Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam
Transcriptie
10 juli 1957 (avondzitting) 840 Schiphol
(Le Cavelier e.a.)
Schiphol 841 Gemeenteblad afd. 2
ligt volgens spreker iets tragisch. Reeds vele malen is over Schiphol en zijn
toekomstige status in de Raad gesproken en hoewel spreker veel liever had
gezien, dat Schiphol, evenals dit vóór de oorlog het geval was, een uitsluitend
Amsterdamse zaak zou blijven, weet hij, dat dit niet mogelijk is. In de eerste
plaats zou dit ver uitgaan boven de financiële draagkracht van de Gemeente,
anderzijds zijn er belangen, die nu eenmaal liggen op het landelijk niveau,
die eisen, dat het Rijk bij Schiphol geïnteresseerd blijft. Ondanks het feit, dat
spreker dit laatste volkomen begrijpt, vindt hij het toch jammer, niet, omdat
Amsterdam wat verder van Schiphol komt te staan, maar meer, omdat hij vreest,
dat de exploitatie, het beheer en het besturen wat moeilijker, wat stroever zullen
gaan. De besluitvaardigheid in een zaak als Schiphol is, aldus spreker, een
belangrijk ding; hiermede valt of staat deze dienst. Zolang de huidige directeur
de touwtjes in handen heeft, zal het wel lopen, maar veel zal er van af hangen wie
het Rijk als commissarissen in de n.v. benoemt, hoe de inslag van deze lieden
is en hoe zij tegenover Schiphol en de exploitatie van een luchthaven staan.
thans krijgt. Men zal nuchter over deze zaken moeten praten; het gaat hier om
een handelstransactie, waarbij een n.v. wordt opgericht en hierbij vallen alle
sentimenten weg. Hierbij wijst spreker er op, dat Amsterdam in wezen meer
inbrengt dan in de bedragen tot uitdrukking komt, dit in verband met de ont-
waarding van het geld. Mocht daarom de goodwill in het toegekende bedrag
niet zijn verdisconteerd, dan zou het volgens spreker billijk zijn, dat deze waar-
dering voor de goodwill tot uitdrukking werd gebracht bij een eventuele winst-
verdeling. Spreker acht het niet onmogelijk, dat uiteindelijk met de exploitatie
van Schiphol winst zal worden gemaakt. Hij zou gaarne vernemen, welke
bepalingen er met betrekking tot de goodwill zijn gemaakt. Hij weet, dat
de eerste jaren geen winst zal worden gemaakt, maar in de toekomst, bij een
werkelijk financieel en commercieel beleid, is de mogelijkheid tot het maken van
winst niet uitgesloten.
Spreker meent, dat men hier voorlopig nog wel te doen zal hebben met een
bedrijf, waarbij de kosten voor de baat uitgaan. Het is voor een land of stad
van het allergrootste belang, aldus spreker, dat de verbindingswegen — en dit
geldt nog meer voor internationale verbindingswegen — up to date zijn en
bij een luchthaven, die moet concurreren, dient men te zorgen voor een outil-
lage en service, die niets te wensen overlaten. Over dit laatste kan men verschil-
lend oordelen. Volgens spreker heeft Amsterdam dit altijd begrepen en heeft
deze stad met bewonderenswaardige ijver en vooruitstrevendheid uit een chaos
een prachtig, modern bedrijf opgebouwd. Het is aan dit inzicht en aan deze visie
te danken, dat Schiphol zijn plaats in het internationale luchthavenwezen dankt,
aldus spreker.
Spreker herhaalt, dat hij het beter had gevonden, als het Rijk de financiële
verantwoordelijkheid voor zijn rekening had genomen en dat de Gemeente uit-
voerder was gebleven. Dit was het beste geweest. Volgens spreker kan het pak-
ket aandelen, dat thans wordt verkregen, evengoed aan het Rijk cadeau worden
gedaan. De Gemeente heeft door het oprichten en haar werken aan de ont-
wikkeling van Schiphol haar taak jegens de stad volbracht. Schiphol is, aldus
spreker, thans een nationale luchthaven, waarvoor de natie moet betalen, en
deze natie, het Rijk, includeert ook Amsterdam, ook al zit de Regering in Den
Haag; Amsterdam is deel van het Rijk der Nederlanden.
