Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
24 juli 1957 (avondzitting) 902 IJ-tunnel
(De Roos e.a.)
van Binnenlandse Zaken en van Financiën, welke gehouden is op 19 juli 1957.
Conform besloten.
Na heropening der vergadering wordt de discussie voortgezet.
De heer SEEGERS zegt, dat zijn gedachten bij de beoordeling van de
situatie, zoals deze zich met betrekking tot de IJ-tunnel thans ontwikkelt,
onwillekeurig teruggaan naar 1935, toen in de Gemeenteraad de motie-Wou-
denberg ter discussie werd gesteld. In deze motie werd uitgesproken, dat er een
tunnelverbinding onder het IJ moest komen. Spreker heeft zich toen vóór die
motie verklaard, doch tegelijk gezegd, dat hij geen enkel vertrouwen had in de
politieke gang van zaken, dat die tunnel er zou komen. De kracht van de Am-
sterdamse arbeidersbeweging moest zich z.i. sterker doen gevoelen in het
beheer der stedelijke aangelegenheden; dan eerst zou de IJ-tunnel er kunnen
komen.
IJ-tunnel 903 Gemeenteblad afd. 2
voor aanvoeren, doch spreker wil er op wijzen, dat, wanneer het een ander
deel van het land betreft, die bezwaren niet gelden. Ten aanzien van de ver-
breding van het Noordzeekanaal wordt door de leidende figuren van Riijjks-
waterstaat eenvoudig gezegd, dat deze niet nodig is; men staat echter wel toe,
dat ten behoeve van de Rotterdamse haven de nodige werken worden uit-
gevoerd. Als Amsterdam niet oppast, behalen de krachten, die van Amsterdam
een stervende stad aan het IJselmeer willen maken, zoals Hoorn en Enkhuizen,
de overwinning. Het zijn de krachten in het zuiden van het land, verbonden met
het Westduitse kapitaal, die hierop aansturen, want deze krachten hebben er
belang bij, dat Amsterdam zich niet kan ontplooien. Spreker is er van overtuigd,
dat er in Nederland tunnels gebouwd zullen worden, o.a. in Rotterdam en
bij Dordrecht, doch niet in Amsterdam, omdat men de economische ont-
wikkeling van Amsterdam wenst af te remmen. Tegen deze achtergrond moet
men de moeilijkheden, die met betrekking tot de IJ-tunnel zijn ontstaan, be-
kijken.
11. In de besprekingen zijn van de zijde van de Regering en Amsterdam de
financiële en economische aspecten van de IJ-tunnelbouw afgewogen.
Bij de behandeling van het IJ-tunnelvraagstuk op 29 mei jl. heeft spreker
hieraan ook herinnerd. Hij heeft toen ook gezegd, dat de communisten nimmer
enig teken hadden gegeven, alsof zij bewust de toestand wilden realiseren,
zoals spreker die voorzien had; zij hebben voortdurend er aan medegewerkt
om zelfs onder de bestaande verhoudingen tot de uitvoering te komen. Meer
dan ooit te voren dreigt echter waar te worden, wat spreker in 1935 hierover
heeft voorspeld. Spreker geeft toe, dat sedertdien vele omstandigheden zijn
veranderd. Hij wijst er op, dat de houding van de Regering tegenover Amster-
dam sinds 1945 sterk gewijzigd is, want niet alleen met betrekking tot de IJ-
tunnel, doch ook met betrekking tot allerlei andere objecten, die voor de econo-
mische ontwikkeling van Amsterdam van de allergrootste betekenis zijn, zet
Den Haag Amsterdam voortdurend de voet dwars. Spreker denkt in dit ver-
band o.a. aan het R.A.I.-gebouw en aan de verbreding van het Noordzee-
kanaal, welke noodzakelijk is in verband met het feit, dat er steeds grotere
vrachtschepen gebouwd worden. Nu kan men daar wel financiële bezwaren
Zoals gebleken is, zijn er ook technische bezwaren aangevoerd tegen het
Amsterdamse tunnelplan. Spreker wil er in dit verband met nadruk op wijzen,
dat, wanneer twee technici ten aanzien van een bepaald object in technisch
opzicht een volkomen tegenovergestelde mening hebben, deze mensen onge-
twijfeld tot overeenstemming zullen komen, als zij beiden maar de vaste wil
hebben, het object inderdaad tot stand te brengen. Reeds in februari van dit
jaar heeft spreker het College er voor gewaarschuwd, dat de leidende figuren
van Rijkswaterstaat van plan waren, het door Amsterdam ontworpen project
te kraken. De Raad heeft toen van Burgemeester en Wethouders een gerust-
stellende verklaring gekregen, doch nu blijkt wel, dat spreker het bij het rechte
eind heeft gehad.
