Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 501, pagina 83

24 juli 1957 (avondzitting) 906 IJ-tunnel
(Den Uyl)
IJ-tunnel 907 Gemeenteblad afd. 2
tunnellening — ernstig betreurt. Hij acht deze publikatie in hoge mate onelegant,
zowel uit een oogpunt van behoorlijk beleid alsook tegenover het Gemeente-
bestuur van Amsterdam. Terecht werd in de raadsvergadering van 29 mei jl.
bezwaar gemaakt tegen de methode van beleid, waarbij de Regering via de
Regeringsvoorlichtingsdienst in een over de radio uitgesproken communiqué
een opvatting bekend liet maken, die de levensbelangen van Amsterdam in het
hart trof, zonder dat daarover eerst met het Gemeentebestuur contact was
opgenomen. Een soortgelijk bezwaar moet worden gemaakt tegen de publikatie
door de Regeringsvoorlichtingsdienst van het communiqué van 10 juli jl. Als
de Regering kritiek heeft op de gestes van het Amsterdamse gemeentebestuur,
dan weet zij het adres. De egards tegenover het bestuur van een lager publiek-
rechtelijk lichaam brengen naar sprekers mening mede, dat dan met dat
gemeentebestuur contact wordt opgenomen. In hoge mate betreurt spreker het,
dat dit communiqué, hetwelk op zich zelf niets nieuws bevat en slechts herhaalt,
wat in de Kamer door de Regering is verklaard, is verschenen op de dag na het
verschijnen van het prospectus, waardoor misschien ongewild, maar onvermij-
delijk de indruk werd gewekt, dat dit communiqué kritiek inhield op en een
waarschuwing bevatte tegen de IJ-tunnellening. Het communiqué werd aan-
leiding, dat de geldgevers van de gemeente Amsterdam, die verklaard hadden,
voor aanzienlijke bedragen op de lening te zullen intekenen, hun toezeggingen
hebben ingetrokken. Dit intrekken van de toezeggingen door de geldgevers
der Gemeente betreurt spreker eveneens. In Amsterdam is in de afgelopen
weken van verschillende zijden een grote mate van burgerzin getoond; velen,
zowel in als buiten de stad, hebben met vaak zeer kleine bedragen — maar
daarom met niet minder sympathie voor de Amsterdamse zaak! — ingetekend
op het Grootboek. Die burgerzin is ook gebleken in de bereidheid van vele
bedrijven en instellingen om voor aanzienlijke bedragen op de 1J-tunnellening
in te tekenen. Het was naar sprekers mening een onjuiste beoordeling van de
betekenis van het communiqué, waarin immers niets anders werd gezegd dan
de Regering in de Kamer verklaard had, om op grond daarvan de toezeggingen
in te trekken. Met nadruk uit spreker de verwachting, dat degenen, die in de
afgelopen weken bereid waren om het Gemeentebestuur in zijn strijd voor de
tunnel te steunen, ook bij voortduring die bereidheid zullen blijven tonen.
Voor het Gemeentebestuur is de gebleken bereidheid om lang kapitaal ter be-
schikking te stellen, een grote steun, in het bijzonder nu in de circulaire van de
Minister van Binnenlandse Zaken aan de gemeentebesturen wordt voorge-
schreven, dat tot nieuwe kapitaalsuitgaven alleen mag worden overgegaan,
als men over lang geld beschikt. Dit maakt wel duidelijk, dat men met de
voortgang van de IJ-tunnelwerkzaamheden niet verder kan komen, als er
geen lang geld beschikbaar voor is. De gehele Amsterdamse bevolking —
zowel degenen, die zich bereid hebben getoond, het Gemeentebestuur te steunen
door inschrijvingen op het Grootboek, als zij, die daartoe niet in staat zijn, om-
dat hun daartoe de middelen ontbreken — rekent er op en mag er ook op reke-
nen, dat de bedrijven en instellingen, die wèl in staat zijn, het Gemeentebestuur
financieel te steunen, dit ook zullen doen en dat die gebleken bereidheid ook zal
blijven voortbestaan. Met nadruk uit spreker deze verwachting en hij verbindt
er de wens aan, dat het Gemeentebestuur in de komende maanden en misschien
zelfs jaren, waarin aan de verwerkelijking van de IJ-tunnel zal moeten worden
voortgebouwd, in die hoop niet zal worden beschaamd.
heeft de Raad besloten, door de Gemeente een geldlening te doen aangaan voor
de financiering van de IJ-tunnelbouw.