Als voorbeeld haalt spreker het Marcantigebouw aan. Men had dit alles
veel eenvoudiger kunnen opzetten, doch de kans van slagen was dan veel ge-
ringer geweest. Men mag de exploitatie van een wereldluchthaven nu eenmaal
niet klein of bekrompen zien. Het is daarom, dat spreker hiervoor van de andere
partijen, en met name vooral van het Rijk, de aandacht vraagt.
Aan de hand van het antwoord, dat spreker op zijn opmerkingen zal ont-
vangen, wenst hij zich een oordeel over het voorstel te vormen. Hij wijst er op,
dat er bij zijn fractie in het geheel geen enthousiasme met betrekking tot het
voorstel bestaat.
Als men hiervoor aandacht heeft, is spreker bereid, veel op de koop toe te
nemen.
De heer BURGER wijst er op, dat na de bevrijding ook het Rijk belang bij
Schiphol had, terwijl vóór de oorlog deze luchthaven een zuiver Amsterdamse
aangelegenheid was.
In de Memorie van Antwoord schrijven de betrokken Ministers, dat met de
uitbreidingsplannen — plannen, die in dezelfde Memorie van Antwoord nog
nader in grote lijnen worden aangegeven — een bedrag van 180 miljoen is
gemoeid. Deze plannen zijn door de Raad aanvaard. Gaarne zou spreker ver-
nemen, of deze nieuwe n.v. deze plannen nu ook overneemt en of deze plannen
richtsnoer zullen zijn voor haar beleid. Naast dit grote plan zullen er onge-
twijfeld andere grote uitgaven moeten plaatsvinden. Spreker acht het niet
uitgesloten, dat het voor Amsterdam niet mogelijk is, zijn aandeel in te bren-
gen. Hij zou nu gaarne vernemen, of Amsterdam in zulke gevallen dergelijke
kwesties van inbreng van gelden van geval tot geval kan beoordelen en hier-
naar kan handelen. Spreker meent, dat dit volgens de statuten wel mogelijk is.
Ook zou hij gaarne vernemen, of dit consequenties heeft voor de uitvoering
en met betrekking tot de medezeggenschap.
Spreker meent, dat de voordracht een uitstekend leesbaar stuk is, dat zeer
openhartig is geschreven. Uit de toelichting blijkt, aldus spreker, dat lang-
zamerhand een zeer goede samenwerking en verhouding tussen Rijk en Ge-
meente is gegroeid. Spreker meent, dat gerust mag worden gesteld, dat Am-
sterdam hier iets groots tot stand heeft gebracht en dat met grote energie, met
visie, geen risico vrezend en met groot elan aan de opbouw en uitbreiding van
dit wereldobject is gewerkt. Er zijn in Schiphol enorme investeringen gedaan.
Het ligt volgens spreker voor de hand, dat aan de wederopbouw, aan de uit-
breiding en aan de outillage zulke kapitalen moesten worden besteed, dat dit
boven de draagkracht van Amsterdam uitging en uitgaat.
Ook wat de beheersvorm betreft kan men van mening verschillen. Men kan
zich afvragen, of een publiekrechtelijke vorm voor dit doel niet te prefereren
zou zijn. Spreker kan zich echter met de thans gekozen vorm ook wel verenigen,
dit te meer, daar deze vorm, mits goed en consequent in de praktijk gerealiseerd,
Ondanks het feit, dat het Rijk hier zijn deel heeft bijgedragen en het Rijk
ook in het College van Adviseurs vertegenwoordigd was, voelde Amsterdam
toch de zeer nauwe band, die de stad aan Schiphol bond. Tot op zekere hoogte
voelde men zich gerust; men wist, dat het beheer in goede handen was. De
opbouw en de uitbreiding gingen gestaag door, de inrichting en de outillage
waren up to date en als wereldluchthaven, die moest concurreren met vlieg-
havens rondom, kon Schiphol schitterend de toets der kritiek doorstaan.
Amsterdam, het Gemeentebestuur en de Raad waren altijd nauw betrokken
bij Schiphol en met grote voldoening en belangstelling volgde men de grote
ontwikkeling.
In het feit, dat de nieuwe beheersvorm van Schiphol zijn beslag krijgt,
(Le Cavelier e.a.)