Tot hun leedwezen moeten Burgemeester en Wethouders mededelen, dat de
Regering heeft vastgehouden aan haar standpunt, dat het technische overleg
tot overeenstemming moet hebben geleid, voordat nadere beslissingen kunnen
worden genomen.
Zoals spreker reeds heeft betoogd, zijn er dus sterke krachten aan het werk,
om de economische ontwikkeling van Amsterdam te beknotten. Voor de be-
strijding van deze krachten is meer nodig dan alleen een debat in de Gemeente-
raad. Spreker heeft dan ook tot zijn vreugde geconstateerd, dat Burgemeester
en Wethouders in het communiqué, waarin de lening werd aangekondigd, de
bevolking van geheel Nederland opriepen, Amsterdam bij de verwezenlijking
van zijn tunnelplan te steunen. Men zal het echter niet bij een oproep moeten
laten. Wanneer er enorme belangen op het spel staan, zoals thans het geval
is, dan dient men naar sprekers mening de volkskracht in Amsterdam te mo-
biliseren en deze volkskracht zal gericht dienen te worden tegen de regerings-
politiek. Dat de stad hierbij een zwakke positie inneemt tegenover de Regering,
heeft zij aan zich zelf te wijten, want zij heeft Den Haag zelf de wapens in de
hand gegeven om haar te bestrijden. Men heeft nl. de bestedingsbeperking
geaccepteerd en die bestedingsbeperking wordt op het ogenblik gehanteerd om
Amsterdam de adem af te snijden. De Raad heeft van Burgemeester en Wet-
houders de mededeling gekregen, dat zij, om de financiering van de IJ-tunnel
mogelijk te maken, bereid waren, f 26.000.000 op de investeringen voor 1957
te bezuinigen. Deze bereidheid tot bezuiniging is door de Regering echter met
hoon ontvangen. De Regering durfde zelfs te verklaren, dat uit deze bezuiniging
duidelijk bleek, hoe royaal de ramingen waren geweest. Amsterdam zal er goed
aan doen, zich tegen deze regeringspolitiek te verzetten. Spreker herhaalt, dat
Amsterdam daarbij helaas een zwakke positie inneemt als gevolg van de er-
kenning van de noodzaak tot bestedingsbeperking op de manier, zoals de
Regering die doorvoert. Want spreker wil er met nadruk op wijzen, dat ook
12. Op 23 juli jl. is een breed technisch overleg aangevangen op de grond-
slag van het bestaande tunnelproject, waarvan het eerste resultaat in een
gemeenschappelijk communiqué is vastgelegd.
13. Burgemeester en Wethouders hebben zich bijzonder verheugd over
de warme belangstelling, welke van zovele zijden in en buiten Amsterdam
voor de IJ-tunnel aan de dag is gelegd. Zij vertrouwen, dat de getoonde burger-
zin onverzwakt zal blijven bestaan.”
De heer SEEGERS zegt, dat hij gaarne zou zien, dat de vergadering gedu-
rende een kwartier werd geschorst om de raadsleden in de gelegenheid te
stellen, nauwkeurig kennis te nemen van de thans door de Voorzitter voor-
gelezen verklaring.
De VOORZITTER, wethouder DE ROOS, meent, dat een schorsing
gedurende tien minuten voldoende zal zijn. Hij stelt daarom voor, de vergade-
ring voor tien minuten te schorsen.
(De Roos e.a.)
van Binnenlandse Zaken en van Financiën, welke gehouden is op 19 juli 1957.
