Blader door transcripties » Stadsarchief Amsterdam

archieftoegang 31375, inventarisnummer 501, pagina 105

25 juli 1957 (avondzitting) 950
(Luirink e.a.)
Nederlandse Opera
Nederlandse Opera 951 Gemeenteblad afd. 2
het subsidiebedrag telkens moeten worden bekeken, maar het subsidiebedrag
zal zo hoog moeten zijn, dat men op een verantwoorde wijze ook in het ko-
mende jaar de uitvoeringen zal kunnen geven.
en daarom wenst hij deze zaak nog even aan te zien en er bij de komende be-
grotingsdebatten op terug te komen.
De VOORZITTER, wethouder DE ROOS, zegt, dat Burgemeester en
Wethouders de opmerkingen, die door de Raad zijn gemaakt en die het bestuur
betreffen, aan dit bestuur zullen overbrengen. Vooral wat betreft de interne
organisatie is het volgens spreker moeilijk, een bepaald standpunt in te nemen,
zonder nader met het bestuur te hebben gesproken.
Spreker zou gaarne van Burgemeester en Wethouders vernemen, hoe de
situatie is met betrekking tot de artiesten, die aanvankelijk waren ontslagen, maar
wier ontslag door het Gewestelijk Arbeidsbureau ongeldig is verklaard.
Spreker betoogt, dat men voorzichtig moet zijn in het beoordelen van het
subsidie, alleen op grond van een bepaald bedrag. Hij gelooft niet, dat de hoogte
van het bedrag beslissend is voor de vraag, of een subsidie te hoog is. Een ieder
kent de bedragen, die in welke stad van Europa dan ook voor de opera ter be-
schikking worden gesteld, aldus spreker. Deze bedragen zijn altijd hoger dan die,
welke in Nederland voor die doeleinden worden gegeven.
Met betrekking tot de verhoging van de toegangsprijzen voor de Neder-
landse Opera, die per 1 september zal ingaan, herinnert spreker aan de motie,
die hij bij de behandeling van het subsidievoorstel voor de Nederlandse Orkest-
stichting heeft ingediend, zodat hij over dit punt geen nadere opmerkingen
wenst te maken.
Het operabedrijf is een gecompliceerd bedrijf. Eigenlijk heeft men te doen
met vier bedrijven, nl. de solisten, het koor, het ballet en het orkest. Men heeft
hierbij met hoge kosten te maken, doordat men voortdurend met wisselende
krachten moet werken, omdat het anders niet mogelijk is, regelmatig een voor-
stelling te geven. Dit alles maakt het vergelijken met andere kunstuitingen vol-
komen onmogelijk. Volgens spreker dient men zich af te vragen, of het bedrag,
dat wordt uitgegeven, in overeenstemming is met het nut, dat men van die instel-
ling ontvangt en of men bereid is, de kosten op te brengen.
Spreker wijst er op, dat gedurende de afgelopen week ernstige aanvallen op
het ballet van de Nederlandse Opera zijn gedaan, dit vooral wat betreft het
artistieke peil. Spreker wenst voorop te stellen, dat er van de zijde van het
operaballet zeer veel goede uitvoeringen zijn gegeven; hij denkt hierbij speciaal
aan een uitvoering tijdens het Holland-Festival. De kritiek heeft zich vooral
geconcentreerd op het ballet, dat de titel draagt „Heilige der Heiligen”. Zou
spreker zijn persoonlijke mening over dit ballet willen zeggen, dan zou hij eerst
een besloten zitting van de Raad moeten aanvragen. Thans wenst hij te vol-
staan met de opmerking, dat het bepaald niet heilig was. Spreker meent, dat
Burgemeester en Wethouders tot taak hebben, hun ernstige bezorgdheid tot
uiting te brengen bij de leidster van het ballet en hij meent, dat de leden van de
groep zich voor een dergelijke opvoering niet meer moeten lenen. Er zijn
volgens spreker bepaalde krachten, die dergelijke uitvoeringen aangrijpen om
het bestaan van het ballet zelf in gevaar te brengen; de leiding van het ballet zal
hieraan ernstige aandacht moeten bestcden. Spreker stelt voorop, dat hij het
met het desbetreffende artikel en de beoordeling, die daarin van het ballet
wordt gegeven, niet eens is. Er is echter thans geen reden om te zeggen: nu
moeten wij op dat ballet gaan bezuinigen. Het gaat er om, dat in deze een ver-
betering wordt aangebracht. Indien het niet anders kan, zal er een wijziging in
de leiding van het ballet moeten worden aangebracht, maar spreker wijst er op
dat dit voor zijn fractie geen aanleiding is, de hoogte van het subsidiebedrag te
verminderen. Hij wenst in deze alleen een kritisch geluid te laten horen. Hij
meent, dat men op deze weg niet moet voortgaan.