Schiphol 841 Gemeenteblad afd. 2
ligt volgens spreker iets tragisch. Reeds vele malen is over Schiphol en zijn
toekomstige status in de Raad gesproken en hoewel spreker veel liever had
gezien, dat Schiphol, evenals dit vóór de oorlog het geval was, een uitsluitend
Amsterdamse zaak zou blijven, weet hij, dat dit niet mogelijk is. In de eerste
plaats zou dit ver uitgaan boven de financiële draagkracht van de Gemeente,
anderzijds zijn er belangen, die nu eenmaal liggen op het landelijk niveau,
die eisen, dat het Rijk bij Schiphol geïnteresseerd blijft. Ondanks het feit, dat
spreker dit laatste volkomen begrijpt, vindt hij het toch jammer, niet, omdat
Amsterdam wat verder van Schiphol komt te staan, maar meer, omdat hij vreest,
dat de exploitatie, het beheer en het besturen wat moeilijker, wat stroever zullen
gaan. De besluitvaardigheid in een zaak als Schiphol is, aldus spreker, een
belangrijk ding; hiermede valt of staat deze dienst. Zolang de huidige directeur
de touwtjes in handen heeft, zal het wel lopen, maar veel zal er van af hangen wie
het Rijk als commissarissen in de n.v. benoemt, hoe de inslag van deze lieden
is en hoe zij tegenover Schiphol en de exploitatie van een luchthaven staan.
thans krijgt. Men zal nuchter over deze zaken moeten praten; het gaat hier om
een handelstransactie, waarbij een n.v. wordt opgericht en hierbij vallen alle
sentimenten weg. Hierbij wijst spreker er op, dat Amsterdam in wezen meer
inbrengt dan in de bedragen tot uitdrukking komt, dit in verband met de ont-
waarding van het geld. Mocht daarom de goodwill in het toegekende bedrag
niet zijn verdisconteerd, dan zou het volgens spreker billijk zijn, dat deze waar-
dering voor de goodwill tot uitdrukking werd gebracht bij een eventuele winst-
verdeling. Spreker acht het niet onmogelijk, dat uiteindelijk met de exploitatie
van Schiphol winst zal worden gemaakt. Hij zou gaarne vernemen, welke
bepalingen er met betrekking tot de goodwill zijn gemaakt. Hij weet, dat
de eerste jaren geen winst zal worden gemaakt, maar in de toekomst, bij een
werkelijk financieel en commercieel beleid, is de mogelijkheid tot het maken van
winst niet uitgesloten.
Spreker meent, dat men hier voorlopig nog wel te doen zal hebben met een
bedrijf, waarbij de kosten voor de baat uitgaan. Het is voor een land of stad
van het allergrootste belang, aldus spreker, dat de verbindingswegen — en dit
geldt nog meer voor internationale verbindingswegen — up to date zijn en
bij een luchthaven, die moet concurreren, dient men te zorgen voor een outil-
lage en service, die niets te wensen overlaten. Over dit laatste kan men verschil-
lend oordelen. Volgens spreker heeft Amsterdam dit altijd begrepen en heeft
deze stad met bewonderenswaardige ijver en vooruitstrevendheid uit een chaos
een prachtig, modern bedrijf opgebouwd. Het is aan dit inzicht en aan deze visie
te danken, dat Schiphol zijn plaats in het internationale luchthavenwezen dankt,
aldus spreker.
Spreker herhaalt, dat hij het beter had gevonden, als het Rijk de financiële
verantwoordelijkheid voor zijn rekening had genomen en dat de Gemeente uit-
voerder was gebleven. Dit was het beste geweest. Volgens spreker kan het pak-
ket aandelen, dat thans wordt verkregen, evengoed aan het Rijk cadeau worden
gedaan. De Gemeente heeft door het oprichten en haar werken aan de ont-
wikkeling van Schiphol haar taak jegens de stad volbracht. Schiphol is, aldus
spreker, thans een nationale luchthaven, waarvoor de natie moet betalen, en
deze natie, het Rijk, includeert ook Amsterdam, ook al zit de Regering in Den
Haag; Amsterdam is deel van het Rijk der Nederlanden.
Als voorbeeld haalt spreker het Marcantigebouw aan. Men had dit alles
veel eenvoudiger kunnen opzetten, doch de kans van slagen was dan veel ge-
ringer geweest. Men mag de exploitatie van een wereldluchthaven nu eenmaal
niet klein of bekrompen zien. Het is daarom, dat spreker hiervoor van de andere
partijen, en met name vooral van het Rijk, de aandacht vraagt.