Conform besloten.
Na heropening der vergadering wordt de discussie voortgezet.
De heer SEEGERS zegt, dat zijn gedachten bij de beoordeling van de
situatie, zoals deze zich met betrekking tot de IJ-tunnel thans ontwikkelt,
onwillekeurig teruggaan naar 1935, toen in de Gemeenteraad de motie-Wou-
denberg ter discussie werd gesteld. In deze motie werd uitgesproken, dat er een
tunnelverbinding onder het IJ moest komen. Spreker heeft zich toen vóór die
motie verklaard, doch tegelijk gezegd, dat hij geen enkel vertrouwen had in de
politieke gang van zaken, dat die tunnel er zou komen. De kracht van de Am-
sterdamse arbeidersbeweging moest zich z.i. sterker doen gevoelen in het
beheer der stedelijke aangelegenheden; dan eerst zou de IJ-tunnel er kunnen
komen.
IJ-tunnel 903 Gemeenteblad afd. 2
voor aanvoeren, doch spreker wil er op wijzen, dat, wanneer het een ander
deel van het land betreft, die bezwaren niet gelden. Ten aanzien van de ver-
breding van het Noordzeekanaal wordt door de leidende figuren van Riijjks-
waterstaat eenvoudig gezegd, dat deze niet nodig is; men staat echter wel toe,
dat ten behoeve van de Rotterdamse haven de nodige werken worden uit-
gevoerd. Als Amsterdam niet oppast, behalen de krachten, die van Amsterdam
een stervende stad aan het IJselmeer willen maken, zoals Hoorn en Enkhuizen,
de overwinning. Het zijn de krachten in het zuiden van het land, verbonden met
het Westduitse kapitaal, die hierop aansturen, want deze krachten hebben er
belang bij, dat Amsterdam zich niet kan ontplooien. Spreker is er van overtuigd,
dat er in Nederland tunnels gebouwd zullen worden, o.a. in Rotterdam en
bij Dordrecht, doch niet in Amsterdam, omdat men de economische ont-
wikkeling van Amsterdam wenst af te remmen. Tegen deze achtergrond moet
men de moeilijkheden, die met betrekking tot de IJ-tunnel zijn ontstaan, be-
kijken.
11. In de besprekingen zijn van de zijde van de Regering en Amsterdam de
financiële en economische aspecten van de IJ-tunnelbouw afgewogen.
Bij de behandeling van het IJ-tunnelvraagstuk op 29 mei jl. heeft spreker
hieraan ook herinnerd. Hij heeft toen ook gezegd, dat de communisten nimmer
enig teken hadden gegeven, alsof zij bewust de toestand wilden realiseren,
zoals spreker die voorzien had; zij hebben voortdurend er aan medegewerkt
om zelfs onder de bestaande verhoudingen tot de uitvoering te komen. Meer
dan ooit te voren dreigt echter waar te worden, wat spreker in 1935 hierover
heeft voorspeld. Spreker geeft toe, dat sedertdien vele omstandigheden zijn
veranderd. Hij wijst er op, dat de houding van de Regering tegenover Amster-
dam sinds 1945 sterk gewijzigd is, want niet alleen met betrekking tot de IJ-
tunnel, doch ook met betrekking tot allerlei andere objecten, die voor de econo-
mische ontwikkeling van Amsterdam van de allergrootste betekenis zijn, zet
Den Haag Amsterdam voortdurend de voet dwars. Spreker denkt in dit ver-
band o.a. aan het R.A.I.-gebouw en aan de verbreding van het Noordzee-
kanaal, welke noodzakelijk is in verband met het feit, dat er steeds grotere
vrachtschepen gebouwd worden. Nu kan men daar wel financiële bezwaren
Zoals gebleken is, zijn er ook technische bezwaren aangevoerd tegen het
Amsterdamse tunnelplan. Spreker wil er in dit verband met nadruk op wijzen,
dat, wanneer twee technici ten aanzien van een bepaald object in technisch
opzicht een volkomen tegenovergestelde mening hebben, deze mensen onge-
twijfeld tot overeenstemming zullen komen, als zij beiden maar de vaste wil
hebben, het object inderdaad tot stand te brengen. Reeds in februari van dit
jaar heeft spreker het College er voor gewaarschuwd, dat de leidende figuren
van Rijkswaterstaat van plan waren, het door Amsterdam ontworpen project
te kraken. De Raad heeft toen van Burgemeester en Wethouders een gerust-
stellende verklaring gekregen, doch nu blijkt wel, dat spreker het bij het rechte
eind heeft gehad.