Voor zover het communiqué van de Regering kritiek bevat op bewoordingen
Nu heeft spreker er begrip voor, dat Burgemeester en Wethouders, na de
duidelijke houding, die de Raad toen heeft aangenomen, er behoefte aan hebben
gehad om de afloop van het Kamerdebat te kennen, alvorens nadere stappen te
doen, daar Amsterdam, zoals Burgemeester en Wethouders ook in de raads-
vergadering van 29 mei hebben medegedeeld, ten aanzien van de bouw van de
IJ-tunnel afhankelijk is van de medewerking van de Regering. Wanneer van de
zijde van het Gemeentebestuur uitgesproken is, dat Amsterdam in het uiterste
geval op eigen krachten zou trachten de IJ-tunnel tot stand te brengen, is het
niettemin duidelijk, dat de Regering de gemeente Amsterdam de gelegenheid
moet geven om deze eigen krachten te ontplooien. In de tegenwoordige verhou-
ding tussen het Rijk en de gemeenten is voor de uitvoering van een werk, waar-
mede 100 à 200 miljoen gulden gemoeid is, een bijdrage van de rijksoverheid
noodzakelijk. Daarnaast is in de vergadering van 29 mei door de Raad begrip
uitgesproken voor de behoefte van de Regering om, alvorens enige nadere be-
slissing te nemen in zake een bijdrage van het Rijk in de kosten van de IJ-tunnel,
het project voor deze tunnel behoorlijk te kunnen beoordelen.
Naar sprekers oordeel is het verloop van de debatten in de Tweede Kamer
over de IJ-tunnelkwestie voor Amsterdam niet onverdeeld gunstig geweest,
hoewel daarbij toch duidelijk tot uitdrukking is gekomen — zowel door de aan-
vaarding van de motie-Romme als door de uitspraken van de Ministers — dat,
indien het technische en financiële overleg tot overeenstemming zal leiden, de
medewerking van de Regering aan de totstandkoming van de IJ-tunnel verze-
kerd zal zijn. Naar sprekers mening is er dan ook niet de minste aanleiding voor
een defaitisme, als thans door de heer Seegers naar voren is gebracht. Door zo
te spreken doet men naar sprekers mening onrecht aan de reële mogelijkheid, die
in de Kamerdebatten naar voren gekomen is en schaadt men daarmede de zaak
van de IJ-tunnel zelf. Het onbevredigende in die debatten en in de houding van
de Regering ten opzichte van de IJ-tunnel is echter geweest, dat geen uitspraak
over het tijdstip is gedaan. De motie van de heer Posthumus, waarin een derge-
lijke uitspraak wel lag opgesloten, is helaas door de Kamer niet aanvaard.
Wanneer spreker in dit verband de Regering noemt, dan bedoelt hij daarmede,
zoals hij ook reeds in de vergadering van 29 mei jl. heeft gezegd, de gehele
Regering, dus met inbegrip van zijn partijgenoten, die zitting hebben in het
Kabinet. Bij de kritiek, die spreker heeft op het beleid van de Regering in zake
de tunnels en in het bijzonder de IJ-tunnel, wil hij vooropstellen, dat hij er
begrip voor heeft, dat het voor de Regering in deze periode van bestedings-
beperking niet eenvoudig is om zonder meer Amsterdam toe te staan, de bouw
van de IJ-tunnel voort te zetten. Want niet alleen Amsterdam kan zich beklagen
over de maatregelen, die in verband met de bestedingsbeperking door de
Regering worden genomen, doch ook andere gemeenten hebben met moeilijk-
heden op dit punt te kampen. Amsterdam dient naar sprekers mening de lande-
lijke situatie hierbij in het oog te blijven houden.
Spreker heeft er alle begrip voor, dat, als Amsterdam het Rijk een belang-
rijke bijdrage vraagt in de kosten van de IJ-tunnel, het Rijk vraagt om nader
technisch overleg en nagaat, hoe de bouw en de financiering van de IJ-tunnel
kunnen worden ingepast in het geheel van de nationale economie. Het moet
spreker intussen van het hart, dat hij de publikatie van het regeringscommuni-
qué van 10 juli — een dag na de verschijning van het prospectus voor de IJ-