Aan de hand van het antwoord, dat spreker op zijn opmerkingen zal ont-
vangen, wenst hij zich een oordeel over het voorstel te vormen. Hij wijst er op,
dat er bij zijn fractie in het geheel geen enthousiasme met betrekking tot het
voorstel bestaat.
Als men hiervoor aandacht heeft, is spreker bereid, veel op de koop toe te
nemen.
De heer BURGER wijst er op, dat na de bevrijding ook het Rijk belang bij
Schiphol had, terwijl vóór de oorlog deze luchthaven een zuiver Amsterdamse
aangelegenheid was.
In de Memorie van Antwoord schrijven de betrokken Ministers, dat met de
uitbreidingsplannen — plannen, die in dezelfde Memorie van Antwoord nog
nader in grote lijnen worden aangegeven — een bedrag van 180 miljoen is
gemoeid. Deze plannen zijn door de Raad aanvaard. Gaarne zou spreker ver-
nemen, of deze nieuwe n.v. deze plannen nu ook overneemt en of deze plannen
richtsnoer zullen zijn voor haar beleid. Naast dit grote plan zullen er onge-
twijfeld andere grote uitgaven moeten plaatsvinden. Spreker acht het niet
uitgesloten, dat het voor Amsterdam niet mogelijk is, zijn aandeel in te bren-
gen. Hij zou nu gaarne vernemen, of Amsterdam in zulke gevallen dergelijke
kwesties van inbreng van gelden van geval tot geval kan beoordelen en hier-
naar kan handelen. Spreker meent, dat dit volgens de statuten wel mogelijk is.
Ook zou hij gaarne vernemen, of dit consequenties heeft voor de uitvoering
en met betrekking tot de medezeggenschap.
Spreker meent, dat de voordracht een uitstekend leesbaar stuk is, dat zeer
openhartig is geschreven. Uit de toelichting blijkt, aldus spreker, dat lang-
zamerhand een zeer goede samenwerking en verhouding tussen Rijk en Ge-
meente is gegroeid. Spreker meent, dat gerust mag worden gesteld, dat Am-
sterdam hier iets groots tot stand heeft gebracht en dat met grote energie, met
visie, geen risico vrezend en met groot elan aan de opbouw en uitbreiding van
dit wereldobject is gewerkt. Er zijn in Schiphol enorme investeringen gedaan.
Het ligt volgens spreker voor de hand, dat aan de wederopbouw, aan de uit-
breiding en aan de outillage zulke kapitalen moesten worden besteed, dat dit
boven de draagkracht van Amsterdam uitging en uitgaat.
Ook wat de beheersvorm betreft kan men van mening verschillen. Men kan
zich afvragen, of een publiekrechtelijke vorm voor dit doel niet te prefereren
zou zijn. Spreker kan zich echter met de thans gekozen vorm ook wel verenigen,
dit te meer, daar deze vorm, mits goed en consequent in de praktijk gerealiseerd,
Ondanks het feit, dat het Rijk hier zijn deel heeft bijgedragen en het Rijk
ook in het College van Adviseurs vertegenwoordigd was, voelde Amsterdam
toch de zeer nauwe band, die de stad aan Schiphol bond. Tot op zekere hoogte
voelde men zich gerust; men wist, dat het beheer in goede handen was. De
opbouw en de uitbreiding gingen gestaag door, de inrichting en de outillage
waren up to date en als wereldluchthaven, die moest concurreren met vlieg-
havens rondom, kon Schiphol schitterend de toets der kritiek doorstaan.
Amsterdam, het Gemeentebestuur en de Raad waren altijd nauw betrokken
bij Schiphol en met grote voldoening en belangstelling volgde men de grote
ontwikkeling.
In het feit, dat de nieuwe beheersvorm van Schiphol zijn beslag krijgt,
Bronvermelding
Stadsarchief Amsterdam, archieftoegang 31375, Archief van de Gemeente Amsterdam: Gemeenteblad, inventarisnummer 501, Gemeentebladen, Gemeenteblad over de jaren 1950 t/m 1999, 1957, afdeling 2, deel 2 van 2, 1957
Scan + Transcriptie
Klik op de afbeelding om het te vergroten en de transcriptie ernaast te zien
Kunstmatige intelligentie 
De transcriptie is door de computer gemaakt via automatische handschriftherkenning. De samenvatting wordt door de computer gemaakt op basis van een taalmodel. Beide bewerkingen zijn niet perfect, maar vaak ruim voldoende zodat het historische document begrijpelijk wordt.