Tot hun leedwezen moeten Burgemeester en Wethouders mededelen, dat de
Regering heeft vastgehouden aan haar standpunt, dat het technische overleg
tot overeenstemming moet hebben geleid, voordat nadere beslissingen kunnen
worden genomen.
Zoals spreker reeds heeft betoogd, zijn er dus sterke krachten aan het werk,
om de economische ontwikkeling van Amsterdam te beknotten. Voor de be-
strijding van deze krachten is meer nodig dan alleen een debat in de Gemeente-
raad. Spreker heeft dan ook tot zijn vreugde geconstateerd, dat Burgemeester
en Wethouders in het communiqué, waarin de lening werd aangekondigd, de
bevolking van geheel Nederland opriepen, Amsterdam bij de verwezenlijking
van zijn tunnelplan te steunen. Men zal het echter niet bij een oproep moeten
laten. Wanneer er enorme belangen op het spel staan, zoals thans het geval
is, dan dient men naar sprekers mening de volkskracht in Amsterdam te mo-
biliseren en deze volkskracht zal gericht dienen te worden tegen de regerings-
politiek. Dat de stad hierbij een zwakke positie inneemt tegenover de Regering,
heeft zij aan zich zelf te wijten, want zij heeft Den Haag zelf de wapens in de
hand gegeven om haar te bestrijden. Men heeft nl. de bestedingsbeperking
geaccepteerd en die bestedingsbeperking wordt op het ogenblik gehanteerd om
Amsterdam de adem af te snijden. De Raad heeft van Burgemeester en Wet-
houders de mededeling gekregen, dat zij, om de financiering van de IJ-tunnel
mogelijk te maken, bereid waren, f 26.000.000 op de investeringen voor 1957
te bezuinigen. Deze bereidheid tot bezuiniging is door de Regering echter met
hoon ontvangen. De Regering durfde zelfs te verklaren, dat uit deze bezuiniging
duidelijk bleek, hoe royaal de ramingen waren geweest. Amsterdam zal er goed
aan doen, zich tegen deze regeringspolitiek te verzetten. Spreker herhaalt, dat
Amsterdam daarbij helaas een zwakke positie inneemt als gevolg van de er-
kenning van de noodzaak tot bestedingsbeperking op de manier, zoals de
Regering die doorvoert. Want spreker wil er met nadruk op wijzen, dat ook
12. Op 23 juli jl. is een breed technisch overleg aangevangen op de grond-
slag van het bestaande tunnelproject, waarvan het eerste resultaat in een
gemeenschappelijk communiqué is vastgelegd.
13. Burgemeester en Wethouders hebben zich bijzonder verheugd over
de warme belangstelling, welke van zovele zijden in en buiten Amsterdam
voor de IJ-tunnel aan de dag is gelegd. Zij vertrouwen, dat de getoonde burger-
zin onverzwakt zal blijven bestaan.”
De heer SEEGERS zegt, dat hij gaarne zou zien, dat de vergadering gedu-
rende een kwartier werd geschorst om de raadsleden in de gelegenheid te
stellen, nauwkeurig kennis te nemen van de thans door de Voorzitter voor-
gelezen verklaring.
De VOORZITTER, wethouder DE ROOS, meent, dat een schorsing
gedurende tien minuten voldoende zal zijn. Hij stelt daarom voor, de vergade-
ring voor tien minuten te schorsen.
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 31375, Archief van de Gemeente Amsterdam: Gemeenteblad, inventarisnummer 501, Gemeentebladen, Gemeenteblad over de jaren 1950 t/m 1999, 1957, afdeling 2, deel 2 van 2, 1957
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.