Naar aanleiding van de opmerkingen over het ‚‚plafond”’ wijst spreker er op,
dat, wanneer het plafond van lonen en prijzen niet in de hand kan worden ge-
houden, ook een ander plafond het begeeft. Als de druk in de gashouder niet
gelijk blijft, gaat de gashouder omhoog. Burgemeester en Wethouders zijn het
eens met de opmerking, dat in deze de grootst mogelijke commercialiteit in
acht moet worden genomen.
Met betrekking tot de suggestie, in Den Haag weer eens te gaan spreken
over de balletpolitiek, zegt spreker, dat, gezien de ervaringen, die men met be-
trekking tot de IJ-tunnelproblemen heeft, zijn fractie op een dergelijke suggestie
niet zo gretig ingaat. Volgens spreker kan men op twee manieren onderhandelen;
men kan zich nl. afvragen, hoe men de zaak kan verbeteren, maar men kan
zich ook afvragen, hoe men nog meer kan bezuinigen. Volgens spreker voelt
minister Hofstra er niet voor, de situatie in deze te verbeteren, maar voelt hij
er wel voor, nog verder te bezuinigen. Spreker meent daarom, dat Burgemeester
en Wethouders niet moeten gaan onderhandelen, maar dat zij zelf deze zaak
moeten bekijken en moeten pogen, de zaak door middel van onderhandelingen
met de leiding van de Opera en het ballet te verbeteren.
Spreker meent, dat de overheid de artistieke prestaties niet kan beoordelen
en hij betoogt, dat het goed is, dat het College zich daar verre van houdt.
Spreker sluit zich aan bij datgene, wat de heer Sajet heeft gezegd met be-
trekking tot het operagebouw.
Naar aanleiding van verschillende opmerkingen, die zijn gemaakt met be-
trekking tot een bepaalde voorstelling van het opera-ballet zegt spreker, dat
de waarn. Burgemeester zich er van vergewist heeft, dat binnen de grenzen
van zijn bevoegdheden geen bezwaren konden worden gemaakt. Was dit wel
het geval geweest, dan had de waarn. Burgemeester van Amsterdam zeker
ingegrepen. Dit is echter niet het geval geweest. Er kan een verschil van inzicht
bestaan over de wenselijkheid van dergelijke voorstellingen. Als Burgemeester
en Wethouders dan ook hun bezorgdheid uitspreken, aldus spreker, is het, om-
dat het niet goed is, dat er over dergelijke voorstellingen twijfel kan bestaan over
de kwaliteit. Spreker zegt toe, de gemaakte opmerkingen aan het bestuur over
te brengen.
Ten slotte betoogt spreker, dat zijn fractie haar stem aan het voorstel van
de heren Van Rij en Le Cavelier niet kan geven. Sprekers fractie is van mening,
dat de Nederlandse Opera een buitengewoon grote rol speelt in het culturele
leven van Nederland. Natuurlijk zal in overleg met het bestuur en de directie
Spreker meent, dat het duidelijk is, dat, wanneer men een vergelijking maakt
van de baten en de kosten per voorstelling in de verschillende steden, Amster-
dam naar verhouding meer betaalt dan andere steden. Volgens spreker is dit
niet te verwonderen, aangezien Amsterdam de Opera heeft gesticht en, in
samenwerking met het Rijk, de financiering heeft geregeld. Het is echter
wel van belang, bij de andere steden er begrip voor te wekken, dat de hogere
uitgaven ook voor haar aanleiding moeten zijn, hogere subsidies te geven. Spre-
ker deelt mede, dat het College bereid is, in deze met andere steden contact op
te nemen, ten einde te trachten, hogere bedragen als subsidie voor de Nederlandse