de
thans door de Regering kenbaar gemaakte verwondering nog iets anders stak.
Dit blijkt ook uit een mededeling in De Telegraaf, dat de Minister van Finan-
ciën, de heer Hofstra, zou hebben gezegd, dat de door de gemeente Amsterdam
uitgeschreven lening de woningbouw remde. Men heeft in Den Haag dus niet
alleen de bedoelde emissie willen verhinderen om de tunnelbouw te stagneren,
doch ook, omdat men bevreesd was, dat de Amsterdamse bevolking zoveel
burgerzin zou tonen, dat de lening op grootse wijze zou slagen en er veel meer
dan het gevraagde bedrag uit de bus zou komen. De lening zou nl. alleen de
woningbouw kunnen remmen, indien zij ruimschoots overtekend zou worden
en dus zeer veel geld aan de kapitaalmarkt zou worden onttrokken.
Met belangstelling ziet spreker het antwoord van Burgemeester en Wet-
houders op de door hem gestelde vragen tegemoet.
De gehele gang van zaken en ook de verklaring van Burgemeester en Wet-
houders geven spreker aanleiding tot enkele vragen. Hij zou nl. gaarne verne-
men, of Burgemeester en Wethouders, voordat het communiqué van de Rege-
ring werd bekendgemaakt, over deze zaak door de Regering zijn ingelicht.
De heer BURGER merkt op, dat de Raad Burgemeester en Wethouders
dankbaar kan zijn voor de thans door het College gedane mededelingen om-
trent de stand van zaken met betrekking tot de IJ-tunnel. Deze mededelingen
zijn zakelijk en zeer objectief gesteld. Het valt spreker echter op, dat, terwijl
Burgemeester en Wethouders in punt 12 mededelen, dat op 23 juli een breed
technisch overleg is aangevangen op de grondslag van het bestaande tunnel-
project, in het daaromtrent uitgegeven communiqué van regeringswege hierover
wordt gezegd, dat de vergadering werd gehouden in een goede sfeer en dat men het
voorlopignietnodigachtte, een onpartijdige deskundige aan te wijzen. Spreker ziet
hierin wel geen tegenstelling, doch z.i. is er ook geen sprake van enig optimisme.
Verder zou spreker willen weten, wat Burgemeester en Wethouders, die
zich voor de emissie met een prospectus tot het publiek hebben gewend, be-
doelen met de mededeling in dat prospectus, dat zij op grond van door hen te
bevoegder plaatse ingewonnen inlichtingen de overtuiging hadden gekregen,
dat de IJ-tunnelwerken voortgang konden vinden op een wijze en volgens een
schema, nader met de Regering overeen te komen. Spreker zou zich kunnen
voorstellen, dat men de president-directeur van de Nederlandse Bank raad-
pleegt en bovendien het Departement er van in kennis stelt, wanneer men een
dergelijke onbeperkte lening gaat uitgeven. Het is hem echter niet duidelijk,
Het is sprekers bedoeling, thans over de IJ-tunnelkwestie niet al te breed-
voerig te spreken. Dat wil echter niet zeggen, dat hij over het geval niets te
zeggen zou hebben of dat hij zich ten volle zou kunnen verenigen met wat zich
de laatste dagen en weken heeft afgespeeld en wat over deze zaak is gepubli-
ceerd. Spreker heeft nooit geschroomd om zijn mening over de tunnelkwestie
onomwonden naar voren te brengen en ook in het huidige stadium van de zaak
zal hij trachten, zijn zienswijze zo objectief mogelijk weer te geven, zonder
de aangelegenheid in de sfeer van het sentiment te brengen. Spreker zal zich
dan ook niet bitter uitlaten. Hij zal ook geen kritiek uitoefenen; het enige
woord van kritiek, dat hij in deze zaak wil laten horen, betreft de wijze, waarop
de Regering gemeend heeft, te moeten reageren op het uitschrijven van de
tunnellening. Een vorige maal heeft de landelijke overheid de hoogste gezags-
dragers van de Provincie en de Gemeente op een soortgelijke wijze behandeld
en uit de kritiek, die daartegen toen is aangevoerd, had de overheid naar spre-
kers mening lering moeten trekken.